Amazon va Temu platformalarida sof kumush sifatida sotilgan zargarlik buyumlari tarkibida zaharli kimyoviy moddalar borligi aniqlandi
Watchdog tomonidan oʻtkazilgan surishtiruvda Amazon, Etsy, Temu, eBay va OnBuy platformalaridan sotib olingan 25 ta mahsulot tahlil qilindi.
Amazon va Temu platformalarida sof kumush sifatida sotilgan zargarlik buyumlari tarkibida zaharli kimyoviy moddalar borligi aniqlandi
Meranda sof kumush sifatida sotilgan marjonni sotib olganidan soʻng terisi taʼsirlanganini his qildi
BBC surishtiruvidan soʻng, yirik onlayn savdo maydonchalarida sof kumush sifatida targʻib qilingan zargarlik buyumlari tarkibida zaharli kimyoviy moddalar borligi aniqlandi.
Mutaxassislar Amazon, eBay, Temu, Etsy va OnBuy platformalaridan sotib olingan 25 ta buyumni tekshirib koʻrishdi.
Laboratoriya sinovlari shuni koʻrsatdiki, sakkizta buyum tarkibida saraton kasalligini keltirib chiqarishi mumkin boʻlgan kadmiy kimyoviy moddasi noqonuniy miqdorda mavjud. Faqat ikkita buyumni sof kumush deb tasniflash mumkin edi.
Amazon, eBay, Temu va OnBuy chalgʻituvchi eʼlonlar taqiqlanganini va Watchdog tomonidan aniqlangan zargarlik buyumlarini olib tashlaganini bildirdi. Etsy javob bermadi.
925 probali yoki sof kumush sifatida reklama qilinayotgan arzon zargarlik buyumlari sizni qiziqtiryaptimi? Ularning haqiqiyligini tekshirish boʻyicha Watchdog surishtiruvi shuni koʻrsatdiki, baʼzi buyumlar tarkibida zaharli kimyoviy moddalar mavjud.
34 yoshli Meranda Etsy platformasida qoʻlda yasalgan sof kumush sifatida koʻrsatilgan marjonni sotib olgan, ammo u bir necha kun taqib yurganidan soʻng "boʻyni juda qattiq taʼsirlana boshlaganini" aytadi.
"Yechib olayotganda unga qaraganim va buning rangi toʻgʻri kelmayapti, deb oʻylaganim yodimda."
Merandaning marjoni, Watchdog tomonidan sotib olingan boshqa 25 ta buyum bilan birga, Sheffild sinov idorasi (Sheffield Assay Office) tomonidan tahlil qilindi.
Dastlabki sinovlar shuni koʻrsatdiki, Merandaning marjoni tarkibida terining taʼsirlanishiga olib kelishi mumkin boʻlgan yana bir zaharli kimyoviy modda — nikel bor. Zargarlik buyumlarida qancha nikel boʻlishi mumkinligi boʻyicha qatʼiy huquqiy cheklovlar mavjud.
Watchdog tahlil qilish uchun beshta onlayn savdo maydonchasidan 925 probali yoki sof kumush sifatida tavsiflangan beshta zargarlik buyumini sotib oldi.
Merandaning marjonida nikel asoratlari topilgan, ammo zanjirning bir qismida uning kontsentratsiyasi 11% gacha yetgan.
Sof kumushdan yasalgan zargarlik buyumlari odatda nikel saqlamaydi, garchi u baʼzi arzonroq buyumlarda uchrab tursa ham.
Watchdog tomonidan sotib olingan 25 ta zargarlik buyumlaridan — jumladan 1,55 funt sterlinglik bilakuzuk va 1,99 funt sterlinglik sirgʻa kabi buyumlar — sakkiztasida kadmiy miqdori 0,01% lik qonuniy meʼyordan yuqori boʻlgan.
Baʼzilarida kadmiy miqdori 10% gacha yetgan. "Bu biz amal qilayotgan cheklovlarga nisbatan juda ham koʻp", deydi tahlilga boshchilik qilgan Sofi Lengli.
Kadmiy kantserogen modda boʻlib, ayniqsa oʻpka saratoni bilan bogʻliq, deydi isteʼfodagi toksikologiya professori Rob Chilkott.
Agar u nafas yoʻllari orqali kirsa yoki yutib yuborilsa, insonlar uchun xavf tugʻdiradi. Masalan, sirgʻa siz yenggan ovqatga tushib ketsa.
"Agar tarkibida kadmiy boʻlgan narsani ogʻzingizga solsangiz yoki haqiqatan ham uni yutib yuborsangiz, bu juda yomon oqibatlarga olib keladi", deydi u.
Kadmiy meʼyorlarini buzgan sakkizta buyumdan uchtasi Amazon'dan, uchtasi Temu'dan va bittadan OnBuy hamda Etsy'dan sotib olingan.
Meranda marjonni birinchi marta olganida unda biror narsa notoʻgʻri deb oʻylashga hech qanday sabab boʻlmaganini aytadi.
"U juda yaltirar edi. Haqiqiyga oʻxshardi", deydi u. "U sof kumush emas deb oʻylamagandim."
Unga 925 raqami bosilgan edi. Haqiqiy sof kumush tarkibida kamida 92,5% kumush boʻlishi kerak.
Ammo sinovlar uning marjonining bir qismida bor-yoʻgʻi 8,9% kumush borligini koʻrsatdi.
Qalbaki sof kumushni sotish Tamgʻalash toʻgʻrisidagi qonunni buzish hisoblanadi va jarimaga yoki ozodlikdan mahrum qilishga olib kelishi mumkin, deydi Lengli.
Temu BBC'ga ehtimoliy xavflarni aniqlash uchun shunga oʻxshash mahsulotlarni sinovdan oʻtkazishni tashkil qilganini aytdi.
Amazon va eBay xavotirda boʻlgan mijozlar yordam soʻrab ularga murojaat qilishlari kerakligini bildirdi. Amazon oʻshandan beri Watchdog xavfli deb topgan mahsulotlar uchun qaytarib olish bildirishnomalarini chiqardi.
OnBuy zarar koʻrgan mijozlarga pulni qaytarib berishni taklif qilganini va tahlillarimizga koʻra tarkibida kadmiy boʻlgan mahsulotni qaytarib olishni boshlaganini aytdi. Etsy javob bermadi.
Meranda uning boʻynini taʼsirlantirgan 15 funtlik marjon boʻyicha Etsy sotuvchisi bilan bogʻlandi. Watchdog bilan gaplashgandan soʻng, u pulini toʻliq qaytarib oldi.