Того икки франсуз журналистини нотўғри ҳужжатлар учун айбламоқда, дейди ҳуқуқ ҳимоячилари гуруҳи
"Чегара билмас мухбирлар" ташкилотининг маълумотларига кўра, Гаел Мосаëр ва Себастиан Перез Пеззани ҳибсга олиниши "асоссиз ва номутаносибдир".
Того икки франсуз журналистига қарши "ёлг'он декларациялар" да'восини қо'зг'атди, деб хабар беради "Чегара билмас мухбирлар" (РСФ) ташкилоти. Икки киноижодкор Гаел Мосаëр ва Себастиан Перез Пеззани о'тган ой Того шимолидаги Кара шаҳрида Франсе Тéлéвисионс учун ҳужжатли филм суратга олаётган пайтда ҳибсга олинган.
РСФнинг та'кидлашича, Мосаëр ва Пеззани 27-июл куни ҳибсга олинган, гарчи улар иш визаларига ва мамлакатда филм суратга олиш учун расмий рухсатномага эга бо'лишган бо'лса ҳам. Франсия ташқи ишлар вазирлиги икки фуқаросининг ҳибсга олинганини тасдиқлади, аммо қо'шимча ма'лумот беришдан бош тортди. Того расмийлари бу борада ҳали баёнот бермади.
Того илгари со'з эркинлигини чеклаши учун танқидга учраган эди, со'нгги йилларда бир нечта хорижий журналистлар ҳибсга олинган. Бироқ, Мосаëр ва Пеззани Франсия билан потенциал алмашинувда савдолашиш учун восита сифатида ушланиши мумкинлиги ҳақида тахминлар мавжуд, бу тактикани бошқа давлатлар қо'ллаганликда айбланмоқда.
РСФ хабар беришича, жуфтлик ҳозирда пойтахт Ломе яқинидаги "ҳуқуқни муҳофаза қилиш муассасасида" судгача ҳибсда сақланмоқда. Ташкилот шунингдек, Пеззани "тез тиббий ёрдамни талаб қиладиган жиддий сог'лиқ муаммоларидан азият чекаётганини" та'кидлади.
Ҳужжатли филмни суратга олган Тонй Сомити Продустионс компанияси эркаклар Г'арбий Африка мамлакатида ишлаш учун барча зарур ҳужжатларга эга эканлигини ва "амалдаги ма'мурий қоидаларга то'лиқ риоя қилганликларини" та'кидлади.
Журналистларнинг тоголик фиксатори Фред Ведомей ҳам ҳибсга олинган.
РСФ бош директори Тибо Бруттин ташкилотнинг 20 кундан ортиқ давом этаётган вазиятдан хавотирини билдирди. У "асоссиз ва номутаносиб суд жараёнлари"ни қоралади ва франсуз оммавий ахборот воситалари ходимларини дарҳол озод қилишга чақирди.
РСФ томонидан қо'шма баёнотда франсузларнинг оилалари "тезкор ечим"га умид билдиришди ва "ноаниқлик ва азоб-уқубатлар уларни ҳар куни қийнаётганини" та'кидладилар. Улар қо'шимча қилишди: "Биз Тогода шерикларимиз, оталаримиз, о'г'илларимиз ва ака-укаларимиз томонидан озодликдан маҳрум қилинишдан жуда хафа бо'лдик. Гаел ва Себастиан иштиёқли ҳужжатли филмлар режиссёрлари бо'либ, улар учрашган одамларнинг ҳикояларини айтиб беришга ва уларнинг ҳаётлари ҳақиқатларига гувоҳлик беришга чин дилдан содиқдирлар."
Тонй Сомити Продустионс Мосаëр ва Пеззани "одамларнинг кундалик ҳаётини... сиёсий мақсадсиз ҳужжатлаштириш" учун бутун дунё бо'йлаб ишлаган "тажрибали, тажрибали мутахассислар" деб та'рифлади.
Журналистларнинг ҳибсга олинишининг аниқ сабаби нома'лум бо'либ қолса-да, ба'зи маҳаллий хабарларда уларнинг ҳибсга олиниши Франсияда сургунда яшовчи тоголик терговчи журналист Фердинанд Айите билан бог'лиқ. Айите 2021-йилда ҳукумат вазирларининг онлайн шарҳлар бо'йича шикоятларидан со'нг Тогода ҳибсга олинган, шундан со'нг у мамлакатни тарк этган. Ба'зи хабарларга ко'ра, Того президенти Фор Гнассингбе унинг қайтишини хоҳлайди ва франсуз фуқаролари та'сир о'тказувчи восита сифатида ишлатилиши мумкин. На Франсия, на Того расмийлари бу да'вони тасдиқламади.
Бу воқеа Тогода матбуот эркинлиги ва сиёсий норозилик ҳақидаги кенгроқ хавотирлар фонида содир бо'лди, бу мамлакат РСФнинг матбуот эркинлиги индексида 180 та мамлакат орасида 97-о'ринни эгаллайди. 2025-йил июн ойида Франсиянинг Франсе 24 ва РФИ телеканаллари ҳукуматга қарши норозилик намойишларидан со'нг "ното'г'ри ва тарафкаш" ма'лумотларни тарқатгани учун уч ойлик муддатга четлаштирилди, телеканаллар эса бу айбловларни рад этишди. Халқаро матбуот институти ма'лумотларига ко'ра, бир йил олдин франсуз журналисти Томас Дитрих Тогода сайловолди ташвиқотини ёритиш пайтида ҳибсга олинган ва кейинчалик чиқариб юборилган эди.