“Aksariyati yarim yalang‘och”: JARdagi shaharda 9 ayolning jasadi topildi. Bu seriyali qotillikmi?
“Ko‘pchiligi yarim yalang‘och”: JARdagi shaharda 9 ayolning jasadi topildi. Bu seriyali qotillikmi?
Janubiy Afrika Respublikasining Ekurxuleni shahrida ikki oy ichida zo‘ravonlik alomatlari bo‘lgan to‘qqiz nafar ayolning jasadi topildi. Politsiya bu qotilliklar o‘zaro bog‘liqmi-yo‘qligini tekshirmoqda. Jasadlarning aksariyati yarim yalang‘och holatda va tanasida kaltak izlari bilan topilgan.
15-iyul kuni JARning eng yirik shahri Yoxannesburg yaqinidagi Ekurxuleni hududiga qarashli Kempton Parkda, R21 avtomagistrali yaqinidan 37 yoshli ayolning jasadi topildi.
Ikki kundan so‘ng politsiya gumondor sifatida marhumaning sevgilisini qo‘lga oldi. Rasmiylar boshqa tafsilotlarni oshkor etmadi. Erkak hozir hibsda saqlanmoqda. Shundan beri Ekurxulenida yana to‘qqiz nafar ayolning jasadi topilgani ma’lum qilindi.
3-avgust kuni 32 yoshli Itumeleng Kekananing jasadi topildi. U 17-iyul kuni Kempton Parkda bedarak yo‘qolgandi.
24-avgust kuni yana bir 32 yoshli ayolning jasadi topildi. Rasmiylar uning ismini oshkor qilmadi. Bu jasad ham Kempton Parkdagi R21 avtomagistrali yaqinidan topilgan.
7-sentyabr kuni Kleyvilldagi daryodan taxminan 20–30 yoshlardagi ayolning jasadi chiqarib olindi. Uning ustida faqat ichki kiyim bo‘lgan.
10-sentyabr kuni R21 yo‘li yaqinidan yana bir ayolning jasadi topildi. Bu safar jasad butunlay kiyimsiz edi. U ancha chirib ketgani sababli ayolning hatto taxminiy yoshini ham hozircha aniqlashning imkoni bo‘lmagan.
Oltinchi ayol — Elizabet “Tsontso” Moselakgomoning jasadi 12-sentyabr kuni ertalab R21 avtomagistrali yaqinidagi mehmonxona binosi ortidan topildi. 38 yoshli ayol 9-sentyabr kuni odatdagidek yugurishga chiqqan edi. U uyiga qaytmagach, sakkiz yoshli qizi bu haqda qarindoshlariga xabar bergan.
O‘shanda politsiya bu holatlar ortida seriyali qotil turganiga shubha qilmayotganini bildirgan. Hodisalar bir-biriga juda o‘xshash: jasadlarning aksariyati yarim yalang‘och holatda va tanasida kaltak izlari bilan topilgan. Shu sabab rasmiylar mahalliy aholini rasman ogohlantirib, ayollarga Kempton Park hududida yolg‘iz yurmaslik va doimo hushyor bo‘lishni tavsiya qildi.
14-sentyabr kuni Olifantsfonteynda yo‘lovchilardan biri yana bir ayolning jasadini topdi.
15-sentyabr kuni Kempton Parkdan qariyb 45 kilometr uzoqlikdagi Kvatema hududida yo‘l chetidan 38 yoshli Dineo Evelin Motapanening jasadi topildi. Yaqinlari uni oxirgi marta 13-sentyabr kuni ko‘rgan. Ular ayolning yo‘qolganini politsiyaga ma’lum qilishga ulgurmasidan uning jasadi topilgan.
Nihoyat, 17-sentyabr kuni politsiya Daun Park hududidan yana bir ayolning jasadini topdi.
Ayollar o‘limini tergov qilish uchun politsiya turli soha mutaxassislaridan iborat maxsus guruh tuzdi. Guruhning asosiy vazifalaridan biri — bu qotilliklar o‘zaro bog‘liq yoki yo‘qligini aniqlash.
21-sentyabr, dushanba kuni politsiya ayollardan biri — Jabulile Ntimboyning o‘limi bilan bog‘liq ish doirasida uch kishi, ya’ni ikki ayol va bir erkak qo‘lga olinganini ma’lum qildi. Ntimboyning jasadi eng so‘nggi bo‘lib, 17-sentyabr, payshanba kuni topilgandi.
IOL nashrining yozishicha, so‘roqdan keyin erkak qo‘yib yuborilgan, ikki ayol esa hibsda qolgan. Ularga qasddan odam o‘ldirish ayblovi qo‘yilishi mumkin.
“Biz bu ishlar o‘zaro bog‘liq bo‘lishi mumkinligini istisno qilmayapmiz. Ammo Jabulile Ntimboy holatida, dastlabki ma’lumotlarga ko‘ra, qotillikka sevgi uchburchagi deb ta’riflash mumkin bo‘lgan munosabatlar sabab bo‘lgan”, dedi politsiya vakili Tebello Mosikili.
O‘sha matbuot anjumanida politsiya o‘ninchi jasad topilgani haqida ham ma’lum qildi. U 20-sentyabr, yakshanba kuni kechqurun Yoxannesburgning janubi-g‘arbidagi Soveto hududidan topilgan. Bu joy Kempton-Park va avvalgi to‘qqiz jasad topilgan hududlarning qarama-qarshi tomonida joylashgan.
JAR prezidenti Siril Ramafosa Ekurxulenidagi qotilliklar uchun javobgar shaxslarni topish maqsadida rasmiylar barcha imkoniyatlarni ishga solishini va’da qildi. Hozirga qadar halok bo‘lgan to‘qqiz ayoldan sakkiz nafarining shaxsi aniqlangan.
“Uydan chiqishga qo‘rqamiz. Hatto do‘konga borishdan ham qo‘rqamiz. Ayollar o‘zini xavfsiz his qilishi kerak bo‘lgan mamlakatda endi o‘zimizni erkin his qilmayapmiz”, dedi mahalliy fuqaro Bongeka Sebela BBC’ga.
Janubiy Afrika Respublikasi dunyoda femitsid — ayollarning jinsi sabab o‘ldirilishi darajasi eng yuqori bo‘lgan mamlakatlardan biri hisoblanadi. BMT ma’lumotlariga ko‘ra, 2023-yilda mamlakatda gender zo‘ravonligi oqibatida 4 mingdan ortiq ayol halok bo‘lgan. Bu har 100 ming kishiga qariyb 12 nafar ayol to‘g‘ri kelishini anglatadi va jahon bo‘yicha o‘rtacha ko‘rsatkichdan bir necha baravar yuqori.
2025-yil noyabrida ommaviy norozilik namoyishlaridan so‘ng JAR hukumati ayollarga nisbatan zo‘ravonlikni milliy miqyosdagi falokat deb e’lon qilgan.