Тишок оролнинг конституциявий келажагига оид ташаббусни ошкор қилди

**Таоисеач Ирландия оролининг конституциявий келажаги бўйича режани эълон қилди**

Таоисеач (Ирландия Бош вазири) Михол Мартин Ирландия оролининг конституциявий келажагини ўрганувчи янги "ташаббус"ни йўлга қўйишга тайёргарлик кўрмоқда.

Ушбу қадам "Фианна Фўйл" партиясининг коалициядаги ҳамкори бўлмиш "Фине Гаэл" шу дам олиш кунлари Корк шаҳрида бўлиб ўтадиган ўзининг ard fheis (ҳар йилги партия анжумани)да Ирландия бирлиги бўйича "ҳаракатлар режаси"ни тақдим этишга ҳозирланаётган бир пайтда қўйилмоқда.

Мартин ушбу таклифни сешанба куни Дублинда ўзининг "Фианна Фўйл" парламент партияси билан ўтказилган ёпиқ учрашувда илгари сурди.

Мартин томонидан учрашувда тақдим этилган сиёсий ҳужжатга кўра, Таоисеачнинг Келажакни ўрганиш ташаббуси "аниқ таклифларни шакллантиришда фойдаланиш мумкин бўлган холис ва мустақил билимлар базасини тақдим этишни мақсад қилади".

Барча сиёсий партиялар ва фаоллар гуруҳлари ўз қарашларини билдиришга таклиф этилади.

Шунингдек, ушбу ташаббус юнионистлар ва лоялистларга, шунингдек, националистларга ҳам ўз ҳиссасини қўшиш имкониятини беради.

"Бу орқали националистик анъанадан ташқарида бўлганлар учун мулоқотда иштирок этишга нисбатан самимий имконият яратилади.

Энг муҳими, у барча анъаналарни келажак ҳақида умумий баёнотлар беришдан аниқ далиллар билан ишлашга ўтишга ундайди", дейилади BBC News NI томонидан кўриб чиқилган сиёсий ҳужжатда.

Ташаббус қуйидагиларни ўрганади:

- Ирландия бирлашиши бўйича референдумдан кейинги беш йил ичида тўлиқ ташкил этиладиган ва асосан Дублинда жойлашган институтлар томонидан бошқариладиган, Шимолий Ирландияда мухтор ҳукумати бўлмаган ягона "унитар республика"

- Шимолий Ирландияда ҳозиргига ўхшаш мухтор ҳукуматга эга бўлган Бирлашган Ирландия ёки "умуморол давлати"

- Хайрли жума келишувига мувофиқ амалдаги тартибларнинг конституциявий ўзгаришларсиз давом этиши

Ташаббус фақат битта вариантни тавсия қилиш ўрнига, оролнинг конституциявий келажаги бўйича учта асосий сценарийнинг муайян оқибатлари ва талабларини баҳолайди.

Сўнг Ирландия ҳукумати учун ҳисобот тайёрланади ва у эълон қилинади.

Гуруҳ орол келажаги учун "ҳал қилувчи" деб таърифланган олтита асосий соҳани ўрганади: конституциявий ва ҳуқуқий ўзгаришлар, иқтисодиёт, соғлиқни сақлаш, таълим, хавфсизлик, рамзлар ва маданият.

Ташаббусга раис ва камида яна беш киши бошчилик қилади ва уларнинг иши тегишли соҳалар бўйича мутахассислар томонидан назорат қилинади.

Сиёсий ҳужжатда айтилишича, ушбу жараён учун Таоисеач Департаментида давлат хизмати тажрибасини ташқи мутахассислар билан бирлаштирган "махсус хатти-ҳаракатлар котибияти" ташкил этилиши керак.

Унда қўшимча қилинишича, ташаббусдаги "ҳеч нарса" "Хайрли жума келишувига мувофиқ Шимол/Жануб ва Ирландия/Буюк Британия ўртасидаги фаол ҳамкорлик бўйича мавжуд мажбуриятларимизга халақит бермайди ёки уларнинг ўрнини эгаллашга интилмайди."

"Фианна Фўйл" парламент партияси яқин ҳафталарда ушбу масала бўйича алоҳида учрашув ўтказиши кутилмоқда.