Хитойда ёруğликдан қоçувçи кöзсиз şиллиққуртнинг янги тури топилди
Хитойнинг Юннан провинсиясидаги тоğ ğорида кöзсиз, танаси рангсиз ва çиğаноğи ярим şаффоф бöлган янги şиллиққурт тури топилди. Мутлақ қоронğиликда яşаşга мослаşган бу моллюска мамлакатда илк бор қайд этилган ğорда яşовçи çуçук сув şиллиққурти бöлди.
Хитойда ёруғликдан қочувчи кўр шиллиққуртнинг янги тури аниқланди
Янги турни Юйси қишлоқ хўжалиги касб-техника коллежи ва Нанчан университети мутахассислари Юннан провинсиясидаги ғорни ўрганиш чоғида топган. Тадқиқот натижалари Субтерранеан Биологй илмий журналида чоп этилган.
Моллюскага қадимги Хитой мифологиясидаги тоғлар ҳомийси Ди Сзян шарафига Эрҳаиа дижианг номи берилган. Афсоналарда Ди Сзян юзсиз мавжудот сифатида тасвирланади.
Шиллиққуртлар денгиз сатҳидан 2062 метр баландликда топилган. Бу Эрҳаиидае оиласига мансуб ғор шиллиққуртлари учун ҳозиргача қайд этилган энг баланд яшаш ҳудуди ҳисобланади. Топилма чучук сув шиллиққуртлари икки километрдан баланддаги ғор тизимларида ҳам яшай олишини кўрсатди.
Митти моллюскалар ерости муҳитига тўлиқ мослашган. Уларнинг кўриш аъзолари бутунлай йўқолган, танасида эса ранг берувчи пигментлар йўқ. Чиғаноғи кичик, конуссимон, юпқа ва ярим шаффоф. Бўш қисмидаги ингичка, сезгир пайпаслагичлар атрофни сезишга ёрдам беради.
Лаборатория кузатувларида шиллиққуртларнинг ёруғликдан қочиши аниқланган. Ёритилганда улар тошлар остидаги қоронғи тирқишларга яширинишга уринган.
Табиий муҳитда бу жонзотлар ғор ичидаги саёз сувларда, сув тубидаги шағал ва майда тошлар орасида яшайди. Улар учрайдиган жойларда сув чуқурлиги бир метрга етмайди, ҳарорати эса тахминан 20 даража атрофида бўлади.
Ёмғирли мавсумда кучайган сув оқими баъзи шиллиққуртларни ғордан ташқарига олиб чиқиши мумкин. Тадқиқотчилар ташқарига оқиб чиққан намуналарни ғор оғзидан икки метргача бўлган масофада топган. Ғор яқинидаги очиқ сув оқимларида эса бу тур вакиллари аниқланмаган.
Лабораторияда улар тошлар юзасида ўсадиган микроскопик сувўтлари билан озиқланган. Шунингдек, тадқиқотчилар берган оддий балиқ емини ҳам истеъмол қилган.
Кашфиёт Шарқий Осиёнинг кам ўрганилган ерости ҳайвонот дунёсини тадқиқ этиш учун муҳим аҳамиятга эга. Бироқ янги турнинг ҳолати олимларни жиддий хавотирга солмоқда.
Дастлабки дала тадқиқотларида атиги учта тирик вояга етган шиллиққурт ва битта бўш чиғаноқ топилган. Ёш шиллиққуртлар эса учрамаган. Турнинг умумий сони ва тарқалиш ҳудудини аниқлаш учун қўшимча изланишлар зарур.
Шу сабабли тадқиқотчилар минтақадаги бошқа ғор тизимларини ҳам ўрганишга чақирмоқда. Улар бу нозик ва чекланган муҳитга мослашган моллюскаларни асраб қолиш учун махсус муҳофаза чораларини ишлаб чиқиш зарурлигини таъкидлаган.