ЮНЕСКО жаҳон мероси: қайси давлатда обьектлар энг кўп?
2026-йилда ЮНЕСКОнинг жаҳон мероси рўйхатига киритилган обьектлар сони бўйича Италия дунёда биринчи ўринни эгаллади. Мамлакатда бундай мақомга эга 62 та обьект мавжуд. Хитой эса 61 та обьект билан иккинчи ўринда бормоқда.

ЮНЕСКО жаҳон мероси: қайси давлатда обьектлар энг кўп?
ЮНЕСКО маълумотлари асосида жаҳон мероси обьектлари энг кўп жойлашган давлатлар рейтинги тузилди. Унда бир нечта мамлакат ҳудудида жойлашган трансчегаравий обьектлар уларни муҳофаза қилишда қатнашаётган ҳар бир давлат ҳисобига киритилган.
Рейтингда Италия 62 та обьект билан биринчи ўринда турибди. Иккинчи поғонада 61 та обьектга эга Хитой жойлашган.
Кейинги ўринларни Франсия — 56 та, Германия — 55 та ва Испания — 50 та обьект билан эгаллаган. Ҳиндистон 45 та жаҳон мероси обьекти билан олтинчи ўринда қайд этилган.
Италиянинг юқори натижаси мамлакат ҳудудида турли тарихий даврларга оид маданий мерос обьектлари жуда зич жойлашгани билан изоҳланади. Улар орасида Қадимги Рим даври ёдгорликлари, ўрта аср шаҳарлари, Уйғониш даври санъати ва меъморчилиги намуналари бор. Шу билан бирга, Италия рўйхатига табиий обьектлар ва маданий ландшафтлар ҳам киритилган.
Хитойдаги 61 та обьект эса бир неча минг йиллик тарихни қамраб олади. Улар орасида императорлик ва диний мерос обьектлари, археологик ёдгорликлар, шунингдек, ноёб биохилма-хилликка эга ҳудудлар, карст ландшафтлари ва тоғли минтақалар мавжуд.
Европа ва Осиё давлатлари харитада келтирилган жаҳон мероси обьектларининг 70 фоиздан ортиғини ўз ҳиссасига олади.
ЮНЕСКО жаҳон мероси обьектларини маданий, табиий ва аралаш турларга ажратади. Маданий меросга меъморий ёдгорликлар, археологик обьектлар ва инсон фаолияти таъсирида шаклланган маданий ландшафтлар кириши мумкин.
Табиий мерос обьектлари эса ноёб геологик тузилмалар, экотизимлар, камёб турларнинг яшаш жойлари ҳамда алоҳида табиий гўзалликка эга ҳудудларни қамраб олади. Аралаш обьектлар бир вақтнинг ўзида маданий ва табиий мерос мезонларига жавоб беради.
Жаҳон мероси рўйхатига кириш учун обьект «алоҳида универсал қиймат»га эга бўлиши ва ЮНЕСКО белгилаган ўнта мезондан камида биттасига жавоб бериши керак. Обьектларни рўйхатга киритиш учун давлатларнинг ўзи номзод тақдим этади, якуний қарорни эса жаҳон мероси қўмитаси қабул қилади.
2026-йилда ЮНЕСКО олтита обьектни хавф остидаги жаҳон мероси рўйхатига киритган. Уларнинг учтаси фавқулодда тартибда мазкур рўйхатга қўшилган.

