ЕИ Марказий Осиё билан ҳамкорликка 12 млрд евро йўналтирмоқда
Европа комиссияси президенти Урсула фон дер Ляен Ўзбекистон Марказий Осиё давлатларини яқинлаштириш ва минтақавий ҳамкорликни мустаҳкамлашда муҳим рол ўйнаётганини таъкидлади. У Европа Иттифоқи Ўзбекистон билан транспорт, энергетика, муҳим хомашё, рақамлаштириш ва таълим соҳаларида ҳамкорликни янада кенгайтириш ниятида эканини билдирди.
Европа Иттифоқи Марказий Осиё билан ҳамкорликка 12 миллиард евро ажратмоқда
Европа комиссияси президенти Урсула фон дер Ляен Ўзбекистон мустақиллигининг 35 йиллиги муносабати билан "Дунё" ахборот агентлигига берган интервюсида мамлакатдаги ислоҳотлар, Европа Иттифоқи билан муносабатлар ва Марказий Осиёдаги минтақавий ҳамкорлик ҳақида ўз фикрларини билдирди.
Унинг таъкидлашича, Ўзбекистондаги кенг кўламли ўзгаришлар, айниқса, 2016-йилдан кейин тезлашди. Мамлакат иқтисодий ва халқаро шериклик нуқтаи назаридан дунёга очилди, қўшни давлатлар ва хорижий ҳамкорлар билан алоқалар мустаҳкамланди.
Фон дер Ляен Ўзбекистоннинг Марказий Осиё мамлакатларини янада яқинлаштиришдаги ролини алоҳида қайд этди. Унинг фикрича, минтақавий ҳамкорликнинг янги асосда тикланиши сўнгги йиллардаги энг муҳим ўзгаришлардан бири бўлди. Европа Иттифоқи бу жараёнларни эътироф этади ва қўллаб-қувватлайди.
"Биз Ўзбекистоннинг Марказий Осиё доирасида минтақавий ҳамкорликни мустаҳкамлашдаги ролини юксак қадрлаймиз. Сўнгги йилларда бу борада салмоқли ютуқлар қўлга киритилди", - деди Европа комиссияси президенти.
У сув ва энергетика ресурсларини бошқариш, транспорт ва рақамли ўзаро боғлиқлик, иқлим ўзгариши, чегараларни белгилаш, хавфсизлик ҳамда иқтисодий тараққиёт каби масалалар минтақавий ҳамкорликни талаб қилишини таъкидлади.
Фон дер Ляен Самарқандда ўтказилган биринчи "Марказий Осиё - Европа Иттифоқи" саммити натижасида томонлар ўртасида стратегик шериклик йўлга қўйилганини ҳам эслатди. Унинг сўзларига кўра, транспорт, муҳим хомашё, сув, энергетика, иқлим ва хавфсизлик каби йўналишлардаги ҳамкорлик учун Европа Иттифоқининг Глобал Гатевай ташаббуси доирасида 12 миллиард евро кўзда тутилган.
Европа комиссияси раҳбари Ўзбекистон ва Европа Иттифоқи ўртасидаги иқтисодий ҳамкорликка ҳам тўхталди. 2025-йил октабрда президент Шавкат Мирзиёевнинг Брюсселга ташрифи чоғида Кенгайтирилган шериклик ва ҳамкорлик тўғрисидаги битим имзоланган. Ҳужжат сиёсий мулоқот, савдо ва инвестициялар, барқарор ривожланиш, тадқиқот ва инновациялар, таълим ҳамда атроф-муҳит каби йўналишларда янги имкониятлар яратади. Европа Иттифоқи, шунингдек, Ўзбекистоннинг Жаҳон савдо ташкилотига аъзо бўлишини қўллаб-қувватламоқда.
Транспорт соҳасида Транскаспий транспорт коридорига алоҳида эътибор қаратилмоқда. Фон дер Ляен Ўзбекистон Марказий Осиёни Европа билан боғловчи ушбу йўналишни ривожлантиришда ҳал қилувчи ўрин тутишини айтди. 2024-йилда Европа Иттифоқи - Марказий Осиё транспорт инвесторлари форумида коридорни ривожлантириш учун 10 миллиард евро жалб қилиш мажбурияти олинган, 2025-йил охирига келиб эса унинг қарийб 2,5 миллиард евроси аниқ лойиҳаларга йўналтирилган.