Ёнилғи учун ҳафтасига 300 фунт стерлинг тўлашга қурбим етмагани сабабли дўконимни 20 миль узоқликка кўчирдим

Ёнилғи учун ҳафтасига 300 фунт сарфлашга қурбим етмагани сабабли дўконимни 20 милга кўчирдим

Мелани Уилсон йўл харажатлари учун ёнилғига жуда кўп пул сарфлаётган эди

Антиқа буюмлар дўкони эгаси Мелани Уилсоннинг айтишича, ёнилғи нархи кескин кўтарилганидан кейин ҳафтасига қарийб 300 фунт стерлинглик дизель харажатларини қоплашга қийналгани сабабли ўз бизнесини уйига яқинроқ жойга кўчирган.

У шу ой бошида Абердиншир графлигининг Таррифф шаҳрида янги биносини очди, бу эса унинг қатнов масофасини 20 милга қисқартирди ва ёнилғи харажатларини икки бараварга камайтирди.

Яқин Шарқдаги давом этаётган можаро туфайли Буюк Британияда ёнилғи нархи атиги бир ҳафта ичида тахминан 5 пенсга ошди, айрим жойларда дизель ёнилғисининг бир литри 1,95 фунт стерлингга яқинлашмоқда.

Уилсон Шотландия бўйлаб кичик қишлоқ жамоаларидаги иш ва кундалик ҳаёт учун машиналарига қараб қолган ва бу қийинчиликни ҳис қилаётган сон-саноқсиз одамлардан биридир.

Ёнилғи нархи 28 февралда АҚШ-Исроилнинг Эрон билан уруши бошланганидан кейин кўтарила бошлади.

Ҳарбий зарбалар бутун минтақада энергия ишлаб чиқариш ва транспорт тизимини жиддий равишда издан чиқарди.

Июнь ойида АҚШ ва Эрон жангларни тугатиш бўйича келишув ҳадли битимини имзолаганидан кейин нархлар яна пасайди.

Бироқ, кескинлик қайтадан кучайиши билан улар яна кўтарила бошлади, хом нефть нархи яна бир баррель учун 100 доллардан ошди.

37 ёшли Уилсон Банффда яшайди, аммо йўл харажатларини камайтириш учун дўконини Иншдан Тарриффга кўчирди.

Унинг айтишича, ҳозирда у дизель ёнилғисига ҳафтасига 150 фунтдан кўпроқ пул сарфламоқда, ваҳоланки илгари бу кўрсаткич икки баравар кўп эди.

"Мен дўконни кўчиришга ҳақиқатан ҳам фақат йўл азоби туфайли қарор қилдим", деди у.

"Ёнилғи нархи бундай бўлганда, ҳар куни у ёқдан бу ёққа қатнаш ўзини оқламас эди. Бу даҳшатли.

"Бошқа чора йўқ. Нархларни кўриб, ёнилғи қуйиш шохобчасига боришдан қўрқиб қоласан киши."

55 ёшли такси ҳайдовчиси Мартин Милн ўз бизнесида 24 кишини иш билан таъминлайди.

Ёнилғи компаниянинг жорий харажатларининг асосий қисмини ташкил этгани сабабли, нархларнинг ошиши унинг бизнесига янада кўпроқ босим ўтказмоқда.

"Охирги икки кун ичида нарх бир литр учун тўққиз, ўн пенсга ошди", деди у.

"Ҳозир машиналаримни тўлдириш учун ойлик харажат даҳшатли даражада. Ҳар сафар у тобора кўпайиб бормоқда, бундан чиқиш йўлини кўриб бўлмаяпти, бу жуда қийинлаштирмоқда.

"Ойлик ёнилғи харажати 6500 фунтни ташкил этади деб айта оламан, Эрон можаросидан олдин бу кўрсаткич балки 5000 фунт эди."

92 ёшли Эвелин Грант ҳали ҳам машина ҳайдайди.

Унинг учун машинага эга бўлиш мустақил равишда ҳаракатлана олишини англатади.

Бироқ у ҳам ёнилғи нархи ошишининг таъсирини ҳис қилмоқда.

"Бу анча қиммат, бу албатта сизни уйни иситиш тизимини ёқиш-ёқмаслик ҳақида ўйлашга мажбур қилади", деди у.

"Мен албатта шундай танловларни қилишга мажбур бўляпман. Нархлар ҳеч қачон пасаймайди — у кўтарилди ва қайтиб тушмайди, бунга кафолат бера оламан.

"Мен шунчаки ҳозир машинада унчалик узоққа бормаяпман, шу йўл билан харажатларни қисқартира оламан деб ўйлайман.

"Мен ҳали ҳам ташқарига чиқиб пиёда юришим ва шу йўл билан исиниб олишим мумкин."

37 ёшли ҳайдовчи Жон Рейд йўлда кўп вақт ўтказади.

"Юк машинасини йўлда ушлаб туриш анча қимматга тушади", деди у.

"Ҳозирги аҳвол шундай, бу ерда нархлар доимо кўтарилиб-тушиб турибди.

"Нархлар ҳаддан ташқари ошиб кетмоқда, ҳақиқат шунда."

42 ёшли ижтимоий ходим Жаред Уайтхаус машинасида ва велосипедида кўп масофани босиб ўтади.

Унинг айтишича, харажатлари кескин ошиб кетган.

"Кеча мен Абердиндан чиқдим ва бакни тўлдириш учун 80 фунт тўладим — бундан бир неча йил олдин эса 60 фунтга яқин тўлар эдим.

"Мен велосипедимда кўпроқ юра бошладим, чунки бу анча арзон."

Йўл транспорти соҳасида ишлайдиган 25 ёшли Тайрис Флоус Портсойда яшайди ва Тарриффда ишлайди.

"Бу анча оғриқли", деди у.

"Мен ишга бориш учун анча узоқ йўл босаман, ҳар бир томонга тахминан 25 мил, шунинг учун бу жуда қимматга тушади.

"Ёнилғи қуйиш шохобчасига келганимда, шунчаки кўзларимни юмиб, яхшиликдан умид қиламан.

"Менда умуман танлов йўқ, иш юзасидан машина ҳайдашим керак, шунинг учун бакни тўлдиришга мажбурман. Бу кундалик ҳаётнинг бошқа харажатлари, озиқ-овқат ва бошқа нарсаларга ёрдам бермайди. Мен пул ҳақида қайғураман."

Хом нефть бензин ва дизелнинг асосий таркибий қисми ҳисобланади, бу эса улгуржи нархларнинг юқори бўлиши машинага ёнилғи қуйишни қимматроқ қилишини англатади. Бензин ва дизель нархларига талаб ва қайта ишлаш қувватлари ҳам кучли таъсир кўрсатади.

Таҳлилчиларнинг таъкидлашича, нефть нархининг бир баррель учун ҳар 10 долларга (7,44 фунт) ошиши ёнилғи қуйиш шохобчаларидаги нархларга литрига тахминан 7 пенс қўшади.

Уруш бошланганидан бери Brent русумли хом нефть — улгуржи нефть нархлари учун жаҳон меъёри — нархи жуда беқарор бўлиб қолди.

Умуман олганда, янги можаролар ҳақидаги хабарлар нархни юқорига суради, урушнинг тугашига бўлган умидлар эса уни пасайтиради.

Можародан олдин Brent нархи бир баррель учун тахминан 70 долларни ташкил этган эди, аммо жанглар уни 120 доллардан юқори бўлган энг юқори даражага олиб чиқди.

Июль ойи бошида, ҳадли битим имзоланганидан сўнг, нархлар яна бир баррель учун 70 доллар даражасига яқинлашди.

Тинчлик музокаралари барбод бўлгач, нарх яна бир баррель учун 100 доллардан ошди. У бир неча ҳафта давомида пасайди, аммо ҳарбий ҳаракатларнинг янгидан авж олишидан кейин яна 100 долларлик белгидан юқорилади.