ЕИ Транскаспий йўналишида Ўзбекистоннинг янги лойиҳаларини қўллаб-қувватлаш ниятида
Транспорт вазирлиги, Европа Иттифоқи, халқаро молия институтлари ва хусусий сектор Ўзбекистоннинг Транскаспий йўлагини ривожлантириш бўйича янги лойиҳаларини, жумладан, темир ва автомобиль йўллари, логистика марказлари қурилиши ҳамда рақамли транспорт тизимларини яратиш билан боғлиқ масалаларни муҳокама қилди.
ЕИ Ўзбекистоннинг Транскаспий йўналишидаги янги лойиҳаларини қўллаб-қувватлаш ниятида
Бу ҳақда Европа комиссиясининг Халқаро ҳамкорлик бўйича бош директорининг Осиё ва Тинч океани минтақаси бўйича директори Петерис Устубс маълум қилди. У 30 сентябрь куни Тошкентда Ўзбекистон транспорт вазири Илҳом Маҳкамов билан биргаликда ТКХЙ бўйича Иккинчи миллий конференцияга ҳамраислик қилди.
Петерис Устубс таъкидлаганидек, эълон қилинган молиялаштиришнинг қолган қисми ҳали лойиҳаларга йўналтирилиши керак.
«Молиявий имкониятлар мавжуд. Биз ҳали уларнинг чегарасига етганимиз йўқ ва кейинги ўсиш учун макон, шубҳасиз, бор», — деди у.
Дастлабки 10 миллиардлик мажбуриятлар 2024 йилда Брюсселда бўлиб ўтган инвестиция форумида эълон қилинган эди. 2025 йил ноябрь ойида Тошкентда бўлиб ўтган навбатдаги форумда томонлар амалга оширилган ишлар сарҳисобини қилиб, аниқ лойиҳаларни муҳокама қилдилар. Эндиликда, Устубснинг сўзларига кўра, эълон қилинган маблағлар инфратузилмани қуриш ва модернизация қилишга сарфланишига эришиш муҳимдир.
«Биз Ўзбекистоннинг устувор эҳтиёжларини яхшироқ тушунишни, асосий тўсиқларни аниқлашни — агар уларнинг баъзиларини бартараф этишнинг иложи бўлса, янада яхшироқ — ва Европа Иттифоқи, Team Europe ҳамда халқаро молия институтлари молиялаштириш, инвестициялар ва техник кўмакни жалб қилишда қандай ёрдам бериши мумкинлигини муҳокама қилишни истаймиз», — деди Еврокомиссия вакили.
Ўзбекистон билан биргаликда ишлаб чиқилаётган йўналишлар қаторида у темир ва автомобиль йўлларини модернизация қилиш ва қуриш, логистика марказларини ривожлантириш ҳамда минтақанинг бошқа мамлакатлари тизимлари билан мос келувчи рақамли транспорт тизимини яратишни тилга олди. Унинг сўзларига кўра, коридор мамлакатлари ўртасидаги чегара ўтиш жойлари алоҳида иш олиб боришни талаб қилади.
Петерис Устубс йўналишнинг муваффақияти учун фақат инфратузилма қуриш етарли эмаслигини таъкидлади: чегараларда тезроқ тартиб-таомиллар, мамлакатлар ўртасида мувофиқлаштириш ва ташувчилар учун олдиндан тахмин қилиш мумкин бўлган шароитлар зарур.
«Келажакда коридор учун асосий чеклов, эҳтимол, унинг ишлаш самарадорлиги бўлади», — деди у. Транскаспий коридори Мувофиқлаштирувчи платформасининг мақсади — Европа ва Осиё ўртасидаги ташишларни 15 кундан ортиқ бўлмаган муддатда таъминлашдир.
Ўзбекистон транспорт вазири Илҳом Маҳкамов мамлакатнинг ушбу коридорга бўлган қизиқишини товарларни етказиб бериш харажатларининг юқорилиги билан изоҳлади.
«Транспорт харажатлари маҳсулотимиз таннархининг сезиларли қисмини ташкил этади. Шу боис транспорт ва логистикани ривожлантириш — президент томонидан халқаро ташрифлар ва музокаралар чоғида доимий равишда кўтариладиган масалалардан биридир», — деди у журналистларга.
Илҳом Маҳкамов Ўзбекистон Марказий коридорни ривожлантириш бўйича нафақат мамлакат ичида, балки минтақавий даражада ҳам йирик стратегик лойиҳаларни амалга ошираётганини қўшимча қилди.
«Ҳозирги вақтда Грузия портида Ўзбекистоннинг ўз терминалини қуриш лойиҳаси устида фаол иш олиб борилмоқда. Бундан ташқари, Каспий денгизида ўтказувчанлик қобилиятини ошириш учун Озарбайжондаги шериклар билан қўшма корхона ташкил этиш, янги паромлар сотиб олиш ва рейслар сонини кўпайтириш бўйича лойиҳаларни амалга оширмоқдамиз. Шу билан бирга, йўналишнинг иқтисодий жозибадорлигини ошириш учун CASCA+ мултимодал йўналиши доирасида темир йўл ташувларига 70 фоиз миқдорида чегирмалар жорий этилди. Бу юк ташувчилар ва бизнес учун жуда катта имкониятдир», — дея таъкидлади транспорт вазири.
Конференцияда ҳукумат, халқаро молия институтлари ва бизнес вакиллари темир ва автомобиль йўлларига инвестициялар киритиш, логистика марказларини ривожлантириш, шунингдек, транспорт ва савдо ҳужжатларини рақамлаштиришни муҳокама қилдилар. Алоҳида сессия хусусий компанияларнинг таклифлари ва уларнинг коридор бўйлаб ташишларда дуч келаётган тўсиқларига бағишланди.