Kichik biznes O‘zbekiston YAIMining yarmini taʼminladi

**O‘zbekiston YAIMining yarmini kichik biznes ta’minladi**

Toshkent, O‘zbekiston (UzDaily.uz) — O‘zbekistonda kichik tadbirkorlik subyektlarining yalpi ichki mahsulotdagi ulushi 2026-yil yanvar-iyun oylarida 50,5 foizga yetdi. Bu davrda ular tomonidan yaratilgan qo‘shilgan qiymat hajmi 518,7 trillion so‘mni tashkil etdi. Bu ma’lumotlar O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi hisobotida keltirilgan.

2026-yil 1-iyul holatiga ko‘ra, mamlakatda jami 1 236,1 mingta kichik tadbirkorlik subyekti faoliyat yuritgan. Ularning tarkibi quyidagicha: 526,7 mingtasi kichik korxonalar va mikrofirmalar (shu jumladan fermer va dehqon xo‘jaliklari), 375,1 mingtasi yakka tartibdagi tadbirkorlar, 334,4 mingtasi dehqon xo‘jaliklari, 23,2 mingtasi hunarmandlar, 5,1 mingtasi oilaviy tadbirkorlar va 1,1 mingtasi import tovarlari sotuvchilari.

Aholining har 1000 nafariga 32,2 ta kichik tadbirkorlik subyekti to‘g‘ri keladi. Kichik biznes zichligi bo‘yicha eng yuqori ko‘rsatkichlar Toshkent shahrida (50,4 ta), Xorazm viloyatida (46,3 ta), Sirdaryo viloyatida (41,1 ta) va Navoiy viloyatida (38,1 ta) qayd etilgan.

Yilning birinchi yarmida mamlakatda fermer va dehqon xo‘jaliklarini hisobga olmaganda 44 mingta yangi kichik korxona va mikrofirma tashkil etildi. Eng ko‘p yangi kompaniyalar savdo (15 657 ta), sanoat (5450 ta), qishloq, o‘rmon va baliqchilik xo‘jaligi (5368 ta), shuningdek yashash va ovqatlanish xizmatlari (4115 ta) sohalarida ochilgan.

**Qishloq xo‘jaligi va qurilish deyarli to‘liq kichik biznesga bog‘liq**

Kichik tadbirkorlikning eng katta hissasi qishloq, o‘rmon va baliqchilik xo‘jaligiga to‘g‘ri keladi. Ushbu sohada kichik biznes ulushi umumiy ishlab chiqarish hajmining 95,4 foizini tashkil etgan. Qiymat ifodasida bu 257,1 trillion so‘mga teng bo‘lib, o‘sish 4,2 foizni tashkil etgan.

Qurilish sohasida kichik biznes ulushi 76,9 foizga yetgan. Unda 143,9 trillion so‘mlik mahsulot va xizmatlar yaratilgan, o‘sish 12,9 foizni tashkil etgan. Xizmatlar sohasida kichik tadbirkorlik ulushi 76,6 foizga, hajmi 374,2 trillion so‘mga yetgan va 15,8 foizga o‘sgan. Tashish, saqlash, axborot va aloqa sohalarida esa kichik biznes ulushi 58,2 foizni tashkil etgan.

Sanoatda kichik tadbirkorlik subyektlari 180,3 trillion so‘mlik mahsulot ishlab chiqargan. Bu mamlakatdagi umumiy sanoat ishlab chiqarishining 28,3 foiziga teng bo‘lib, o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 8,2 foizga ko‘p.

Chakana savdo ham asosan kichik biznes hissasiga to‘g‘ri keladi. Uning tovar aylanmasidagi ulushi 80,3 foizga, hajmi 202,1 trillion so‘mga yetgan va 18 foizga o‘sgan.

Kichik tadbirkorlik subyektlari tomonidan o‘zlashtirilgan asosiy kapitalga investitsiyalar hajmi 22,4 foizga oshib, 225,3 trillion so‘mni tashkil etgan. Bu mamlakatdagi barcha investitsiyalarning 66,5 foiziga teng.

**Tashqi savdoning qariyb yarmi kichik biznes hissasiga to‘g‘ri keldi**

Yilning birinchi yarmida kichik tadbirkorlik subyektlari tomonidan amalga oshirilgan eksport hajmi 7,48 milliard AQSH dollarini tashkil etdi. Bu mamlakat umumiy eksportining 47,2 foiziga teng.

Kichik biznes subyektlarining importi 13 milliard dollarga yetgan. Bu umumiy import hajmining 51,8 foizini tashkil etadi. Ya’ni O‘zbekistonga olib kirilayotgan tovar va xizmatlarning yarmidan ko‘pi kichik tadbirkorlik subyektlari orqali amalga oshirilgan.

Avtomobil transporti sohasida kichik korxonalar yo‘lovchi tashishning asosiy qismini ta’minlamoqda. Ularning yo‘lovchi tashish hajmidagi ulushi 90,9 foizni, yo‘lovchi aylanmasidagi ulushi esa 95,2 foizni tashkil etgan.

Yuk tashish sohasida kichik biznes ulushi nisbatan pastroq bo‘lib, tashilgan yuk hajmida 57,1 foizni, yuk aylanmasida esa 77,6 foizni tashkil etgan. Shu bilan birga, mazkur ko‘rsatkichlar ketma-ket uchinchi yil barqaror o‘sib bormoqda.