Туркия Россия портларидан нефт харидини қисқартирди

Туркия июл ойида Россия портларидан нефт харидини сезиларли даражада камайтирди ва август ойида ҳам бу тенденсияни давом эттиришни режалаштирмоқда, деб хабар берди Реутерс.

Агентлик маълумотларига кўра, июл ойида Украина Россиянинг Қора денгиздаги нефт инфратузилмасига дрон ҳужумларини кучайтирган. Бу Каспий қувур консорсиуми (КҚК) терминалидан нефт экспортининг бир ҳафтага тўхташига ва Новороссийск портида юклаш ишларининг беқарорлашишига олиб келган. Натижада, июл ойида КҚК терминали орқали танкерларга юкланган нефт ҳажми қарийб 20 фоизга камайган.

Туркия СПС Бленд, Қозоғистоннинг КЕБСО ва Уралс маркали нефтнинг асосий харидорларидан бири ҳисобланади. Июл ойида мамлакат Россия портларидан жами 900 минг тоннага яқин нефт қабул қилган бўлса, июн ойида бу кўрсаткич 1,2 миллион тоннани ташкил этган.

ЛСЕГ маълумотларига кўра, июл ойидаги умумий ҳажмнинг 300 минг тоннадан сал кўпроғи Қора денгиз портлари орқали Туркияга етказиб берилган. Июн ойида эса ушбу йўналишдаги етказиб беришлар 600 минг тоннани ташкил этган, яъни Қора денгиз портларидан Туркияга нефт етказиб бериш бир ой ичида қарийб икки баравар камайган.

Август ойида пасайиш давом этиши кутилмоқда. ЛСЕГ ҳисоб-китобларига кўра, Туркия Россиянинг Қора денгиз портларидан тахминан 200 минг тонна нефт қабул қилиши мумкин. Икки танкерда Қозоғистоннинг КЕБСО маркали нефти етказиб берилиши тахмин қилинмоқда. Айни пайтда СПС Бленд ёки Уралс нефтини Туркияга жўнатиш бўйича янги юкламалар ҳозирча режалаштирилмаган.

Трейдерларнинг маълум қилишича, Туркия нефт таъминоти манбаларини диверсификация қилишга ҳаракат қилмоқда. Шу мақсадда мамлакат Бразилия ва Гаянадан ҳам хом нефт импорт қилмоқда.

Каспий қувур консорсиуми Қозоғистон нефтини Россиянинг Қора денгиз соҳилига етказиб беришда муҳим аҳамиятга эга. Одатий шароитда ушбу халқаро нефт транспорт тизими орқали жаҳон нефт транзитининг қарийб 1,8 фоизи ташилади. Реутерс маълумотига кўра, КҚК орқали етказиб беришлар июл ойи ўрталаридан буён узилишларга учраган.

Финансиал Тимес 12-август куни хабар беришича, АҚШ вице-президенти Жей Ди Венс 31-июл куни Володимир Зеленский билан телефон орқали мулоқот қилиб, Украинадан Новороссийскка кираётган нефт танкерларига дрон ҳужумларини тўхтатишни сўраган. Нашрга кўра, Вашингтон Украина ҳужумлари жаҳон нефт бозоридаги вазиятни янада беқарорлаштириши ва АҚШ компаниялари манфаатларига зарар етказишидан хавотирланган. Гап, жумладан, Қозоғистондан қувур орқали Россиянинг Қора денгиз соҳилидаги КҚК терминалига келтирилган хом нефтни ташувчи танкерлар ҳақида бормоқда.

ФТ расмийлар баёнотлари ва очиқ манбалардаги маълумотлар таҳлилига таяниб, Венс ва Зеленский ўртасидаги суҳбатдан кейин Украина КҚК терминали яқинидаги танкерларга зарба бермаганини қайд этган. Нашр манбаларига кўра, Киев КҚК инфратузилмаси ва Қора денгиздаги Россияга тегишли бўлмаган кемаларга ҳужум қилмасликка рози бўлган. Бироқ бу кемалар Украина санксияларига тушмаган ва Россия нефти ёки бошқа юкларини ташимаётган бўлиши керак. Украиналик юқори мартабали амалдор Киев Вашингтоннинг позициясини инобатга олаётганини билдирган. Унинг айтишича, АҚШнинг мурожаатидан кейин Украина тегишли «механизмлар»ни ишлаб чиққан. КҚК масаласи АҚШ ва Қозоғистон ҳукуматлари билан музокараларда ҳам мунтазам муҳокама қилинган.