Университет MI5 огоҳлантиришидан сўнг ходимлардан Хитой билан айрим ҳамкорлик алоқаларини қайта кўриб чиқишни сўради

Университет MI5 огоҳлантиришидан кейин ходимларига Хитой билан айрим ҳамкорлик алоқаларини текширишни буюрди

Белфаст Қироллик университети (QUB) MI5 (Буюк Британия контрразведка хизмати) огоҳлантиришидан сўнг ходимларидан Хитой билан айрим ҳамкорлик алоқаларини қайта кўриб чиқишни сўради.

Буюк Британиянинг ички хавфсизлик агентлиги кутилмаган қадам ташлаб, университетларни Хитойнинг жосуслик ҳаракатларига билмаган ҳолда ёрдам берган бўлиши мумкинлигидан огоҳлантирди.

MI5 баёнотига кўра, Хитой умумий технологиялар илмий-тадқиқот институти (CGTRI) Хитой разведка ва хавфсизлик хизмати манфаатлари йўлида фаолият юритадиган сохта компания бўлган.

Бироқ Хитойнинг Лондондаги элчихонаси матбуот котиби бу даъвони «уйдирма ва мутлақо сохта» деб атади.

Қироллик университети ходимларига эндиликда «CGTRI иштирокидаги ҳар қандай мавжуд ёки таклиф қилинаётган ҳамкорликни қайта кўриб чиқиш қатъий тавсия этилди».

«Университет ичида бу борадаги ишлар олиб борилмоқда», дейилади ходимларга юборилган электрон хатда.

«Бироқ, бу бизнинг мавжуд тизимларимиз орқали яққол кўринмаслиги мумкин, шунинг учун тадқиқотчиларга Хитой муассасалари билан ҳамкорликни молиялаштиришнинг асл манбасини аниқлаш учун тегишли текширув ўтказиш тавсия этилади».

MI5 Буюк Британия университетларига CGTRI бўйича огоҳлантириш юбориб, унинг Хитой Давлат хавфсизлиги вазирлиги (MSS) билан «жуда кучли алоқалари» борлигини маълум қилди.

Буюк Британиядаги университетлар тадқиқотлар ва тажриба алмашиш учун бошқа мамлакатлардаги университетлар билан тез-тез ҳамкорлик қилиб туради.

Аммо MI5 Давлат хавфсизлиги вазирлиги томонидан CGTRI орқали молиялаштирилган лойиҳаларга ҳисса қўшган Буюк Британия билан боғлиқ 100 дан ортиқ академикларни аниқлаганини айтди.

Унга кўра, айрим ҳолларда тадқиқотчилар ўз лойиҳаларида ушбу сохта компаниянинг иштироки борлигини билмаган бўлишлари мумкин.

Британиялик академиклар CGTRI томонидан молиялаштирилган сунъий интеллект, киберхавфсизлик, яширин алоқа тизимлари ва стеганография (оддий хабар ёки объект ичига яширин хабар ёки файлни яшириш амалиёти) каби соҳаларни қамраб олган лойиҳалар устида ишлаган.

MI5 шунингдек, CGTRI билан алоқаларни узмаган академиклар охир-оқибат хорижий давлатга ёрдам берганлик учун жиноий жавобгарликка тортилиши мумкинлигини билдирди.

Натижада, Буюк Британия университетларига Хитой билан ҳар қандай тадқиқот ҳамкорлиги ортида турган молиялаштиришни зудлик билан текшириш буюрилди.

QUB матбуот котиби BBC News NI нашрига университет «тадқиқот ва миллий хавфсизлик билан боғлиқ масъулиятга жуда жиддий ёндашишини» айтди.

«Қироллик университети CGTRI иштирокидаги ҳар қандай мавжуд ёки таклиф қилинаётган ҳамкорликни қайта кўриб чиқишни бошлади», деди у.

«Биз ходимлар билан ҳам боғланиб, улардан мавжуд ёки таклиф қилинаётган ҳамкорлик алоқаларини қайта кўриб чиқишни ва ҳар қандай хавотирларни тегишли факультетнинг тадқиқотлар бўйича деканига хабар қилишни сўрадик.

«Биз маҳаллий, миллий ва халқаро миқёсдаги ҳамкорлик, тадқиқот ва инновацион лойиҳаларимизни қўллаб-қувватлашни давом эттирган ҳолда, ушбу вазиятни назорат остида ушлаб турамиз».

Университет веб-сайтига кўра, QUB сўнгги ўн йил ичида Хитой билан боғлиқ тадқиқотларга, жумладан, барқарор энергия, ахборот технологиялари, озиқ-овқат хавфсизлиги ва саратон касаллигини тадқиқ қилиш соҳаларига 10 миллион доллардан (7,56 миллион фунт стерлинг) ортиқ маблағ йўналтирган.

Шу билан бирга, Ольстер университети матбуот котиби уларнинг MI5 томонидан номи тилга олинган ташкилот билан ҳеч қандай тадқиқот алоқалари йўқлигини маълум қилди.