Тошкент семинари атроф-муҳитга оид қарорлар қабул қилишда жамоатчилик ролини таъкидлайди
Тошкентдаги инсон ҳуқуқлари идоралари ва ННТ бирлашмалари нодавлат ташкилотлар учун сояли ҳисобот бериш ва атроф-муҳитни бошқаришда жамоатчилик иштироки бўйича семинар ўтказди.
2026-йил 28-август куни Тошкентда бо'либ о'тган о'қув семинарида жамоатчиликнинг экологик қарорлар қабул қилишдаги ва халқаро инсон ҳуқуқлари шартномалари бо'йича соя ҳисоботларини тайёрлашдаги роли та'кидланди. Тадбир О'збекистон Республикаси Инсон ҳуқуқлари бо'йича миллий марказ ва О'збекистон Нодавлат нотижорат ташкилотлари миллий ассоциацияси томонидан ташкил этилди.
Инсон ҳуқуқлари уйида бо'либ о'тган семинарда мамлакат бо'йлаб турли нодавлат ташкилотларидан, жумладан, марказий раҳбарият ва Ассоциациянинг минтақавий бо'лим ходимларидан тахминан 30 нафар вакил иштирок этди.
Ушбу семинар Вазирлар Маҳкамасининг 2026-йил 3-мартдаги ПКМ-91-сонли қарори билан тасдиқланган О'збекистонда Инсон ҳуқуқлари бо'йича та'лим бо'йича Бутунжаҳон дастурининг бешинчи босқичини амалга ошириш бо'йича ё'л харитасига мувофиқ о'тказилди.
Очилиш со'зини Инсон ҳуқуқлари бо'йича миллий марказ директори Акмал Саидов, ННТлар миллий ассоциацияси бошқаруви раиси Камолиддин Ишанхо'жаев ва БМТнинг Инсон ҳуқуқлари бо'йича Олий комиссари (ОҲЧР) Марказий Осиё минтақавий идорасининг инсон ҳуқуқлари бо'йича маслаҳатчиси Эркин Исақулов со'зладилар.
Ма'рузачилар инсон ҳуқуқлари бо'йича амалга оширилаётган ислоҳотларни илгари суриш учун давлат органлари ва фуқаролик жамияти институтлари о'ртасидаги тизимли ҳамкорликнинг муҳимлигини та'кидладилар. Саидов семинарни ушбу кенгроқ мажбуриятлар доирасида о'тказиш учун Фуқаролик ва сиёсий ҳуқуқлар то'г'рисидаги халқаро пакт ва Иқтисодий, ижтимоий ва маданий ҳуқуқлар то'г'рисидаги халқаро пактнинг 60 йиллигини нишонлашга баг'ишланган мамлакатнинг ҳаракатлар режасини алоҳида та'кидлади.
Конституциявий асосга то'хталиб, Саидов фуқаролик жамияти институтларининг ҳуқуқий мақоми ва ролини белгилаш учун ХИИИ бобни расман о'з ичига олган янгиланган 2023-йилги Конституцияга ишора қилди. Унинг та'кидлашича, "О'збекистон — 2030" стратегияси доирасида мамлакат о'зининг халқаро мажбуриятларини бажаришда давом этмоқда, БМТнинг инсон ҳуқуқлари бо'йича 11 та асосий шартномасини ратификация қилган ва шартномавий органларга 52 та миллий ҳисобот тақдим этган.
Муҳокама мавзуси нодавлат ташкилотларнинг халқаро мониторингдаги роли бо'лди. Семинарда тақдим этилган ма'лумотлар шуни ко'рсатадики, 140 дан ортиқ халқаро ва миллий ННТлар, жумладан, О'збекистонда фаолият юритувчи 22 та ННТ БМТ қо'миталари учун муқобил ҳисоботлар тайёрлаган. Инсон ҳуқуқлари бо'йича Олий комиссар Артур Яцевич амалий сессияни олиб борди ва халқаро мониторинг воситалари ва соя ҳисоботларини ишлаб чиқиш учун стандарт амалиётлар бо'йича методологияни тақдим этди.
Семинарнинг иккинчи қисми Орхус конвенсиясини амалга ошириш тамойилларига баг'ишланди. О'збекистон Экология ва иқлим о'згариши бо'йича миллий қо'митаси вакили конвенсиянинг учта асосий устунини баён қилди: жамоатчиликнинг экологик ма'лумотларга кириши, атроф-муҳитга оид қарорларни қабул қилиш жараёнларида жамоатчилик иштироки ва атроф-муҳит масалаларида адолатга эришиш.
Семинар якунида ННТ вакиллари муқобил инсон ҳуқуқлари бо'йича тақдимотларни тайёрлаш бо'йича амалий ко'рсатмалар ва Орхус конвенсияси тамойилларини маҳаллий бошқарувда қо'ллаш бо'йича тавсиялар олдилар. Якуний таклифлар тегишли давлат идораларига тақдим этилиши керак.