Сиёсат

Хитойни савдо гигантига айлантиришга ҳисса қўшган Чжу Ронгжи 97 ёшида вафот этди

Жу Хитойни ЖСТга киритди ва ўсишни рағбатлантирувчи ислоҳотларни қўллаб-қувватлади.

Хитойни глобал савдо кучига айлантиришда иштирок этган собиқ Хитой бош вазири Чжу Ронгжи 97 ёшида вафот этди.

1998-йилдан 2003-йилгача мамлакатнинг иккинчи энг юқори лавозимли амалдори бо'либ ишлаган Чжу Хитойнинг Жаҳон савдо ташкилотига қо'шилишида муҳим рол о'йнади. Бу қадам Хитой ишлаб чиқаришини халқаро бозорларга очди ва катта миқдордаги хорижий инвестицияларни жалб қилди.

У иқтисодий ислоҳотларда, маҳаллий солиқ органларини марказий ҳукуматга о'тказишда, давлат корхоналарини хусусийлаштиришда ёки ёпишда ва уй-жой мулкдорлигини ривожлантиришда муҳим рол о'йнади. Хитойда ко'пчилик уни икки хонали иқтисодий о'сишни назорат қилган ва очиқко'нгиллиги билан машҳур бо'лган прагматик ва қат'иятли раҳбар сифатида эслайди.

1998-йилда у Хитой "исталган вақтда юзага келиши мумкин бо'лган ко'плаб потенциал инқирозларга" дуч келганини тан олди ва шундай деди: "Оддий одамлар биздан ко'п жиҳатдан норози. Айниқса, амалдорлар орасида коррупция, бойлар ва камбаг'аллар о'ртасидаги фарқ ва ба'зи маҳаллий амалдорларнинг золим каби ҳаракат қилишлари". У машҳур фирибгар банкирларни "ярим ақлли" деб атаган ва Янгтзе дарёси бо'йидаги сув тошқинидан ҳимоя қилиш иншоотларини "тофу қолдиқлари каби заиф ва г'овак" деб та'рифлаган.

Унинг раҳбарлигида, иқтисодиётни барқарорлаштириш ва коррупцияга қарши курашишга ёрдам берган ҳолда, Хитой ишлаб чиқариш гигантига айланди ва коммунистик ауцайдер сифатидаги обро'сини ё'қотди. Унинг ислоҳотлари беш йил ичида 30 миллион ищининг ишдан бо'шатилишига ва тенгсизликнинг ошишига олиб келган бо'лса-да, улар улкан о'сишга ҳам туртки бо'лди.

Хитой давлат оммавий ахборот воситалари Чжу Ронгжининг ҳаётини "инқилоб, кураш ва ёрқинлик" деб та'рифладилар. 1928-йилда Ҳунан провинсиясида туг'илган у давлат хизматига киришдан олдин электротехника бо'йича диплом олди. У 1949-йилда Коммунистик партия а'зоси бо'лди, аммо икки марта тозаланди: биринчиси Мао Зедонгнинг иқтисодий сиёсатини "ақлсиз" деб танқид қилгани учун, бу унга "о'нгчи" деб аталишига олиб келди ва яна Маданий инқилоб даврида.

Чжу Мао вафотидан кейин қайта тикланди ва 1991-йилга келиб Хитой иқтисодиётини назорат қилувчи вице-президент бо'лди. У етти йилдан со'нг бош вазир лавозимини эгаллади. Расмий коррупцияга қарши қат'ий куращи бо'лган Чжу 2002-йилда Хитойни Жаҳон савдо ташкилотига қо'шилиш бо'йича қийин музокаралар орқали бошқарган.

Унинг давлат оммавий ахборот воситаларидаги некрологи уни "Хитой Коммунистик партиясининг ажойиб а'зоси ва содиқ коммунист куращиси... партия ва давлатнинг ажойиб раҳбари" деб атаган.

xabarchi’да cookie файллари

Тил ва мавзу танловингизни эслаб қолиш учун cookie файлларидан фойдаланамиз. Рухсатингиз билан сайт қандай ўқилишини ҳам ўлчаймиз: Microsoft Clarity саҳифа кўришлари ва улардаги ҳаракатларни ёзиб боради, ўз ҳисобимиз эса қайтган ўқувчиларни санайди. Сиз қабул қилмагунингизча ҳеч нарса ўлчанмайди.