Aleksandr Vuchich Serbiya prezidenti lavozimidan iste’foga chiqdi
2017-yildan beri Serbiya prezidenti sifatida ishlab kelgan Aleksandr Vuchich navbatdagi saylovlar arafasida o‘z lavozimini tark etdi. Avvalroq 'Men diktator emasman, konstitutsiyani o‘zgartirmayman' deya va’da bergan Vuchichning vakolatlari parlament raisiga topshiriladi.
**Aleksandr Vuchich Serbiya prezidenti lavozimidan iste’foga chiqdi**
Serbiya prezidenti Aleksandr Vuchich o‘z lavozimini tark etdi. Serbia Danas olib borgan jonli translyatsiyaga ko‘ra, u iste’foga chiqish haqidagi arizani imzolagan, deb yozmoqda.
Vuchich Belgraddagi prezident saroyi oldida mamlakat fuqarolariga murojaat qilib, shunday dedi:
“Qanchalik ko‘p ish qilmaylik, ko‘plab xatolarga yo‘l qo‘yganimizni va bu xatolarni shaxsan men qilganimni bilaman. Menga ikki bor ulkan ishonch bildirib, shu orqali inson zimmasiga yuklanishi mumkin bo‘lgan eng oliy burch va mas’uliyatni topshirgan fuqarolardan minnatdorman”.
Serbiya Skupshinasi (parlamenti) raisi Ana Brnabich davlat rahbari vazifasini vaqtincha bajaruvchi etib tayinlanadi. Vuchichning aytishicha, dekabr oxirigacha mamlakatda prezidentlik saylovlarining birinchi bosqichi o‘tkazilishi kerak.
“Nega bunday qildim? Axir saylovga amaldagi respublika prezidenti maqomida ham borishim mumkin edi. Hatto ko‘plab do‘stlarim, xorijiy davlatlar rahbarlari ham hayrat bilan: „Nega bunday qilyapsiz? Nega lavozimdan ketyapsiz?“ — deb so‘rashdi”, — dedi u.
U mazkur qarorni adolatli deb hisoblashini bildirdi.
“Jamiyatdagi zo‘ravonlik haqida tinmay bong urganlar doimo muloqotdan qochib keldi. Fikrlar birdamligi uchun eng qat’iy kurashganlar doimo shu haqda gapirdi, ammo boshqacha fikrlaydiganlarni sira eshitishni istashmadi. Men esa muloqotni to‘rt-besh yil oldin ham, ikki-uch yil oldin ham va bir yil oldin ham taklif qilganman”, — dedi Vuchich.
Vuchich o‘z vakolatlarini topshirish niyatini 11-sentabrda ma’lum qilgandi. U AQShga tashrifi yakunlangach iste’foga chiqishni rejalashtirayotganini bildirgan. Shuningdek, Serbiya qonunchiligiga ko‘ra saylovoldi kampaniyasi boshlanguniga qadar lavozimni tark etishga majbur emasligini, biroq bu uning shaxsiy qarori ekanini ta’kidlagan.
Aleksandr Vuchich Serbiya prezidenti lavozimini 2017-yil 31-maydan buyon egallab kelmoqda. 2022-yilda u ikkinchi muddatga qayta saylangan bo‘lib, uning vakolat muddati 2027-yil 31-mayda tugashi kerak edi. Serbiya Konstitutsiyasiga binoan bir shaxs ikki martadan ortiq prezident etib saylanishi mumkin emas (prezidentlik davri — 5 yil).
Prezidentlikdan avval Vuchich 2014-yildan 2017-yilgacha bosh vazir lavozimida ishlagan.
Sentabr oyi boshida Serbiya hukumati bosh vazir Juro Matsut tashabbusini ma’qullab, Vuchichga parlamentni tarqatib yuborishni taklif qilgan edi. “Saylovlar hech qachon davlat ojizligining belgisi bo‘lmagan. Saylovlar — erkin va demokratik Serbiyaning bukilmas qudrati isbotidir”, — degan edi Matsut.
Bundan oldin hukmron Serb taraqqiyot partiyasi (STP) raisi Milosh Vuchevich Vuchich bo‘lajak parlament saylovlarida partiya ro‘yxatiga boshchilik qilishi va uning bosh vazirlikka nomzodi bo‘lishini e’lon qilgandi. Prezidentning o‘zi tushuntirishicha, u respublika parlamenti uchun ovoz berish kampaniyasida “oddiy fuqaro sifatida” ishtirok etish niyatida bo‘lgani sababli saylovlardan oldin iste’foga chiqmoqda.
Serbiyada navbatdan tashqari parlament saylovlari 25-oktabrga belgilangan. Ularni o‘tkazishni Vuchich mamlakatdagi uzoq davom etgan norozilik namoyishlaridan so‘ng — 2025-yil dekabrida e’lon qilgandi. Namoyishchilarning asosiy talablaridan biri qonun chiqaruvchi organga muddatidan oldin saylovlar o‘tkazish edi. Serbiya rasmiylari norozilik namoyishlari ortida tashqi kuchlar turishi mumkinligini taxmin qilmoqda.