2030-yilda dunyo iqtisodiyoti qanday koʻrinishda boʻladi?
2030-yilga borib jahon iqtisodiyoti hajmi 150 trillion dollardan oshishi kutilmoqda. Prognozlarga koʻra, global iqtisodiy oʻsishning salmoqli qismi Osiyoning rivojlanayotgan mamlakatlari hissasiga toʻgʻri keladi. AQSH dunyoning eng yirik iqtisodiyoti maqomini saqlab qolishi, Xitoy ikkinchi, Germaniya esa uchinchi oʻrinda qolishi prognoz qilinmoqda.
2030-yilda jahon iqtisodiyoti qanday manzara kasb etadi?
Visual Capitalist tomonidan taqdim etilgan infografikada Xalqaro Valyuta Jamgʻarmasining "World Economic Outlook" maʼlumotlariga asoslanib, 2030-yil uchun mamlakatlarning nominal yalpi ichki mahsuloti (YAIM) boʻyicha prognozlar eʼlon qilindi.
Hisob-kitoblarga koʻra, 2030-yilda ham dunyoning eng yirik uchta milliy iqtisodiyoti tarkibi 2026-yildagiga nisbatan oʻzgarishsiz qoladi.
AQSH 37,7 trillion dollarlik nominal YAIM bilan jahonda birinchi oʻrinni saqlab qolishi kutilmoqda. Xitoy iqtisodiyoti esa 26 trillion dollarga yetib, ikkinchi oʻrinda qoladi. Germaniya 6,2 trillion dollarlik YAIM bilan uchinchi yirik iqtisodiyot maqomini saqlashi prognoz qilinmoqda. Biroq uning koʻrsatkichi AQSH va Xitoydan sezilarli darajada past boʻladi.
Prognozlarga koʻra, 2026–2030-yillar oraligʻida AQSH, Xitoy va Germaniya iqtisodiyotlari birgalikda ishlab chiqarish hajmini 10 trillion dollardan koʻproqqa oshiradi. Ushbu oʻsishga eng katta hissani Xitoy qoʻshishi kutilmoqda.
**Osiyo va Yaqin Sharqning ulushi oshadi**
2030-yilga borib Osiyo va Yaqin Sharq mamlakatlarining umumiy iqtisodiy hajmi 55,7 trillion dollarga yetishi prognoz qilinmoqda. Bu jahon iqtisodiyotining uchdan bir qismidan ham koʻprogʻini tashkil etadi.
Mintaqada Xitoy va Hindistondan keyingi eng yirik iqtisodiyot Yaponiya boʻlib qoladi. Uning nominal YAIM 2030-yilda qariyb 5 trillion dollar boʻlishi kutilmoqda. Keyingi oʻrinlarda Janubiy Koreya va Indoneziya joylashishi prognoz qilingan.
Yaponiya iqtisodiyoti uzoq vaqtdan beri nisbatan past oʻsish surʼatlarini namoyon qilib kelmoqda. Bir vaqtlar dunyoning ikkinchi yirik iqtisodiyoti boʻlgan mamlakat 2010-yilda bu oʻrinni Xitoyga boy bergan. 2024-yilda esa Germaniya ham nominal YAIM hajmi boʻyicha Yaponiyani ortda qoldirgan.
Shu tariqa, global iqtisodiy oʻsish markazining Osiyo tomon siljishi keyingi yillarda ham davom etishi kutilmoqda.
**Yevropa iqtisodiyoti 37 trillion dollarga yetishi mumkin**
2030-yilda Yevropa mamlakatlarining umumiy YAIM qariyb 37 trillion dollarni tashkil etishi prognoz qilinmoqda.
Yevropa iqtisodiyotining oʻziga xos jihati shundaki, mintaqadagi iqtisodiy quvvat bir nechta yirik mamlakat oʻrtasida nisbatan teng taqsimlangan. Bu jihatdan Yevropa Shimoliy va Janubiy Amerikadan farq qiladi. Shimoliy Amerika iqtisodiyotining yarmidan koʻprogʻi AQSH hissasiga toʻgʻri kelsa, Janubiy Amerikada xuddi shunday ustun mavqeni Braziliya egallaydi.