Трампнинг сунъий интеллектни «ўта интеллект» (super intelligence) деб қайта номлаши оммалашиб кетадими?
Президентга яқин бўлган баъзи одамлар бу атамани ишлата бошлашди, аммо экспертларнинг фикрича, унинг оммалашиб кетиши даргумон.
Трампнинг СИни «супер интеллект» деб қайта номлаши оммалашиб кетадими?
АҚШ Президенти Дональд Трампнинг айтишича, «сунъий интеллект» (СИ) ибораси технологияни «сохтадек кўрсатади» ва у буни «супер интеллект» деб қайта номлашни хоҳлайди.
«Супер интеллект — СИнинг янги дунёсига хуш келибсиз», деди Трамп сешанба куни Нью-Йоркда Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Бош Ассамблеясида сўзлаган кенг қамровли нутқида.
Президентга яқин бўлган баъзи одамлар бу атамани тезда қўллашни бошлаган бўлса-да, экспертлар BBC'га бу соҳада кенг қабул қилиниши даргумон эканлигини айтишди, чунки у одатда анча илғор тизимларни тавсифлаш учун ишлатилади.
Бу қадам Трампнинг АҚШ хариталари ва федерал алоқаларида Онтарио кўли ва Мексика қўлтиғи номларини ўзгартирганидан кейинги навбатдаги қайта номлаш ҳаракатидир.
«Бундан буён Қўшма Штатларнинг барча ҳужжатларида ва умид қиламанки, бутун дунёда "сунъий" эмас, балки аниқроқ бўлган "супер" атамаси ишлатилади. Демак, бу "супер интеллект"», деди Трамп.
Ўтган ҳафта давомида Трамп ўзининг ижтимоий тармоқлардаги кузатувчиларидан СИ учун бошқа эҳтимолий янги номлар, жумладан, юқори интеллект (superior intelligence), экстремал интеллект (extreme intelligence) ва олий интеллект (supreme intelligence) учун овоз беришни сўради.
Унинг Truth Social платформасидаги бир қатор сўровномалардан сўнг «супер интеллект» ғолиб деб топилди.
СИ нима учун қайта номланаётгани ёки технология соҳаси янги номни қабул қиладими-йўқми, ҳозирча номаълум.
СИ машиналарга одатда инсон тафаккурини талаб қиладиган вазифаларни бажаришга имкон берадиган компьютер технологиясини англатади.
Бундан фарқли ўлароқ, супер интеллект технология дунёсида аниқ маънога эга.
Бу атама кўпинча ёзувчи ва файласуф Ник Бостром билан боғланади, у бундан ўн йилдан кўпроқ вақт олдин уни ҳар қандай шаклда инсондан устун бўлган «ақл-идрок» деб таърифлаган эди. Бу ҳали ҳам бутунлай гипотетик бўлиб қолмоқда.
Мельбурн университетининг рақамли этика бўйича маърузачиси Саймон Когланнинг айтишича, қайта номлаш «чалғитувчи» ҳисобланади, чунки супер интеллект одатда ўзини ўзи такомиллаштиришга қодир тизимни англатади.
«Мен "СИ" (SI) атамаси сақланиб қолишига шубҳа қиламан, қисман чунки у СИнинг ҳозирги имкониятларини бўрттириб кўрсатади», деди у.
«Супер интеллектуал тизим, агар у пайдо бўлса, экспертлар томонидан яратилган энг аҳамиятли технология сифатида баҳоланади», деди Коглан.
«Бугунги кундаги барча СИ платформалари ҳам супер интеллектни намоён этмайди», деди компьютер соҳаси олими Кокил Жайдка ва янги ном «тадқиқотчилар анча катта сакраш учун асраб қўйган атаманинг нуфузини ўзлаштириб олаётганини» қўшимча қилди.
Сингапур Миллий университетининг компьютер фанлари бўйича маърузачиси Бен Леонг шундай деди: «Менинг тахминимча, мутахассислар "СИ" (SI) атамасини бугунги СИни тавсифлаш учун эмас, балки СИнинг юқорироқ даражаси учун сақлаб қолишни хоҳлашади. У ҳали бу даражада эканлиги сезилмаяпти».
Шундай бўлса-да, Трампнинг атрофидаги баъзи одамлар янги атамани ишлатишни бошлаб юборишди.
«Супер интеллект (СИ) Президенти гапирди! Қўшма Штатлар СИ соҳасида глобал етакчи бўлиб келган ва шундай бўлиб қолади», деб ёзди АҚШ технологиялар бўйича бош директори Итан Клейн ижтимоий тармоқда.
Трампнинг БМТдаги элчиси Майкл Уолтс кейинроқ шундай деди: «Агар сиз президентнинг нутқини кўрмаган бўлсангиз, у энди супер интеллект деб аталади. Менимча, у мутлақо ҳақ».
Аммо янги ном ҳақида сўралганда, Канаданинг СИ бўйича вазири Эван Соломон: «Канадаликлар нарсаларни қайта номлашга умуман иштиёқманд эмаслар», деди, бу Трампнинг Онтарио кўлини қайта номлаганига ишорадек туюлди.
Ушбу шарҳлар етакчи технология раҳбарлари ва тадқиқотчилари яқинда АҚШ ҳукуматини СИ инсониятга таҳдид солиши мумкинлиги ҳақидаги хавотирлар туфайли соҳани тартибга солишга чақирган бир пайтда янгради — Трамп бу хавотирларни «уйдирма» деб рад этган.
У технологияни тартибга солишга қарши чиқди ва АҚШ ўз асосий технологик рақиби бўлган Хитойга устунликка эришишига йўл қўя олмаслигини айтиб, қайси томон «СИда ғалаба қозонса, у умумий ғалабага эришади», деб қўшимча қилди.
«Биз ҳозир Хитойдан ва бошқалардан анча олдиндамиз ва буни шундай сақлаб қоламиз», деди Трамп.
АҚШ «саноат инқилобидан ҳам каттароқ бўладиган нарсанинг ўсишини бўғиб қўймоқчи эмас», дея қўшимча қилди у.
Трампнинг айтишича, ҳукумат зарур бўлса, «назоратни қўлга олади» ва соҳани масъулият билан бошқаради.
Трамп шу ҳафта хитойлик ҳамкасби Си Цзиньпин билан учрашиши кутилмоқда ва СИ дунёнинг икки энг йирик иқтисодиёти етакчилари томонидан муҳокама қилинадиган мавзулар қаторида бўлиши кутилмоқда.