Трампнинг Тинчлик кенгаши Ғазони қайта тиклашни бошлаш учун 2,45 миллиард долларлик режани тақдим этди

Трампнинг Тинчлик кенгаши Ғазони қайта тиклашни бошлаш учун 2,45 миллиард долларлик режани эълон қилди

АҚШ Президенти Дональд Трампнинг Тинчлик кенгаши БМТ Бош Ассамблеяси доирасида бўлиб ўтган йиғилишда Ғазони қайта тиклаш учун 2,45 миллиард долларлик (1,85 миллиард фунт стерлинг) ёрдам пакетини эълон қилди.

Ушбу маблағ олти ой давомида 66 та дастурга ажратилади ва харажатлар, бошқа устувор йўналишлар қаторида, уй-жой қурилиши, дизель генераторлари ва чиқиндиларни олиб чиқишга йўналтирилади.

Шунга қарамай, кенгаш йирик хайрия маблағлари ҳали ҳам зарурлигини таъкидлаб, 18 миллиард доллар ваъда қилингани, аммо ҳозиргача атиги 280 миллион доллар етказиб берилганини қайд этди. Кенгаш ҳисоб-китобларига кўра, тўлиқ тиклаш ва қайта қуриш ишлари кейинги ўн йил ичида тахминан 71,4 миллиард долларга тушади.

Ғазо Ижроия кенгаши аъзоси ва Трампнинг куёви Жаред Кушнер лойиҳа «у ёки бу сабабларга кўра турли масалаларда турли хил кечикишларга» дуч келаётганини тан олди.

«Бугунги кундан мақсад ҳақиқатан ҳам бу ишга тўлиқ содиқ эканимизни сизга кўрсатиш эди», деди у кенгаш аъзолари ва манфаатдор томонлар йиғилишида.

Нью-Йоркда унга АҚШ элчиси Стив Виткофф ҳам қўшилди ва у гуруҳ ўтган йил давомида «ҳақиқий илгарилаш»га эришганини айтди.

«Барча гаровга олинганлар уйларида. Оташкесим мавжуд, у мукаммал бўлмаса-да, лекин барибир бор. Инсонпарварлик саъй-ҳаракатлари тарихий натижаларга эришди, шошилинч эҳтиёжларни қондириш ва узоқ муддатли тиклаш ишларини қўллаб-қувватлаш учун миллиардлаб доллар хайрия қилинди ва ваъда берилди», дея қўшимча қилди Виткофф.

Маблағ йиғишдан ташқари, режа ҳали ҳам катта тўсиқларга дуч келмоқда, жумладан, Ғазода ишлаётганлар хавфсизлигини қандай кафолатлаш, ички бошқарувни ислоҳ қилиш ҳамда Исроил ва Фаластин расмийлари ўртасида келишувга эришиш.

АҚШ Давлат котиби Марко Рубио чоршанба куни бўлиб ўтган алоҳида матбуот анжуманида «бир қатор давлатлар ташаббус кўрсатиб, молиявий ёрдам ваъда қилганини» ва кенгаш «унда иштирок этадиган кўпроқ давлатларни излаётганини» айтди.

Буюк Британиянинг собиқ бош вазири ва кенгаш аъзоси сэр Тони Блэр йиғилишда шундай деди: «Зиммамиздаги масъулият жуда катта».

Август ойида Тинчлик кенгашининг юқори мартабали мулозими Николай Младенов Исроилнинг Ғазога давом этаётган ҳаво ҳужумларини, шунингдек, Фаластиннинг ҲАМАС қуролли гуруҳи ҳаракатларини танқид қилган эди.

Август ойида Младенов ўтган йилги октябрь ойидаги оташкесимнинг бузилиши минтақа учун «ортга қайтмайдиган нуқта» бўлишидан огоҳлантирган эди.

АҚШ воситачилигидаги оташкесим бошланганидан бери Ғазода Исроил ҳужумлари оқибатида камида 1381 фаластинлик, жумладан 300 нафар бола ҳалок бўлди, деб хабар беради ҳудуддаги ҲАМАС назоратидаги Соғлиқни сақлаш вазирлиги. Унинг маълумотлари БМТ томонидан ишончли деб ҳисобланади.

Исроил ҳарбийларининг билдиришича, оташкесимдан бери жангларда уларнинг беш нафар аскари ҳалок бўлган ва бир пудратчи «оператив бахтсиз ҳодиса» оқибатида ҳалок бўлган.

Тинчлик кенгаши Дональд Трампнинг ўтган йилнинг сентябрь ойида Исроил Бош вазири Биньямин Нетаньяху билан биргаликда тақдим этган Ғазо бўйича 20 банддан иборат тинчлик режасининг бир қисми сифатида ташкил этилган.

ҲАМАС Ғазода ушлаб турилган барча 48 нафар гаровга олинганларни Исроил қамоқхоналаридаги фаластинлик маҳбуслар ва Ғазода ҳибсга олинганларга алмаштириш эвазига қайтаришга ҳамда Ғазо бошқарувини фаластинлик технократларга топшириш ғоясига рози бўлган эди.

Июль ойида ҲАМАС Исроил «тажовузнинг барча шаклларини» тўхтатиши ва ўз кучларини Ғазодан олиб чиқиб кетиши шарти билан қуролсизланиш режасини қабул қилганини билдирган эди.

Бироқ кейинчалик бу таклиф Нетаньяху томонидан рад этилди ва у ҲАМАС «ҳақиқатан ҳам» қуролсизлантирилмагунча ҳарбийлар Ғазода қолишини айтди.

Тинчлик кенгаши дастлаб Ғазога тинчлик олиб келишга қаратилган халқаро ташкилот сифатида кўрилган эди, бироқ кейинчалик унинг фаолияти бутун дунёдаги можароларни қамраб олиш учун кенгайтирилди.