Вейп божи чакана савдогарлар хавотирига сабаб бўлмоқда

**Вейп божи чакана сотувчиларда хавотир уйғотмоқда**

Вейп дўкони менежери Энн Дьюроуз нархлар ошиши сабабли янги бож охир-оқибат дўконларни ёпилишга мажбур қилишидан қўрқишини айтди.

Дўкон менежери янги Вейп маҳсулотлари божи туфайли харидорлар кучлироқ маҳсулотларга ўтиб кетиши мумкинлигидан огоҳлантирди.

Ҳукумат йўриқномасида айтилишича, эндиликда сотиб олинган вейп суюқлигининг ҳар бир миллилитри учун, таркибида никотин бор-йўқлигидан қатъи назар, 22 пенс миқдорида бож қўшилади.

Хэнлидаги "А Фистфул оф Вапес" дўконини бошқарадиган Энн Дьюроуз шундай деди: "Ҳукумат жорий этган нарх тузилмаси туфайли, олдиндан тўлдирилган под-тизимлар (pod kits) энг арзони бўлиб қолади".

Ғазначилик молиявий котиби Жеймс Мюррей ушбу солиқ кўчалардаги "ноқонуний вейплар"ни йўқотишини айтиб, қўшимча қилди: "Биз қоидаларга риоя қиладиган чакана сотувчиларни қўллаб-қувватлаяпмиз ва ҳуқуқ-тартибот идораларига қоидабузарларга қарши чора кўришни осонлаштиряпмиз".

Бож ҚҚС ҳисобланишидан олдин қўлланилади, бу эса 3,99 фунт стерлинг турадиган 10 мл ҳажмдаги электрон суюқликка 2,20 фунт бож ва 44 пенс ҚҚС қўшилишини англатади. Натижада умумий нарх 6,63 фунт стерлингга етади — бу дастлабки нархдан деярли икки баравар кўпдир.

Дьюроузнинг айтишича, илгари қайта тўлдириладиган суюқ вейплардан фойдаланган харидорлар нарх ошишидан қочиш учун эндиликда никотин миқдори юқори бўлган под-тизимларга ўтмоқда.

Унинг сўзларига кўра, дўконида сигаретдан вейпга ўтаётган янги харидорлар қимматроқ тўпламларга пул сарфлашдан олдин арзонроқ вариант сифатида 10 ва 20 мг никотинли под-тизимларни сотиб олишмоқда, бироқ у никотин даражаси дўконидаги аксарият харидорлар учун жуда юқори эканлигидан хавотирда.

"Вейп чекмоқчи бўлган одамлар камроқ пул сарфлашга ҳаракат қилишади, лекин аслида улар шунчаки арзонроқ вариант бўлгани учун анча кучлироқ ва ўзларига керак бўлмаган никотинни чекишади", дея қўшимча қилди у.

Соғлиқни сақлаш ва ижтимоий таъминот вазирлиги, Дори-дармонлар ва тиббий буюмларни тартибга солиш агентлиги ҳамда Қироллик божхона ва солиқ бошқармаси вакилининг маълум қилишича, бож таркибида никотин бор-йўқлигидан қатъи назар, барча вейп суюқликларига татбиқ этилади.

Шунингдек, улар бож "никотин миқдорига эмас, балки фақат суюқлик ҳажмига қараб ҳисобланишини, шунинг учун кўпроқ суюқликка эга қурилмага кўпроқ бож тўланишини" айтишди.

Бож Буюк Британияда сотиб олинадиган ва сотиладиган вейп маҳсулотларига қўшилади.

Дьюроуз, шунингдек, бож туфайли маҳсулот таннархи уч баравардан кўпроққа ошиши мумкинлигини айтди.

"[Агар] бюджет нуқтаи назаридан биз ҳафтасига захира сотиб олиш учун 1500 фунт сарфласак... Вейп маҳсулотлари божи кучга киргач, [бу] 5000 фунтдан ошиб кетади".

Менежер харидорлар бож кучга киришидан олдин маҳсулотларни ғамлаб олаётганини кўриб, хавотири кучайганини ва бу бизнесга салбий таъсир кўрсатиши мумкинлигидан қўрқишини қўшимча қилди.

"Агар харидорлар маҳсулот сотиб олиш учун келишмаса, биз уни янгилашга қурбимиз етмайди, бу эса ўз навбатида биз бу ерда бошқа ишлай олмаслигимизни англатади".

Маҳсулотларда, шунингдек, HMRC (Божхона ва солиқ бошқармаси) вейп бож маркаси бўлиши талаб этилади, бироқ дўконларга илгари буюртма қилинган маркасиз маҳсулотларни сотиш учун 2027 йил 1 апрелгача имтиёзли давр берилади.

Қироллик педиатрия ва болалар саломатлиги коллежи ҳукуматни вейп сотувига янги чекловлар қўйиш, жумладан, мавжуд таъмлар сонини чеклаш бўйича таклифларини янада кенгайтиришга чақирди.

Ҳисоботда айтилишича, вейп чекиш хириллаш ва йўтал, оғиз бўшлиғи ва тиш саломатлигининг ёмонлашуви, уйқусизлик, руҳий саломатлик муаммолари ва кўз касалликлари каби муаммолар билан боғлиқ.

Эмма Линдон илгари сигарет чекканини, аммо соғлиғини яхшилаш учун вейпга ўтганини айтди.

Эмма Линдон инсультга чалинганидан кейин соғлиғида баъзи ўзгаришлар қилишга қарор қилиб, сигарет чекишни ташлаб, вейпга ўтганини айтди.

Энди у ўзи каби харидорлар тартибга солинмайдиган, арзонроқ ва ноқонуний олиб кирилган вейпларга ўтиб кетишидан қўрқмоқда.

"Ҳозир вейп нархи мутлақо ақл бовар қилмайдиган даражада".

"Бу ерда ютиб бўлмайди... ҳукумат бизни сигаретдан вейпга [ўтишимизни] хоҳлайди, кейин эса никотинсиз қолишимизни истайди", дея қўшимча қилди у.

Қироллик шифокорлар коллежи томонидан тамаки назоратини тарғиб қилиш ва кампания олиб бориш учун ташкил этилган "Астион он Смокинг анд Ҳеалтҳ" хайрия ташкилотининг тадқиқоти шуни кўрсатдики, Британияда сўнгги беш йил ичида уч миллион киши вейпдан фойдаланиш учун чекишни ташлаган.

Хайрия ташкилотининг таъкидлашича, ҳукумат ҳар 100 та сигарет ёки 50 г тамаки учун тамаки божини 2,20 фунтга оширганидан кейин ҳам вейп чекиш сигарет чекишдан кўра арзонроқ бўлиб қолаверади.

Ҳукумат вейпларнинг соғлиққа, айниқса болалар ва ёшлар соғлиғига зарарли таъсири ҳақида кўпроқ далиллар пайдо бўлаётгани сабабли, уларни қимматроқ қилиш орқали жозибадорлигини камайтирмоқчи.

Вейп саноати янги солиққа қарши чиқиб, ҳамёнбоп вейплар одамларга чекишни ташлашга ёрдам беришини таъкидламоқда.

Соғлиқни сақлаш вазири Карин Смит "бу чора-тадбирлар вейп маҳсулотларининг ҳамёнбоплигини камайтириш орқали ёшлар ўртасида вейп чекишга қарши курашиш борасидаги мақсадимизда муҳим қадамдир", деди.