Туркманистон ва Қозоғистон юк ва транспорт воситалари учун божхона тартибларини рақамлаштирмоқда

Туркманистон ва Қозоғистон ўзаро ташишдаги товарлар ва транспорт воситалари ҳақида олдиндан маълумот алмашиш учун электрон тизимни жорий этишди. Ушбу ташаббус божхона расмийлаштирувини тезлаштириш ва чегаралараро савдонинг башорат қилинишини оширишга қаратилган.

2026-йил августидан бери ушбу механизм Туркманистон Давлат божхона хизмати ва Қозоғистон Давлат даромадлари қўмитасининг ахборот тизимлари орқали фаолият юритиб келмоқда, бу Туркманистон божхона органлари томонидан тасдиқланган.

Ушбу янги тизимга кўра, божхона ходимлари юклар ва транспорт воситалари ҳақидаги маълумотларни чегарага етиб келишидан олдин оладилар. Бу проактив маълумотларни таҳлил қилиш, дастлабки хавфларни баҳолаш ва юклар ўтиш пунктига етиб боришидан олдин зарур божхона процедураларини тайёрлаш имконини беради.

Тизим божхона ишлов бериш вақтини қисқартириши, юклар ҳаракатини тезлаштириши ва бизнес ва ташувчилар учун қоғозбозликни камайтириши кутилмоқда. Шунингдек, божхона органларига кирувчи юкларга олдиндан тайёргарлик кўриш имконини бериш орқали халқаро ташишнинг башорат қилинишини яхшилаши кутилмоқда.

Ушбу электрон алмашинув мавжуд идоралараро келишув ва икки давлат ўртасида ахборот алмашинуви учун белгиланган техник шартлар асосида амалга оширилмоқда. Механизм Туркманистон ва Қозоғистон ўртасидаги экспорт, импорт ва транзит операцияларини қамраб олади.

Иккала давлат ҳам тизим ўзаро савдо статистикасининг сифати ва ишончлилигини оширишини кутмоқда. Божхона ма'муриятлари о'ртасида тизимли ахборот алмашинувини осонлаштириш орқали механизм икки томонлама савдо оқими ма'лумотларида янада изчилликни та'минлашга ҳисса қо'шиши мумкин.

Юқори электрон юк ма'лумотлари бутун дунё бо'йлаб божхона ма'муриятлари томонидан хавфларни бошқариш ва савдони осонлаштириш учун тобора ко'проқ қо'лланилмоқда. Жаҳон божхона ташкилоти юклар етиб келишидан олдин юк ма'лумотларини олиш божхона органларига юкларни баҳолаш ва пастроқ хавфли юкларни батафсил текширишни талаб қиладиган юклардан ажратиш учун ко'проқ вақт беришини та'кидлади.

Янги Туркманистон-Қозог'истон механизми асосан божхона процедураларини соддалаштириш ва хавфларни бошқаришни кучайтириш учун мо'лжалланган бо'либ, савдо ма'лумотларининг ишончлилигининг яхшиланиши қо'шимча афзаллик бо'либ хизмат қилади. Натижада, у "ко'згу статистикаси" дан, я'ни мамлакатнинг хабар қилинган импорт ёки экспортини савдо шеригининг тегишли ма'лумотлари билан таққослайдиган статистик усулдан фарқ қилади.

Ушбу электрон алмашинув Туркманистон ва Қозог'истон божхона органлари о'ртасида икки мамлакат о'ртасида ташиладиган товарлар ва транспорт воситалари ҳақида олдиндан ма'лумот алмашиш бо'йича 2021-йилда тузилган келишувдан келиб чиқади. Ушбу тизим 2025-йил феврал ойида Туркманистон томони алмашинадиган ма'лумотларни, шунингдек, ма'лумотларни узатиш тартиблари, форматлари ва усулларини батафсил баён қилувчи техник шартларни имзолаганида янада ривожлантирилди.

Амалга ошириш икки босқичда режалаштирилган эди: аввал экспорт декларациялари алмашинувини синовдан о'тказиш ва ишга тушириш, со'нгра транзит декларациялари. Тизим божхона органларига юклар чегарага етиб боришидан олдин жо'натиш ма'лумотларини олиш ва қайта ишлаш имконини бериш, шу билан божхона процедураларини тезлаштириш ва икки мамлакат о'ртасида товарлар ҳаракатини осонлаштиришга ёрдам бериш учун мо'лжалланган.