«Уйда арвоҳ билан бирга яшайман»: Япониядаги арвоҳли хонадонлар ҳамёнбоп уй қидираётганларни жалб қилмоқда

«Мен арвоҳ билан яшайман»: Япониядаги «арвоҳли» уйлар арзон уй-жой қидираётганларни ўзига жалб этмоқда

Рюа Токиодаги квартирасини арвоҳ билан баҳам кўришини айтади.

Рюа Токиодаги ижарага олинган хонадонига илк бор қадам қўйганданоқ, бу ерда арвоҳ борлигига ишонч ҳосил қилди.

«Уйни кўриш учун келганимда, у ерда бир эркак менга тикилиб турган эди», дейди у.

«Риэлтор уни кўра олмагани учун, мен унинг арвоҳ эканини тушундим».

Қўрқувни билмайдиган бошқа бир инсон балки у ердан чиқиб кетиб, қайтиб қадам босмаган бўларди, аммо Рюа барибир кўчиб ўтишга қарор қилди.

«Мен бироз ўзгача феъл-атворга эга инсонман, шунинг учун менга тикилиб турган ушбу эркак арвоҳи билан дўстлашишга қарор қилдим», дейди айдору (ёш санъаткор) бўлиб ишлайдиган ва фамилиясини ошкор қилишни истамаган Рюа.

Тўрт йил ўтиб ҳам ўша хонадонда яшаётган Рюанинг айтишича, паранормал ҳодисалар ҳар куни давом этмоқда. У доим қадам товушларини ва арвоҳнинг гапираётганини эшитишини айтади.

Японияда Ҳеллоуин байрами тобора оммалашиб бораётган бўлса-да, мамлакатда «йўрэй» деган ўз сўзи бор, бу тинчлик топмаган, безовта руҳни англатади.

Булар шафқатсиз ёки фожиали шароитда вафот этган — ўлдирилган, ўз жонига қасд қилган ёки шунчаки ёлғизликда оламдан ўтган одамларнинг арвоҳларидир. Агар улар ўз уйида вафот этган бўлса, уларнинг «йўрэй»и бу ерни тарк этмайди деган ишонч бор.

Хурофотларга ишонмайдиган ва ваҳимага тушмайдиган уй қидирувчилар учун бу катта чегирмаларни англатиши мумкин. Бу ерда «жико буккен», яъни «нохуш ном чиқарган» ёки «кўнгилсиз ҳодиса юз берган» мулклар деб аталадиган бутун бир уй-жой категорияси мавжуд.

2021 йилда қабул қилинган ҳукумат кўрсатмаларига кўра, япониялик риэлторлар ўз жонига қасд қилиш, қотиллик, ёнғин сабабли ўлим ва жасад узоқ вақт давомида топпилмаган ҳар қандай ўлим ҳолатини ошкор қилишлари шарт.

Ижарага бериладиган мулклар учун бу маълумот уч йил давомида, сотувга қўйилган ҳар қандай мулк учун эса чекланмаган муддатга ошкор қилиниши керак.

Бундан фарқли ўлароқ, Буюк Британияда бундай ҳуқуқий талаб мавжуд эмас.

АҚШда эса қоидалар штатдан штатга фарқ қилади.

Масалан, Калифорнияда сўнгги уч йил ичида мулкда кимдир вафот этган бўлса, буни ошкор қилишингиз шарт, Аризона ва Орегонда эса бундай талаб йўқ.

Рюага унинг хонадонида бир эркак ўз жонига қасд қилгани айтилган. Натижада, у Сетагаянинг нуфузли туманида жойлашган 25 квадрат метрли кичик бир хонали уйининг ижара ҳақидан деярли 30 фоиз чегирма олади. Унинг айтишича, уй 62 000 иена туриши керак бўлган бир пайтда, у ойига 45 000 иена ($285; £213) тўлайди.

Қотиллик ёки ўз жонига қасд қилиш ҳолати юз берган уйни ҳар қандай жойда сотиш ёки ижарага бериш қийинроқ бўлиши табиий, аммо Токиолик риэлтор Эрик Оскампнинг айтишича, японлар жуда хурофотчи ва нохуш ном чиқарган мулклардан айниқса эҳтиёт бўлишади.

«[Ҳатто] қабристон ёнидаги квартирани ижарага бериш қийин бўлади, айниқса агар ошхонадан қабрлар кўриниб турса», деб тушунтиради Оскамп. «Энг ёмони — агар квартирада ўз жонига қасд қилиш содир бўлган бўлса. Ҳатто кимдир томдан сакраб кетган бўлса ҳам, кўплаб ижарачилар кўчиб кетишади. Бошқа муаммолар — бу оғир жиноят ёки ёлғизликдаги ўлимдир».

Охирги муаммо, яъни кимнингдир ёлғизликда вафот этиши, масалан, Буюк Британия ёки АҚШда мулкнинг қийматига одатда таъсир қилмайди.

Аммо Япония жануби-ғарбидаги қишлоқ жойлашган Кагосимада бу ҳолат Диан Тинчерга катта уч хонали уйни сўралган нархнинг ярмига сотиб олиш имконини берди.

79 ёшли америкалик аёл Японияда 40 йилга яқин яшайди ва гид бўлиб ишлайди. Унинг айтишича, риэлтор унга ҳаммасини очиқ айтган — кекса аёл ёлғизликда вафот этгани ва бу мулкга нохуш ном орттиргани сабабли катта чегирма берилган.

Тинчер ўхшаш уйлар одатда 45 миллион иенагача сотиладиган ҳудуддаги ушбу уй учун 20 миллион иена тўлаган.

«Мен арвоҳларга ишонмайман. Лекин японларнинг жуда хурофотчи эканини биламан», дейди у. «Агар арвоҳ бор бўлса, шундай муҳташам ва арзон уйда яшаётганим учун ундан ҳар куни миннатдор бўламан...»

Тинчер уй ҳақида маълумот тўплаш жараёнида уни Oshimaland деб номланган веб-сайтдан топди, унда «жико буккен» мулклари рўйхатга олинган ва у ерда содир бўлган кўнгилсиз ҳодисалар тафсилотлари келтирилган. Сайт 2005 йилда Токиони қамраб олишдан бошланган, кейинчалик бутун Япония бўйлаб ва 2011 йилда халқаро даражада кенгайган.

Сайт краудсорсинг асосида ишлайди, яъни жамоатчилик вакиллари уйлар ва уларнинг тафсилотларини ўзлари қўшадилар.

Oshimaland асосчиси Теру Ошиманинг айтишича, илгари бундай мулклар Японияда «унчалик жозибадор бўлмаган вариантлар» эди.

Аммо сўнгги йилларда уй-жой нархлари ва умумий турмуш даражасининг кескин ошиши фонида, 2025 йилги сўровнома шуни кўрсатдики, японларнинг ярмидан кўпи, агар арзон бўлса, энди «жико буккен»ни ижарага олишга рози.

Сетагаяга қайтсак, Рюа арвоҳ қўшниси билан яшашдан мамнун эканини айтади. «Ишонаманки, арвоҳлар қачонлардир яшаган инсонлар бўлишган, шунинг учун улар бизнинг ҳурматимизга лойиқдир», дейди у.