4,5 million funt sterlinglik kosmik markazni moliyalashtirishning maʼqullanishi boʻyicha savollar tugʻilmoqda
AQShning yirik kompaniyasi bilan bogʻliq boʻlgan Keyli loyihasi xarajatlarining yarmi hukumat granti hisobidan qoplanadi.

**Kosmik markazni moliyalashtirish uchun 4,5 million funt sterling ajratilishi maʼqullangani borasida savollar tugʻilmoqda**
Space Test North markazi Keyli shahridagi Providence Park hududida joylashadi.
Muxolifat partiyalari Keylidagi AQShga tegishli kosmik sinov markazini qoʻllab-quvvatlash uchun nega regeneratsiya (hududlarni qayta tiklash) boʻyicha jamoatchilik jamgʻarmasidan 4,5 million funt sterling miqdorida mablagʻ talab qilinayotgani bilan qiziqmoqda.
Bredford kengashining Reform UK partiyasi boshchiligidagi ijroiya qoʻmitasi Providence Park’dagi Space Test North loyihasi uchun grant ajratilishini maʼqulladi, 9 million funt sterlinglik loyihaning qolgan qismini esa Yorkda roʻyxatdan oʻtgan BSC Filters kompaniyasi qoplaydi.
BSC Filters kompaniyasi AQShda joylashgan va 2025 yilda taxminan 8,1 milliard dollar daromad koʻrganini maʼlum qilgan Dover Corporation tarkibiga kiradi.
Ushbu loyiha doirasida 50 ta ish oʻrni yaratilishi kutilmoqda va kengash rahbariyati yaqinda buni «Keyli intilishi kerak boʻlgan aynan oʻsha imkoniyat» deb atab, qoʻllab-quvvatladi.
Biroq, Uy-joy qurilishi, jamoalar va mahalliy oʻz-oʻzini boshqarish vazirligi granti orqali amalga oshirilayotgan ushbu investitsiya uchta muxolifat guruhi deputatlarida savollar uygʻotdi.
Konservatorlar partiyasidan deputat Raf Kon loyiha boʻyicha oʻtkazilgan yigʻilishda davlat tomonidan moliyalashtirish borasida xavotir bildirdi.
«Grant hajmi va investitsiyaning ulushi 50 foizni tashkil etadi — bu juda va juda katta», dedi u.
«Nega bu loyiha toʻliq moliyalashtirilmagani yoki hech boʻlmaganda investorlar tomonidan moliyalashtirilmaganini tushunishga qiynalyapman».
U, shuningdek, loyiha muvaffaqiyatsizlikka uchragan taqdirda, kengash qancha mablagʻni qaytarib olishi bilan qiziqdi.
Space Test North kosmik va sunʼiy yoʻldosh qurilmalari uchun maxsus radiochastota va ekologik sinovlarni taklif qiladi.
Bredford kengashining ijroiya qoʻmitasi yaqinda ushbu bitimni imzoladi.
Keyli Ist vakili, Leyboristlar partiyasi deputati Kerolayn Firt shunday dedi: «Bu Keyli uchun ajoyib investitsiya imkoniyatidir.
«Mening savolim shundan iboratki, ushbu muhokamalar boshlangan 2024 yilda bosh kompaniya 8,4 milliard funt sterling daromad koʻrgan bir paytda, bu nisbatan juda kam mablagʻdir.
«Nega bosh kompaniya buni oʻzi moliyalashtirmayapti?»
Firt, shuningdek, kengash rasmiylaridan grant ajratilganidan keyin nima boʻlishi va deputatlar vaʼda qilinayotgan foydalar uchun rasmiylar va kompaniyani qanday qilib javobgarlikka tortishi mumkinligi haqida soʻradi.
Kengashning hududiy rivojlanish boʻyicha direktori Devid Sheperdning aytishicha, markaz hozirda Angliya shimolining boshqa hech bir joyida mavjud boʻlmagan xizmatni taqdim etadi.
«Ammo bu davlat investitsiyasisiz amalga oshmaydi», dedi u.
«Bu Keylining muhandislik sohasidagi obroʻsini qayta tiklaydi va Keylini Buyuk Britaniyaning eng tez rivojlanayotgan sanoatining eng oldingi qatoriga olib chiqadi».
Ijroiya qoʻmitasiga taqdim etilgan hisobotda aytilishicha, bitimdagi himoya choralari bosh kompaniya kafolati, loyiha uskunalari xavfsizligi, shuningdek, monitoring va mablagʻlarni qaytarib olish choralarini oʻz ichiga oladi.
Kengashning korporativ resurslar boʻyicha ijroiya aʼzosi Ien Eglin yigʻilishda ushbu bitim «kengash uchun xavfsiz» ekanini, chunki mablagʻlar hukumat grantidan ajratilayotganini aytdi.
Shu bilan birga, u qoʻshimcha qildi: «Bu kengash uchun past xavf tugʻdiradi, baʼzida esa biznes tavakkal qilishi kerak».
Kengash rahbari oʻrinbosari Endryu Jadson shunday dedi: «Bu Keyli intilishi kerak boʻlgan aynan oʻsha imkoniyatdir, u tumanga investitsiyalar olib kiradi, kelajakning istiqbolli tarmoqlarini qoʻllab-quvvatlaydi va malakali, yaxshi maosh toʻlanadigan ish oʻrinlarini yaratadi».
Yigʻilishdan soʻng, Bredford Mustaqil guruhi rahbari oʻrinbosari, deputat Ishtiak Ahmed koʻproq aniqlik kiritishga chaqirdi.
U Keyliga kiritilayotgan investitsiyalarga «hech qanday eʼtirozi yoʻqligini» aytdi, biroq kengash aholi buning evaziga nima olishini koʻrsatishi kerakligini taʼkidladi.
«Nega 4,524 million funt sterling miqdoridagi davlat mablagʻlari zarur? Qanday xususiy moliyalashtirish mavjud edi yoki izlandi? Va davlat subsidiyasisiz aynan nima amalga oshmay qolar edi?» deb soʻradi u.
«Aholiga shunchaki bu 4,5 million funt sterlinglik investitsiya ekanini aytish kifoya emas. Ularga 4,5 million funt sterling ular uchun nima berishini koʻrsatish kerak».

