AQSH eksperti Xitoy data-markazlariga zarba berish ehtimolini muhokama qildi
AQShdagi Yangi Amerika xavfsizligi markazi (CNAS) eksperti Jeykob Stouks Xitoy umumiy sunʼiy intellektni (AGI) birinchi boʻlib yaratgan gipotetik ssenariyda Vashington koʻrishi mumkin boʻlgan choralarni tahlil qildi. Ular orasida kiberhujumlar va Xitoydagi data-markazlarga oddiy qurollar bilan zarba berish ssenariysi ham tilga olingan.
AQSH eksperti Xitoy data-markazlariga zarba berish ehtimolini muhokama qildi
Jeykob Stouks bu masalani 2026-yil 27-avgustda eʼlon qilingan Superpowers and AGI hisobotida ko‘taradi. Hujjat AQSH va Xitoy o‘rtasidagi raqobatga umumiy sunʼiy intellekt paydo bo‘lishi qanday taʼsir qilishi mumkinligini tahlil qiladi.
Muallif hisobotda AGI qachon yoki umuman yaratilishini taxmin qilmaydi. Aksincha, tahlil uchun bunday texnologiya paydo bo‘lishi yaqinlashgan yoki allaqachon mavjud bo‘lgan shartli ssenariy qabul qilingan.
AGI deganda odatda turli vazifalarda inson darajasida ishlay oladigan umumiy sunʼiy intellekt tushuniladi. Biroq bunday tizimlar qachon yaratilishi yoki ularga erishish mumkinligi borasida yagona ilmiy xulosa yo‘q.
Stouks Xitoy AGIʼni birinchi bo‘lib yaratgan holatda AQSH oldida keskin choralarni ko‘rib chiqish masalasi paydo bo‘lishi mumkinligini yozadi. Bunga kiberhujumlar va sunʼiy intellekt tizimlari ishlashi uchun zarur hisoblash quvvatlari joylashgan data-markazlarga oddiy qurollar bilan zarba berish ssenariysi ham kiradi.
Muallif bunday harbiy harakat AQSH va Xitoy munosabatlarida keskin eskalatsiya xavfini keltirib chiqarishini ham qayd etadi. Shu sababli hisobot bunday chorani amalga oshirishga chaqiriqdan ko‘ra, AGI paydo bo‘lgan taqdirda siyosatchilar duch kelishi mumkin bo‘lgan xavfli ssenariylarni oldindan tahlil qilishga qaratilgan.
Stouks hozirda CNASʼning Hind-Tinch okeani xavfsizligi dasturida katta ilmiy xodim va direktor o‘rinbosari hisoblanadi. U avval Jo Bayden AQSH vitse-prezidenti bo‘lgan davrda Oq uyning milliy xavfsizlik apparatida ishlagan.
Hisobotda, shuningdek, AQSH yoki Xitoyning AGIʼni birinchi bo‘lib yaratishi o‘z-o‘zidan geosiyosiy ustunlikni kafolatlamasligi taʼkidlangan. Muallifga ko‘ra, texnologik imkoniyatni iqtisodiy va siyosiy taʼsirga aylantirish uchun uni amalda samarali qo‘llay olish ham talab etiladi.