«У ерда ҳали кон очилмаган». «Ўзбекнефтгаз» — SOCAR ва BP компанияларининг Устюртдаги лойиҳаси ҳақида
«Ўзбекнефтгаз», SOCAR ва BP компанияларининг Устюртдаги қўшма лойиҳаси ҳозирча нефть ва газ конларининг очилишига олиб келмади, лойиҳа ҳозирда геологик қидирув босқичида турибди. 3000 кв. км дан ортиқ майдонда сейсмик қидирув ишлари ўтказилди, биринчи қидирув қудуғини 2027 йилда бурғилаш режалаштирилмоқда.
«У ерда ҳали кон очилгани йўқ». «Ўзбекнефтгаз» — Устюртдаги SOCAR ва BP лойиҳаси ҳақида
«Ўзбекнефтгаз», Озарбайжоннинг SOCAR ва Буюк Британиянинг BP компанияларининг Устюрт платосидаги қўшма лойиҳаси ҳозирча геологик қидирув босқичида қолмоқда. Кон ҳали очилгани йўқ.
Бу ҳақда «Ўзбекнефтгаз» бош геологи Нодир Муҳиддинов 27 октябрь куни бўлиб ўтган матбуот анжуманида журналистларнинг Устюртда нефть ва газ қазиб олишни кўпайтириш истиқболлари ҳақидаги саволларига жавоб берар экан, маълум қилди.
Унинг сўзларига кўра, SOCAR ва BP билан қўшма лойиҳа доирасида 3000 кв. км дан ортиқ майдонда сейсмик қидирув ишлари якунланган.
«Келгуси йилга битта қудуқ бурғилаш режалаштирилган. Ҳозирда геологик маълумотлар қайта таҳлил қилинмоқда», — деди Муҳиддинов.
SOCAR ва BP мутахассисларининг баҳолашича, янги конларни очиш истиқболлари тахминан 5000 метр чуқурликда жойлашган чуқур геологик қатламлар билан боғлиқ.
«Лекин у ерда ҳали кон очилгани йўқ. Буни тўғри тушунишингизни сўрайман. Лойиҳа ҳозирча геологик қидирув босқичида. Фақат қудуқ бурғиланиб, кон очилгандан кейингина кейинги ҳисоб-китобларни амалга ошириш мумкин бўлади», — деди бош геолог.
У шунингдек, лойиҳа доирасида нефть ва газ қазиб олишнинг тахминий таннархини айта олмади.
Унинг сўзларига кўра, бугунги кунда аллақачон ўтказилган сейсмик қидирув ишлари харажатлари маълум, аммо олдинда қидирув қудуғини бурғилаш турибди, унинг қиймати ҳали аниқланиши керак.
Умуман олганда табиий газ қазиб олишни кўпайтириш истиқболлари ҳақида гапирар экан, Нодир Муҳиддинов «Ўзбекнефтгаз» асосий умидларни янги конлар қидирилаётган Устюрт минтақаси билан боғлашини таъкидлади.
Шу билан бирга, чуқур қатламларни ўзлаштириш янада мураккаб технологиялар ва катта харажатларни талаб қилади.
«Илгари биз 3000−3500 му чуқурликдаги конларни очар эдик. Ҳозир биз очаётган конлар 5000 метрдан ортиқ чуқурликда жойлашган. Бу харажатларнинг сезиларли даражада ошишига ва технологик мураккабликларга олиб келади», — деб тушунтирди бош геолог.
Унинг сўзларига кўра, бундай чуқурликларда босим 1000 атмосферага, ҳарорат эса 200 даражага етиши мумкин. Бурғилаш учун шундай шароитларга бардош берадиган махсус ускуналар талаб қилинади.
«Дунёда фақат чекланган сонли компаниялар бундай технологиялар билан ишлайди. Бу геологик қидирув ва кейинчалик газ қазиб олиш қийматини оширади», — деди у.
Қўшимча харажатларга қарамай, компания айнан Устюртнинг чуқур горизонтларини ўзлаштириш келажакда газ қазиб олишни кўпайтириш имконини беради, деб ҳисоблайди.
Битим Қорақалпоғистондаги олтита инвестиция блокларини қамраб олади: «Бойтерак», «Теренгкудук», «Биркори», «Харой», «Каракалпак» ва «Кулбой».
Дастлаб ҳужжат камида 1000 кв. км майдонда уч ўлчамли сейсмик қидирув ўтказишни ва беш йиллик давр мобайнида камида битта қидирув қудуғини бурғилашни назарда тутган эди.
2026 йил май ойида лойиҳага Буюк Британиянинг BP компанияси расман қўшилди. Созишномага ўзгартириш киритилгач, иштирокчиларнинг улушлари қуйидагича тақсимланди:
SOCAR геологик қидирув босқичида оператор сифатида иштирок этади.
Ўшанда олтита блокда 100 млн тоннагача нефть ва 35 млрд куб метр табиий газ захираларига эга кон топилиши мумкинлиги ҳақида дастлабки прогнозлар янграган эди.
Ушбу баҳолашлар тасдиқланган тақдирда, ҳар йили 5 млн тоннагача нефть қазиб олишни йўлга қўйиш назарда тутилган эди, бу Ўзбекистонга ўша пайтдаги нефть импорти ҳажмидан тахминан 2,5 баравар кўп эди.
Бироқ бу кўрсаткичлар тасдиқланган геологик захиралар эмас, балки дастлабки прогнозлар эди. Уларни аниқлаштириш учун қидирув бурғилашини ўтказиш зарур.
2026 йил июнь бошида «Ўзбекнефтгаз» бошқаруви раиси Абдуғани Сангинов Бокуда BP раҳбарияти билан учрашув чоғида лойиҳани жадаллаштириш ва бурғилаш ишларини 2027 йил охиригача бошлашни таклиф қилди.
Томонлар шунингдек, геофизик маълумотларни қайта ишлаш ва кейинги қидирув босқичлари муддатларини мақбуллаштиришни муҳокама қилдилар. Лойиҳани амалга ошириш учун 2029 йилгача бўлган чора-тадбирлар режаси тайёрланди.
Сентябрь ойида Энергетика вазирлиги Устюртнинг барча олтита инвестиция блокида 3D-сейсмик қидирув бўйича дала ишлари якунлангани ҳақида хабар берди. Кейинги босқичда олинган маълумотларни қайта ишлаш, уларни геологик таҳлил қилиш ва қидирув қудуғини бурғилашга тайёргарлик кўриш назарда тутилган эди.
Бурғилаш натижалари тадқиқ қилинаётган ҳудудда нефть ва газнинг саноат захиралари мавжудлигини ва уларни ўзлаштириш қанчалик иқтисодий жиҳатдан оқланишини кўрсатиши керак.
Устюртдаги ишлар Ўзбекистонда табиий газ қазиб олишнинг давом этаётган пасайиши фонида олиб борилмоқда.
Янги қудуқлар ҳозирча эски объектларда қазиб олишнинг табиий камайишини тўлиқ қоплаш имконини бермаяпти.