«Тиббиёт ходимининг ҳар бир ҳаракати ортида инсон ҳаёти туради»: Мирзиёев тиббиётнинг янги йўналишини белгилаб берди

“Тиббиёт ходимининг ҳар бир ҳаракати ортида инсон ҳаёти туради”: Мирзиёев тиббиёт учун янги йўналишни белгилаб берди

Ўзбекистон хорижий клиникаларда ишлаган шифокорларни жалб этиш ниятида, деди президент Шавкат Мирзиёев бугун соғлиқни сақлаш ва фармацевтика ходимлари билан учрашувда. Бу ҳақда унинг матбуот котиби Шерзод Асадов маълум қилди.

“Биз уларни касалхоналаримизга олиб келиш ва Янги Ўзбекистонда ўз тиббиёт мактабларини яратишга ёрдам берадиган янги тизимни яратамиз”, деди президент.

Ушбу мутахассислар ойлик 50 миллион сўмгача бўлган устама олиш ҳуқуқига эга бўладилар. Уларнинг иш жойлари замонавий тиббий асбоб-оскуналар билан жиҳозланади ҳамда улар шифокорлар, ассистентлар ва ҳамширалардан иборат ўз жамоаларини танлаш имкониятига эга бўладилар. Давлат, шунингдек, уларнинг нуфузли халқаро конференцияларда иштирок этиши ва хориждаги ҳамкасблари билан тажриба алмашиши харажатларини тўлаб беради.

Дастлаб дастур 26 та миллий ихтисослаштирилган тиббиёт марказига татбиқ этилади. Уларнинг директорларига 2027 йилда хорижий тажрибага эга бўлган 5 нафардан 10 нафаргача ватандош шифокорларни ишга олиш топширилди, бу эса мақсадга эришилса, 130 нафардан 260 нафаргача мутахассисни жалб қилиш имконини беради.

Олис туманлардаги шифокорлар учун юқорироқ устамалар

Алоҳида чора-тадбирлар олис аҳоли пунктларини тиббиёт ходимлари билан таъминлашга қаратилган. 2027 йилдан бошлаб олис туманларда ишловчи барча шифокорлар учун ойлик устама 2 миллион сўмдан 4,5 миллион сўмгача оширилади, деди президент. Шунингдек, бундай туманларда ишга жойлашган шифокорлар 50 миллион сўм миқдорида бир марталик тўлов оладилар.

Илгари, президентнинг 2022 йил 25 апрелдаги қарорига мувофиқ, олис ва бориш қийин бўлган туманлардаги оилавий поликлиникалар ва оилавий шифокор пунктлари шифокорларига 2 миллион сўм миқдорида ойлик устама қўлланилган эди.

Соғлиқни сақлаш ходимлари учун ипотека қўллаб-қувватлови

Президент, шунингдек, уй-жой ёрдамини кенгайтиришни эълон қилди. Ҳукумат соғлиқни сақлаш тизимида камида 15 йиллик иш стажига эга бўлган ходимларнинг ипотека кредитларининг бир қисмини қоплаш учун 50 миллиард сўм ажратди ва 2027 йилда 1 000 нафар соғлиқни сақлаш ходими ушбу ёрдам билан уй-жой сотиб олиши кутилмоқда.

Ёш мутахассислар ҳам қўллаб-қувватланади: ҳар йили 500 нафар ёш соғлиқни сақлаш ходими учун ипотеканинг бошланғич тўловининг 25 фоизи қоплаб берилади.

2025 йил ноябрь ойида президент тиббиёт ва фармацевтика ходимларини қўллаб-қувватлаш тўғрисидаги қарорни имзолаган эди. Бошқа нарсалар қаторида, у камида 15 йиллик хизмат кўрсатган давлат тиббиёт муассасаларининг 500 нафар ходими учун ипотеканинг бошланғич тўловининг 25 фоизини қоплашни назарда тутган эди.

Тиббиёт уюшмалари раҳбарлари икки йилдан уч йилгача бўлган муддатга сайланади

Президент айрим профессионал тиббиёт уюшмаларининг фаолиятини ҳам танқид қилди. Унинг таъкидлашича, баъзи ташкилотларда янгиланиш учун энергия етишмайди ва кўплари йиллар давомида бир хил одамлар томонидан бошқарилиб келинмоқда, бу эса бошқа мутахассислар учун имкониятларни чеклайди. Унинг фикрича, уюшмалар ўз аъзоларига хорижда таҳсил олиш ва замонавий даволаш усулларини жорий этишда ёрдам бериш учун кўпроқ иш қилишлари керак.

Яқинда қабул қилинган фармон профессионал уюшмаларга қўшимча ваколатлар берди. Эндиликда аъзолар уюшма раҳбарларини кўпи билан икки йилдан уч йилгача бўлган муддатга сайлайдиган тизимга ўтиш режалаштирилмоқда.

“Ўйлайманки, уюшмалар ўз съездларини ўтказиб, тизимга янги муҳит, ‘янги қон’ олиб кирадиган етакчиларни сайлашлари ва соҳани трансформация қилишда давом этишлари тўғри бўлар эди”, деди Мирзиёев.

Миллий тиббиёт инноваторлари жамоаси ташкил этилди

Президент Миллий тиббиёт инноваторлари жамоаси ишга туширилганини эълон қилди. Янги платформа талабалар, ёш шифокорлар, олимлар, тажрибали устозлар ва хорижда ишлаётган ватандошларни бирлаштириш учун мўлжалланган.

“Ишончим комилки, орангиздан келажакнинг буюк шифокорлари, олимлари ва кашшофлари етишиб чиқади. Бизнинг вазифамиз – ана шундай истеъдодларни аниқлаш, уларга ишониш ва ўз орзуларини рўёбга чиқаришлари учун имкониятлар яратишдир”, деди у.

Шифокорларни тайёрлашни тубдан ислоҳ қилиш ва янги устамалар

Президентнинг сўзларига кўра, 11 та давлат университети йилига 15 000 нафар шифокор тайёрлайди, аммо ҳар бир битирувчи ҳам иш бошлаганида беморларни мустақил даволаш учун етарли амалий кўникмага эга эмас.

“Қанчалик замонавий клиникалар қурмайлик ёки энг илғор асбоб-ускуналарни сотиб олмайлик, малакали кадрларсиз ҳеч қандай натижа бўлмайди”, деди у.

Унинг таъкидлашича, тайёргарлик сифати беморлар хавфсизлигига бевосита таъсир қилади.

“Бошқа соҳаларда ёш ходим хато қилиши мумкин, аммо бўлажак шифокорнинг бунга ҳаққи йўқ. Тиббиёт ходимининг ҳар бир ҳаракати ортида инсон ҳаёти туради”, деди Мирзиёев.

Шу сабабли тиббий таълим амалий клиник фаолият билан янада зич боғланади. 2027 йилдан бошлаб тиббиёт талабалари ҳафтада уч кун беморлар билан ишлашни ўрганадилар, битирувчи босқич талабалари эса тиббиёт муассасаларида тўлиқ амалиёт ўтайдилар.

Соғлиқни сақлаш ходимлари учун устамалар

Президент тиббиёт ходимларининг муайян тоифалари учун қўшимча тўловларни эълон қилди:

Эълонда устамалар қачон кучга кириши ёки қандай қўшимча шартлар қўлланилиши айтилмаган.

Бепул ординатура ва 3 миллион сўм стипендия

2027 йилдан бошлаб университетларда тор тиббий мутахассисликлар бўйича ординатурада ўқиш бепул бўлади ва талабалар 3 миллион сўм миқдорида стипендия оладилар. Мутахассисликка қараб ординатура икки йилдан беш йилгача давом этади: оилавий тиббиёт учун икки йил ва хирургия учун беш йил. Тиббиёт университетлари аллақачон клиникаларни университетларга бириктирувчи “университет клиникалари” тизимидан фойдаланмоқда.

Президент тиббий тадқиқотларнинг 80 фоизи университет клиникаларида ўтказилиши, асосий эътибор аниқроқ ташхис қўйиш, самаралироқ даволаш ва асоратларни камайтиришга қаратилиши кераклигини айтди.

Поликлиникалар учун янги стандартлар

Мирзиёев тиббий таълим, муассасаларни қуриш ва жиҳозлаш, санитария талаблари, беморлар хавфсизлиги ва хизмат кўрсатиш маданиятини қамраб олувчи “Янги Ўзбекистон тиббиёт стандартлари” жорий этилишини эълон қилди.

“Поликлиникага келган ҳар бир киши энг аввало тозалик, тартиб ва хизмат кўрсатиш маданиятини кўриши керак”, деди президент.

Биринчи бўғин тиббиёт ходимлари босқичма-босқич бепул иш кийими билан таъминланади. Моддий рағбатлантириш ҳам кенгайтирилади. 2026 йилда илк бор туман даражасидаги энг яхши шифокор ва энг яхши ҳамшира номи бўйича вилоят танловлари ўтказилмоқда, унда ғолибларнинг ҳар бири 30 миллион сўмдан олади. 2027 йилда вилоят босқичида ғолиб чиққан 14 нафар шифокорга электромобиллар топширилади. Соғлом турмуш тарзини тарғиб қилувчи ўнта энг яхши лойиҳа муаллифлари 200 миллион сўмлик грантлар олади.

Ибн Сино номидаги давлат мукофоти

Президент аҳоли соғлиғини сақлашда ҳамда илм-фан ютуқлари ва замонавий даволаш усулларини қўллашда алоҳида ажралиб турган соғлиқни сақлаш ходимларини тақдирлаш учун Абу Али ибн Сино номидаги давлат мукофотини таъсис этишни таклиф қилди.

Мамлакатнинг тиббиёт ва фармацевтика соҳаларида 800 мингдан ортиқ киши меҳнат қилмоқда, деди у. У яқинда соҳа вакилларини, жумладан шифокорлар, тадбиркорлар ва хорижий ҳамкорларни давлат мукофотлари билан тақдирлаш тўғрисидаги фармонни имзолади ва учрашувда ушбу мукофотларни топширди.

Сентябрь ойида президентга тиббий ва фармацевтик таълимни ислоҳ қилиш бўйича таклифлар тақдим этилган эди. 2027-2028 ўқув йилидан бошлаб амалдаги “Даволаш иши” йўналиши умумий тиббиёт бўйича олати йиллик бакалавриат дастурига алмаштирилади, сўнг бешинчи йилдан кейин бир йиллик амалий тайёргарлик ўталади. Таклифларда, шунингдек, тиббиёт ва фармацевтика ходимларининг таълими, малакаси ва меҳнат фаолиятини қамраб олувчи ягона электрон реестрини яратиш кўзда тутилган. Мутахассисларни давлат рўйхатидан ўтказиш 2027 йилдан ихтиёрий ва 2030 йилдан мажбурий бўлади.

Кафолатланган тиббий ёрдам пакети кенгайтирилади

2027 йилдан бошлаб амбулатория беморлари учун кафолатланган тиббий ёрдам пакетидаги бепул дори воситалари сони 69 тадан 73 тагача ошади, текширув турлари сони эса 36 тага етади. Ҳозирда поликлиникаларда бепул берилаётган 69 турдаги дори воситаларидан 28 таси реимбурсация дастури бўйича берилмоқда, бу кўрсаткич 2027 йилдан 69 тага етказилиши керак. 2025 йил февраль ойида Соғлиқни сақлаш вазирлиги вакили маҳалла поликлиникаларида кафолатланган ҳажм 28 та диагностик текширув ва 22 та лаборатория таҳлилини ўз ичига олганини айтган эди.

Ошқозон, йўғон ичак, простата бези ва ўпка саратонини эрта аниқлаш дастури Самарқандда бошланади ва 2028 йилдан барча вилоятларга татбиқ этилади, деди президент, бунга ҳар йили 700 миллиард сўм ажратилади. Қандли диабет, сил, юрак-қон томир касалликлари, аёллардаги ўсимталар ва болалардаги қон саратонини эрта ташхислаш дастурлари давом эттирилади.

Юрак хуружи ва инсульт дастури

Президент Андижон, Фарғона, Наманган, Самарқанд ва Тошкентда юрак хуружи ва инсультларни эрта аниқлаш ва даволаш дастури натижаларини маълум қилди. Унинг маълумотларига кўра, эрта босқичларда ушбу касалликлардан ўлим кўрсаткичи беш ойда 15 фоизга камайган. Дастлабки аломатлардан келиб чиқиб, “олтин соат” оралиғида кўрсатилган ёрдам 855 киши учун барвақт ўлим ёки оғир асоратларнинг олдини олди.

2027 йилда дастурни барча туман ва шаҳарларга кенгайтириш учун 280 миллиард сўм ажратилиши режалаштирилган.

Поликлиникалар учун янги модель

“Мен ҳар доим айтаман: биринчи бўғин тиббий ёрдами қанчалик яхши ишласа, халқимиз шунчалик соғлом бўлади”, деди Мирзиёев.

Биринчи бўғин тиббий ёрдамининг янги модели аллақачон 28 та туманда синовдан ўтказилди, деди у. У ерда 7 миллион аҳоли оилавий шифокорларга шахсан бириктирилган бўлиб, беморлар ва тиббиёт ходимларининг мажбуриятлари ўзаро келишувларда белгиланган. Янги лабораториялар очилди, шифокорлар ва ҳамширалар ўқитилди ҳамда беморларнинг таҳлиллар ва ёрдам олиш тартибини белгиловчи маршрутлари ишлаб чиқилди. Президентнинг фикрича, ўзгаришлар аҳолининг поликлиникаларга бўлган ишончини оширди. 2027 йилдан бошлаб ушбу модель яна 100 та туманда жорий этилади.

Тиббиёт инфратузилмаси

Ўтган ўн йил давомида 10 миллион аҳолига хизмат кўрсатадиган янги поликлиникалар ва касалхоналар фойдаланишга топширилди ҳамда 58 000 та янги шифохона ўрни яратилди, деди президент. Замонавий муассасалар тармоғининг кенгайиши ва хусусий секторнинг ўсиши туфайли тиббий хизматлар ҳажми уч бараварга ошди.

Мамлакатда илгари хорижда ўтказилган 100 дан ортиқ мураккаб операция турлари, жумладан, туғма юрак нуқсонлари бўйича операциялар, аъзоларни кўчириб ўтказиш, роботлаштирилган операциялар ва мураккаб нейрохирургия амалиётлари ўтказилмоқда.

“Оиласи бахтли бўлиши, ҳалол меҳнат қилиши, ўз мақсадларига эришиши ва мазмунли ҳаёт кечириши учун инсонга энг аввало соғлиқ керак. Шу сабабли биз инсонлар соғлиғини сақлашни ислоҳотларимизнинг энг муҳим йўналишларидан бирига айлантирдик”, деди президент.

Тиббиёт ходимларини давлат рўйхатидан ўтказиш 2027 йил 1 июлдан бошланади

Рўйхатдан ўтган шифокорлар ва фармацевтлар иш ҳақига устама оладилар.

“Аҳоли соғлиғига таъсир кўрсатадиган соҳада аниқ тартиб ва қатъий назорат бўлиши керак ва унда фақат мутахассислар ишлаши керак”, деди президент.

Унинг таъкидлашича, бу тизимдан олдин узоқ муддатли тайёргарлик, жумладан халқаро тажрибани ўрганиш амалга оширилган. Рўйхатдан ўтказиш дастлаб ихтиёрий бўлади ва 2030 йилдан мажбурий тус олади. Рўйхатдан ўтган шифокорлар ва фармацевтлар 7 миллион сўм, ҳамширалар эса 3,5 миллион сўм миқдорида устама оладилар.

Ҳукуматнинг 2026 йил 19 октябрдаги 577-сонли қарорида бу тартиб белгилаб берилган. 2027 йил 1 июлдан 2030 йил 1 январгача рўйхатдан ўтказиш ихтиёрий бўлиб, махсус имтиҳондан ўтганда ёки малака тоифаси берилганда автоматик равишда берилади. 2030 йилдан бошлаб фақат рўйхатдан ўтган мутахассислар ўз тиббий ёки фармацевтик мутахассислиги бўйича ишлашлари мумкин бўлади. Рўйхатдан ўтиш беш йил давомида ҳақиқий бўлади ва кейин янгиланиши керак. Тиббиёт ва фармацевтика ходимларининг малакасини баҳолаш маркази ваколатли орган ҳисобланади. Илмий даражага ва ўз мутахассислиги бўйича камида 20 йиллик стажга эга бўлган тиббиёт ходимлари белгиланган шартларга жавоб берса, имтиҳонсиз рўйхатдан ўтказилиши мумкин. Аризаларни давлат хизматлари марказлари, Ягона интерактив давлат хизматлари портали ёки махсус тиббиёт платформаси орқали топшириш мумкин.

Иш ҳақи KPI га боғланади

Президент, шунингдек, 2027 йилдан бошлаб миллий, вилоят ва туман муассасаларини қамраб олган ҳолда беморлар томонидан шифохоналар ва поликлиникаларни баҳолаш механизмларини жорий этишни топширди. Ҳар бир шифокор ва ҳамширанинг иш ҳақи асосий фаолият кўрсаткичларига (KPI) боғланиши керак, бунда аҳолининг тиббий ёрдам сифатидан қаноатлангани асосий мезон бўлади. Рейтинглар қандай йиғилиши, KPI қандай ҳисобланиши ва иш ҳақининг қанча қисми уларга боғлиқ бўлиши кўрсатилмаган.

Ихтисослаштирилган муассасаларни бошқариш ҳам ўзгаради. 2027 йилдан бошлаб 26 та ихтисослаштирилган марказ директорлари бир йиллик шартномаларга ўтадилар, уларнинг ҳар бири янги даволаш усулларини жорий этиш, биринчи бўғин ходимларининг малакасини ошириш ва тадқиқотларни амалиётга татбиқ этиш бўйича аниқ мажбуриятларга эга бўлади. Марказлар фаолиятини баҳолаш учун хорижий университет клиникаларидан мутахассислар жалб этилади. Директорлар йил охирида жамоатчилик олдида ҳисобот берадилар ва уларнинг шартномаларини узайтириш натижаларга боғлиқ бўлади.

Давлат 130 000 нафар тиббиёт ходимининг малакасини ошириш харажатларини тўлайди

“Тиббиёт ходимлари ўз устида доимий ишлашлари ва янги ишланмалардан орқада қолмасликлари керак!” деди Мирзиёев.

Хусусий ташкилотлар тайёргарликда каттароқ роль ўйнайди ва тиббиёт ходимлари ўз малакасини оширадиган муассасаларни танлашлари мумкин бўлади. Давлат биринчи бўғин ва туман тиббиёт ходимларини ўқитиш харажатларини ўз зиммасига олади. Учрашувда берилган баҳога кўра, бу 130 000 нафар туман тиббиёт ходимининг йилига жами 100 миллиард сўм маблағини тежайди.

Тиббиёт учун сунъий интеллектнинг ўнта тизими

2027 йилдан бошлаб соғлиқни сақлашда, жумладан кардиология, гепатология, офтальмология ва гематологияда сунъий интеллектнинг ўнта тизимини жорий этиш режалаштирилган.

“Беморларни масофадан туриб мониторинг қилиш, нутқ орқали касалликларни аниқлаш ва дори воситалари хавфсизлигини назорат қилиш бўйича янги ечимлар амалга оширилади”, деди президент.

Технология шифокорларнинг диагностика ва даволаш имкониятларини кенгайтириши кутилмоқда. Ҳар бир вилоятда “Энг яхши ИТ-оператор” ва “Энг яхши рақамли тиббиёт шифокори” танловлари ўтказилиб, ғолибларнинг ҳар бири 100 миллион сўмдан олади.

Давлат шифохоналари хизматларни хусусий провайдерлардан сотиб олади

Давлат шифохоналари гемодиализ, лаборатория текширувлари, реабилитация ва бошқа хизматларни хусусий сектордан сотиб олади. Хусусий клиникалар сони 2017 йилдаги 3 500 тадан 9 000 тадан ошди, деди президент. Хусусий сектор аллақачон баъзи соҳаларда хизматларнинг катта қисмини кўрсатмоқда: стоматологияда 90%, диагностикада 70% ва оториноларингология, урология ва офтальмологияда 60%.

Ривожланиш ҳамон бир текис эмас. Андижон, Фарғона, Наманган ва Самарқанд вилоятлари ҳамда Тошкент шаҳрида хусусий клиникаларнинг 35 фоиздан 40 фоизгачаси ётоқ ўринларига эга. Қорақалпоғистон Республикаси, Сирдарё, Жиззах ва Навоий вилоятларида бу кўрсаткич 15 фоиздан паст. Реабилитация, нефрология, онкология, нейрохирургия, психиатрия, наркология ва акушерлик соҳаларида хусусий секторнинг иштироки ҳам кутилган даражадан пастлигича қолмоқда. Бу соҳаларга устувор аҳамият берилади.

Президент хусусий сектордан хизматларни сотиб олишга босқичма-босқич ўтиш ва янги аутсорсинг механизмлари жорий этилишини эълон қилди. Тадбиркорларга замонавий асбоб-ускуналарни ўрнатиш учун давлат шифохоналарида майдонлар ажратилади ва хусусий компаниялар давлат муассасалари ҳудудида тиббий суғурта тизими орқали тўланадиган хизматларни кўрсатади. Давлат гемодиализ, лаборатория текширувлари, тиббий асбоб-ускуналарни стерилизация қилиш, реабилитация ва физиотерапия каби хизматларни сотиб олишни режалаштирмоқда. Тадбиркорлар инвестиция имкониятларини баҳолай олишлари учун ҳар бир вилоятда бозор эҳтиёжлари ва молиялаштириш шартлари тўғрисидаги маълумотлар эълон қилинади.

Тарих: беш йилгача бўлган шартномалар

26 куни президентга соғлиқни сақлашда хусусий сектор иштирокини кенгайтириш тўғрисидаги қарор лойиҳаси тақдим этилган эди. У амалдаги бир йиллик келишувлар ўрнига беш йилгача бўлган хизмат кўрсатиш шартномаларига рухсат беради, шунда хусусий компаниялар харажатларни қоплаш имконияти билан асбоб-ускуналар ва инфратузилмага инвестиция киритишлари мумкин бўлади. Таклиф этилаётган моделга кўра, давлат муассасаси хизматни сотиб олади, хусусий компания эса ўз ҳисобидан асбоб-ускуналарни харид қилади, ишлатади ва янгилайди. шунингдек, ягона тендер ҳужжатлари, электрон харидлар тизими ва баъзи тиббиёт муассасаларини профессионал бошқарув компанияларига топшириш масалалари кўриб чиқилмоқда. Президент таклифларни такомиллаштириш ва босқичма-босқич амалга оширишни топширди.

Хусусий клиникалар учун ер участкалари

Маҳаллий ҳокимлар ҳар йили хусусий клиникалар қуриш учун ер участкалари рўйхатини аниқлайди ва эълон қилади. Участкалар фақат тиббиёт муассасалари учун аукционга қўйилади ва имтиёзли шартларда таклиф этилади. Имтиёзларнинг тафсилотлари ва ажратиш тартиби кўрсатилмаган.

Касалхоналар бош режалар асосида қурилади

Президент, шунингдек, тиббиёт муассасаларини оқилона жойлаштиришга чақирди. Аҳолининг ўсиши ва янги шаҳарлар ҳамда уй-жой массивларининг қурилиши инфратузилмани узоқ муддатли режалаштиришни талаб қилади. Бусиз баъзи туманлар касалхоналар етишмовчилигига дуч келади, бошқалари эса мавжуд қувватлардан тўлиқ фойдаланмайди.

“Бундан буён янги тиббиёт муассасалари аҳоли сони ва ҳудудий жойлашувини ҳисобга олган ҳолда, бош режалар асосида ташкил этилади”, деди президент.

Президентга, шунингдек, 10 та вилоятда тиббиёт инфратузилмасини хатловдан ўтказиш натижалари тўғрисида ахборот берилди, унда 3 499 та соғлиқни сақлаш объекти аниқланди, бу Кадастр агентлиги маълумотларидан 494 тага кўпдир. Барча вилоятларда хатловни якунлаш, объектларнинг электрон паспортларини яратиш ва соҳанинг ягона рақамли мулк реестрини тузиш таклиф этилди. Бош режа тиббиёт инфратузилмасини қайта тақсимлаш ва хизматларни аҳолига яқинлаштиришни назарда тутиши керак.

2025 йил ноябрь ойида президент хусусий клиникалар миллий марказларга қараганда арзонроқ ҳақ олишини таъкидлаб, давлат муассасаларидаги нархларни қайта кўриб чиқишни топширган эди. Агар ўхшаш хизматлар хусусий клиникаларда арзонроқ ва сифатлироқ бўлса, тиббий суғурта маблағлари ўша ерга йўналтирилади. 4 ноябрь куни ҳукумат давлат ва хусусий муассасаларда бюджет ҳисобидан тиббий ёрдам кўрсатиш қоидаларини тасдиқлади. Қоидаларга кўра, ёрдам QR-кодли электрон йўлланма асосида кўрсатилади, бу эса беморга режали стационар даволаниш учун давлат ёки хусусий муассасани танлаш имконини беради.