Уйимиздан 150 та нуқсон топганимиздан сўнг, биринчи уйимизни сотиб олишдан туғилган чексиз қувончимиз узоққа чўзилмади

150 та камчилик аниқланганидан кейин биринчи уйимизни сотиб олиш қувончи узоққа чўзилмади

Чарльз ва Жоржина янги қурилган уйни 2026 йил февраль ойида сотиб олишган эди

Бу Жоржина ва Чарльз Барнслар уч йил кутган лаҳза эди: улар биринчи уйларининг калитларини қўлга олишди.

Аммо орадан бир неча кун ўтиб, мутлақо янги уй Уэльсдаги камчиликларни аниқлаш компанияси — мустақил баҳоловчилар томонидан ўтказиладиган якуний сифат назорати томонидан текширилганда, улар 150 та нуқсонни аниқлашди, жумладан, нотўғри ўрнатилган ёнғин тўсиқлари, аввалги сув сизиб чиқиши излари ва улар «ҳаддан ташқари сифатсиз» деб таърифлаган ишланмалар.

Суонсида жойлашган New Home Quality Control компаниясига Жон Купер томонидан асос солинган бўлиб, у қурилиш майдончаларида мижозлардан муаммоларни яшириш сўралишидан чарчаганидан кейин ушбу компанияни ташкил этган.

Бу жуфтлик янги уйларда муаммоларга дуч келган ягона одамлар эмас.

New Homes Ombudsman Service томонидан тақдим этилган ёзма далилларга кўра, Уй қурувчилар федерациясининг (Home Builders Federation) 2025 йил март ойида эълон қилинган янги уйлар бўйича мижозлар эҳтиёжини қондириш миллий сўровномаси шуни кўрсатдики,

янги қурилган уй сотиб олувчиларнинг 93,7 фоизи кўчиб ўтгандан кейин ўз қурувчисига нуқсонлар ёки камчиликлар ҳақида хабар беришган

, ташқи манба

.

Харидорларнинг чорак қисмидан кўпроғи янги қурилган уйларида 15 дан ортиқ муаммоларни аниқлашган.

Чарльз ва Жоржина янги уйларига кўчиб ўтишдан ҳаяжонда эдилар

«Биз буни билмаган бўлардик», деди Жоржина.

«Агар ёнғин содир бўлганида, бу жуда аянчли оқибатларга олиб келиши мумкин бўлган ҳолатлардан бири эди».

36 ёшли Жоржина ва унинг турмуш ўртоғи Лестершир жанубидаги янги қурилиш лойиҳасини ёқтириб қолишдан олдин, уй сотиб олиш учун уч йил давомида пул жамғаришган.

Кўчиб ўтиш куни яқинлашгани сайин, ижтимоий тармоқлар унга янги қурилишлар ҳақидаги даҳшатли ҳикояларни тинимсиз тақдим эта бошлади

Уй учун 299 995 фунт стерлинг тўлаганидан сўнг, у уйни текширтириш «муҳокама қилинмайдиган» масала эканлигини айтди.

«Ниҳоят буни уддалаганимизга ишониш қийин эди», дея қўшимча қилди у.

«Ниҳоят ўз уйимизга эга бўлдик. Бу бизники. Бу ерда хоҳлаган нарсамизни қилишимиз мумкин. Бу жуда ажойиб туйғу эди».

Бироқ ҳисоботда том ёпишдаги нуқсонлар, сув босимининг пастлиги ва инспекторлар газ ҳисоблагичи қутиси ҳамда газ қувурининг «ҳаддан ташқари сифатсиз» ўрнатилиши деб атаган ҳолатлар ҳам аниқланди.

Уй бўйлаб ўндан ортиқ қўшимча косметик ва пардозлаш нуқсонлари ҳам қайд этилди

Уларда қурувчи томонидан берилган икки йиллик кафолат бўлгани сабабли, муаммолар бартараф этилди.

«Янги уй сотиб олувчи ҳар қандай одамга, 100 фоиз шубҳасиз, камчиликларни аниқловчи мутахассисни тавсия қиламан», деди Жоржина.

Чарльз ва Жоржинанинг уйини қурган Countryside қурилиш компанияси учун масъул бўлган Vistry компанияси «қурилиш сифатига қўшимча кафолат сифатида тегишли тарзда ўтказиладиган мустақил текширувларни» қўллаб-қувватлашини билдирди.

Унда айтилишича, ҳар бир уй уларнинг жамоалари томонидан текширилади ва мустақил назорат амалга оширилади, мижозлар кўчиб ўтганидан икки-уч ҳафта ўтгач эса, қурилиш гуруҳи камчиликларни бартараф этиш ишларини муҳокама қилиш ва келишиб олиш учун учрашади.

Бундай муаммолар New Home Quality Control ҳаммуассиси, 50 ёшли Жон Купер учун янгилик эмас.

Унинг айтишича, 2018 йилда шартномалар бўйича менежер бўлиб ишлаётганида: «Обект раҳбари мендан эртаси куни кўчиб ўтадиган мижоздан ниманидир яширишни сўраган».

Бу у тахминан олти йил давомида сифатсиз ишларни кўрганидан кейинги бошланиши эди.

«Ўша лаҳзадан бошлаб мен ўзимга: "Мен бу соҳада қандайдир тарзда ўзгариш қилишим керак. Бундай давом этиши мумкин эмас", деб айтдим», деди у.

Купер ўша пайтдаги раҳбари, 42 ёшли Ли Челленжер билан гаплашди ва иккаласи ишдан бўшаб, New Homes Quality Control компаниясини ташкил этишди.

«Биз ҳеч қачон бирон бир уйни текшириб, унда умуман камчилик топмаган ҳолатимиз бўлмаган», деди у.

Унинг сўзларига кўра, энг кўп учрайдиган нуқсонлар ғишт териш, дурадгорлик ва том ёпиш ишларида бўлади.

«Бу доим дурадгорлик ва ғишт териш билан боғлиқ муаммолар бўлади.

Мен шунчаки Буюк Британия бўйлаб қурувчилар ҳар йили қураётган уйлар ҳажмини қуриш учун етарли миқдорда малакали ғишт терувчилар йўқ деб ўйлайман».

Шунингдек, жамоа мунтазам равишда намлик чиқиб кетиши учун ташқи деворларга ўрнатиладиган дренаж тирқишлари (weep vents) йўқлигини ёки нотўғри ўрнатилганини аниқлайди.

Купернинг айтишича, баъзи қурилишларда ҳатто «сохта» дренаж тирқишлари ҳам бўлган, у ерда ишлайдиган тешиклар ўрнига декоратив пластик бўлаклар ўрнатилган.

«Улар бундан қутулиб қолишлари мумкин деб ўйлашган», деди у.

Купернинг сўзларига кўра, янги эгалари калитларни олишларидан олдин, NHBC (Уй-жой қурилиши миллий кенгаши) уйни текширади ва қабул қилиш ҳужжатини имзолайди.

«Ҳар бир уйнинг қабул қилиб олингани ҳақидаги гапларни эшитавериб чарчадим, чунки агар шундай бўлганида, бизнинг компаниямиз мавжуд бўлмаган бўларди», деди у.

Купернинг кўплаб мижозлари янги уйларида қанчалик кўп муаммолар борлигини кўрганда ҳиссиётларини жиловлай олмайдилар.

«Йиғлаган одамлар ҳам бўлди», деди у.

«Уларнинг янги уйида жуда жиддий муаммолар бор эди, ваҳоланки улар бунга ўзларининг бутун умрлик жамғармаларини сарфлашган эди».

Купернинг айтишича, унинг узоқ муддатли мақсади — ҳар бир янги қурилган уй эгалари кўчиб ўтишидан олдин мустақил текширувдан ўтишидир.

«Агар кимдир уйга ўз умрлик жамғармасини сарфлаётган бўлса, у тўлаган пулига лойиқ нарсани олишга ҳақли», деди у.

Текширувлар уйнинг ҳажмига қараб икки соатдан тўрт соатгача давом этади ва тахминан 349-499 фунт стерлинг туради.

Камчиликларни аниқловчилар томонидан қўлланиладиган воситалар қаторига дронлар, GoPro камералари, бўшлиқларни текширувчи камералар, иссиқлик тасвирлаш ускуналари ва лазерли нивелирлар киради.

Аммо ҳамма ҳам бу хизматдан фойдаланишга қодир эмас, чунки улар бор пулларини уйга сарфлаб бўлишган.

«Кўпчилик учун пул масаласи жуда тиғиз».

Жоржина ва Чарльз кўчиб ўтганларида уларнинг уйида 150 та муаммо бор эди

NHBC қурилиш қоидаларига риоя қилинишини таъминлаш қурувчиларнинг масъулияти эканлигини ва уй эгалари ҳар қандай муаммо ҳақида икки йил ичида уй қурувчисига хабар беришлари кераклигини айтди — агар улар ҳал қилинмаса, улар NHBC орқали чора кўришни талаб қилишлари мумкин.

Ташкилот «қурилишнинг асосий босқичларида» текширувлар ўтказишини ва сифат бўйича «фикр-мулоҳазалар тақдим этишини» билдирди.

Қурилиш соҳасини ифодаловчи Уй қурувчилар федерацияси (HBF) шундай деди: «Янги уйлар заводда ишлаб чиқарилмайди.

Улар кўплаб ҳунармандлар томонидан, кўпинча ҳар қандай об-ҳаво шароитига очиқ бўлган майдонларда қуриладиган индивидуал маҳсулотлардир ва баъзида камчиликлар бўлиши муқаррар».

Унда айтилишича, «камчиликларнинг аксарияти аҳамиятсиз» ва сифат стандартлари уй-жой қурилиши суръатларидан орқада қолаётгани ҳақида ҳеч қандай далил йўқ.

Кўпроқ уйлар керак бўлса-да, қурилишга тўсқинлик қилаётган «жиддий тўсиқлар» туфайли уй-жой қурилиши даражаси бир жойда қотиб қолган, дейилади хабарда.

Аммо «сифат ва хизмат кўрсатиш даражаси жуда юқори бўлиб қолмоқда» ва ишчи кучи етишмаслиги янги уйларга таъсир қилаётгани ҳақида «ҳеч қандай далил» йўқ.

«Гарчи соҳа баъзи йўналишларда малака муаммоларига дуч келаётган бўлса-да, худди кенг кўламли қурилиш соҳаси каби, биз ҳозирда йилига тахминан 200 000 та уй қурмоқдамиз, ваҳоланки эҳтиёж тахминан 300 000 тани ташкил этади ва ишлаб чиқариш ҳажми ошишидан ҳеч қандай дарак йўқ», дейилади унда.

HBF қурувчиларни Янги уйлар сифати бўйича кенгашда (New Homes Quality Board) қонуний рўйхатдан ўтказишни қўллаб-қувватлашини билдирди, бироқ камчиликларни аниқловчи инспекторлар фаолияти тартибга солинмаганидан огоҳлантирди.

«Мижозлар ўзлари фойдаланадиган ҳар қандай инспекторнинг тегишли малакага эга эканлигига ва RICS каби профессионал ташкилот томонидан аккредитациядан ўтганига ишонч ҳосил қилишлари керак», дея қўшимча қилди у.

«Биз қўшимча ялпи текширувлар зарур деб ҳисобламаймиз. Аллақачон тартибга солиш, қурилиш назорати, кафолатлар ва қурувчи сифатини таъминлашнинг кенг қамровли тизими мавжуд».

Уй-жой қурувчи Taylor Wimpey компанияси изоҳ беришдан бош тортди, Watkin Jones, Barratt Redrow ва Persimmon Homes компаниялари эса изоҳ сўровига жавоб беришмади.

Уэльс ҳукумати уй сотиб олувчиларнинг юқори сифатли уй-жой олишларини таъминлаш ва муаммолар юзага келган тақдирда уларни ҳимоя қилиш тарафдори эканлигини билдирди.

Буюк Британия ҳукумати арзон уй-жойларга 39 миллиард фунт стерлинг сармоя киритаётганини ва 60 000 гача қурилиш ишчиларини тайёрлаш учун 625 миллион фунт стерлинг ажратишга ваъда берганини маълум қилди.