Янгиланган алифбо ҳақидаги қонун 2027 йил 22 апрелдан кучга киради
Ўзбек алифбосининг янги варианти тўғрисидаги қонун ярим йилдан кейин кучга киради. Ушбу санагача чиқарилган ҳужжатлар, миллий валюта ва қимматли қоғозлар ўз кучини сақлаб қолади. Давлат органларининг рамзлари, пешлавҳалар ва кўрсаткичлардан улар яроқсиз ҳолга келгунга қадар ёки ҳукумат томонидан белгиланадиган муддатгача фойдаланишга рухсат берилади.
Янгиланган алифбо ҳақидаги қонун 2027 йил 22 апрелдан кучга киради
Ўзбекистон президенти 21 октябрда имзолаган латин ёзувига асосланган ўзбек алифбосининг янги варианти тўғрисидаги қонун ярим йилдан кейин — 2027 йил 22 апрелдан кучга киради, дейилади ҳужжатда.
Қайд этилишича, бунгача чиқарилган ҳужжатларда, шунингдек, миллий валюта ва қимматли қоғозларда алифбонинг амалдаги вариантидаги ҳарфларнинг мавжудлиги «уларнинг амал қилиши ва муомалада бўлишига тўсқинлик қилмайди».
Давлат органлари ва ташкилотларининг рамзлари ва бошқа атрибутикалари, уларнинг биноларида жойлаштирилган Давлат гербининг рельефли тасвирлари, географик объектларнинг номлари бўлган пешлавҳалар ва кўрсаткичлар, шунингдек, Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланадиган, алифбонинг амалдаги вариантидаги ҳарфларни ўз ичига олган бошқа buyumлар ва манбалардан улар яроқсиз ҳолга келгунга қадар ёки қонунни амалга ошириш бўйича чора-тадбирлар дастурида белгиланган муддатгача фойдаланишга рухсат берилади.
Ҳукуматга икки ой муддатда ушбу дастурни ишлаб чиқиш ва қабул қилиш топширилди.
«Газета» хабар берганидек, алифбонинг янги вариантида 28 та ҳарф ва айриш белгиси ўрнига апостроф мавжуд (илгари — 26 та ҳарф ва 3 та ҳарфлар бирикмаси). Sh, Ch, Oʻ ва Gʻ бирикмалари ўрнига Ş, Ç, Ö ва Ğ ҳарфлари киритилмоқда, Ng эса чиқариб ташланмоқда.
1993 йилда алифбо 33 та ҳарф ва апостроф билан тасдиқланган эди. Унда диакритик белгили Ş, Ç, Õ, Ğ, Ĵ («дж»дан фарқли «ж» товуши учун) ва Ń («нг» товуши учун) белгилари, шунингдек, C («ц» товуши учун) ишлатилган.
1995 йилда диакритик белгили ҳарфлар Sh, Ch, Oʻ, Gʻ ва Ng бирикмалари билан алмаштирилди, C эса чиқариб ташланди.
Кирилл ёзувидан латин ёзувига тўлиқ ўтиш 2000 йилгача якунланиши кутилган эди. Бироқ амалда ҳозирги кунгача мамлакатда алифбонинг иккита варианти — кирилл ва латин ёзувлари ишлатилиб келинмоқда.
2020 йил октябрь ойида президент ўзбек тилини ривожлантириш ва мамлакатда тил сиёсатини такомиллаштириш тўғрисидаги фармонни имзолади. Унда латин ёзувига тўлиқ ўтишни якунлаш назарда тутилган эди.