«У бизга жасоратни ўргатди»: Қаҳрамон деб олқишланган ҳиндистонлик учувчи ҳақида дўстининг сўзлари

«У бизга жасоратни ўргатди»: Қаҳрамон деб олқишланган ҳиндистонлик учувчи ҳақида дўстининг сўзлари

Ҳиндистон ҳукумати Смит Маччҳарни «чексиз жасорати» учун олқишлади

Капитан Дҳарав Госалия эски дўсти Смит Маччҳар билан нима содир бўлганини илк бор эшитганида, унинг реакцияси жуда тез бўлди.

«Баданим жимирлаб кетди».

Икки эркак бир-бирини 20 ёшлик пайтларидан, Мумбай чеккасидаги Гҳаткопар маҳалласида қўшни бўлган ва Янги Зеландияда парвоз машғулотларини бошлаган кезларидан бери танишади.

Маччҳар Госалиядан каттароқ эди. Кейинчалик улар фаолиятлари бошқа йўналишларда давом этгунга қадар, олти йил давомида «SpiceJet» авиакомпаниясида бирга ишлаб, Boeing 737 самолётларини бошқаришган. Маччҳар Дубайга кўчиб ўтди ва 2022 йилда «Flydubai» авиакомпаниясига қўшилди. Госалия эса кейинчалик «Air India» учун Boeing 777 самолётларини бошқарди.

«Биз хабарлар орқали алоқада бўлиб турдик», дейди Госалия. «Агар учишимиз керак бўлган баъзи йўналишлар бўлса, WhatsApp ва телефон орқали борадиган жойларимиз ва оиламиз ҳақида гаплашардик».

Баъзан уларнинг йўллари осмонда ҳам кесишиб турарди. 2024 йилда Госалия Дубай ҳаво ҳудуди орқали Лондонга учаётганида, радио алоқада Маччҳарнинг овозини эшитиб қолди. Маччҳар Мумбайга кетаётган эди.

«Биз бир-биримизни қутладик», деб эслайди у.

Чоршанба куни Маччҳар Дубайдан Тель-Авивга учаётган «Flydubai» самолётининг командири эди, ўшанда бошқа бир учувчи унга ҳужум қилиб, кабинада пичоқлаган. Boeing 737 Max Саудия Арабистони шимоли-ғарбидаги Табук шаҳрига йўналтирилди ва у ерда Маччҳар касалхонага ётқизилди.

Ҳиндистоннинг Риёддаги элчихонасига кўра, унинг аҳволи барқарор бўлиб қолмоқда.

Исроил Бош вазири Биньямин Нетаньяху Маччҳарни «ҳақиқий қаҳрамон» деб атаб, у 174 кишининг ҳаётини сақлаб қолганини ва «ҳаводаги ҳалокатли фожиа»нинг олдини олганини айтди.

Бироқ Госалия учун ушбу фавқулодда воқеа марказидаги инсон ҳамон «Смит Мак» — дўстлари ва ҳамкасблари уни шундай чақиришади.

«У қувноқ, олижаноб — жуда ақлли инсон эди», дейди у. «Киришимли, хушчақчақ. Жуда хушчақчақ».

Улар Милан ва Бангкок каби шаҳарлардаги тўхтаб ўтишлар пайтида учрашиб туришар, Мумбайга қайтганларида эса теннис тўпи билан крикет ўйнашарди. Маччҳар, шунингдек, ёш учувчиларни қўллаб-қувватлар, янги ходимларни ўқитар ва ўрганганлари билан ўртоқлашарди.

«У жуда тартибли учувчи эди», дейди Госалия.

Унинг сўзларига кўра, бу тартиб-интизом йиллар давомидаги машғулотлар, жумладан, кейинчалик фуқаролик авиациясига ўтган Ҳиндистон Ҳарбий-ҳаво кучларининг собиқ учувчиларидан олинган сабоқлар туфайли мустаҳкамланган.

«Бундай тайёргарлик сизга кўпроқ диққат-эътибор, кўпроқ тартиб-интизом ва ҳаракат кўникмаларига кўпроқ эътибор қаратиш имконини беради», дейди Госалия.

Унинг айтишича, ушбу машғулотларнинг бир қисми учувчилар орасида «стулда учиш» номи билан машҳур: стулда ўтирган ҳолда фавқулодда вазият тартибини машқ қилиш, хаёлан босқичларни бажариш ва қўлларни кабинадаги тегишли калитлар ва бошқарув мосламалари бўладиган жойларга ҳаракатлантириш.

Бундан мақсад — бирор нарса нотўғри кетганда ва ўйлашга вақт кам бўлганда, ушбу ҳаракатларни автоматик тарзда бажаришни таъминлашдир.

Маччҳар таянадиган катта тажрибага эга эди. Унинг LinkedIn профилига кўра, у 9 750 соатдан ортиқ парвоз тажрибасига эга бўлиб, шундан 6 400 соатдан ортиғини ҳаво кемаси командири сифатида ўтказган.

Госалиянинг айтишича, чоршанба кунги тўқнашувнинг аниқ кетма-кетлиги самолётнинг парвоз маълумотлари ва кабинадаги ёзувлардан аниқроқ бўлади. Аммо кабина ичида нима содир бўлишидан қатъи назар, Маччҳар фавқулодда босим остида қарор қабул қилиши керак эди.

«У билан нима содир бўлган бўлса, у нима қилган бўлса — у парвоз командири эди», дейди Госалия.

Учувчи учун двигатель ишдан чиқиши, ёнғин ёки кабинадаги босимнинг пасайиши каби ҳолатлар учун кўрсатмалар мавжуд. Аммо кабинада бошқа бир киши сизни бўйсундиришга уринганда қўлланиладиган стандарт йўриқнома мавжуд эмас.

Ва айнан шу ерда, дейди Госалия, жасорат муҳим рол ўйнайди.

«Жасорат қанчалик рол ўйнайди? Жуда катта», дейди у. «Бу ҳаётга таҳдид эди».

Кейин эса, эҳтимол, ушбу воқеа унга нега бунчалик чуқур таъсир қилганини энг яхши тушунтирадиган фикр келади.

«Смит бизга жасоратни ўргатди. Энди агар шунга ўхшаш нарса содир бўлса, биз ҳам худди шундай қиламиз».