Технология компанияларини болалар томонидан яланғоч тасвирларни олиш ёки улашишни тўхтатишга мажбур қилувчи янги қонун

Янги қонун технологик компанияларни болаларнинг яланғоч тасвирларни олиши ёки улашишини тўхтатишга мажбур қилади

Ҳукумат технологик компаниялардан болаларнинг мобил қурилмаларда яланғоч тасвирларни олиши ёки улашишини тўхтатишни талаб қилувчи янги қонун қабул қилишини билдирди.

Буюк Британиядаги аксарият смартфонлар фойдаланадиган операцион тизимларни яратувчи Apple ва Google компанияларига июнь ойида 18 ёшга тўлмаганлар фойдаланадиган смартфонлар ва бошқа қурилмаларда яланғоч тасвирларга киришни блоклаш учун уч ой муддат берилган эди.

Бироқ маданият вазири Лиза Нэнди сешанба куни депутатларга ҳар икки компаниянинг «жиддий мажбуриятлари»га қарамай, амалдаги таклифлар «ушбу инқироз кўламига жавоб бермаслигини» айтди.

Унинг сўзларига кўра, вазирлар «имкон қадар тезроқ» қонунчиликка ўзгартириш киритишга ҳаракат қилишади, бироқ агар компаниялар ечимларни тезроқ ишлаб чиқса ва жорий этса, бу қарор қайта кўриб чиқилиши мумкин.

Ҳукуматнинг таъкидлашича, қонун лойиҳаси технологик компаниялардан болалар фойдаланадиган қурилмалар даражасида яланғочликни блоклашни талаб қилишдан ташқари, болалар фойдаланадиган иловалар провайдерларидан ҳам яланғоч тасвирларга нисбатан шунга ўхшаш блоклашларни жорий этишни талаб қилади.

«Бу бутун экотизимнинг ўзгаришини таъминлайди ва болалар онлайн дунёда энг кўп зўравонликка учрайдиган ёки тузоққа тушириладиган воситаларга қарши курашади», деди Нэнди.

У депутатларга Apple ва Google компаниялари болалар фойдаланадиган смартфонлар тизимининг асосида яланғочликни блоклаш бўйича аллақачон «сезиларли ўзгаришлар» қилганини, бироқ ҳали янада кўпроқ чоралар кўриш зарурлигини айтди.

Apple вакилининг сўзларига кўра, компания 2021 йилда болаларнинг яланғоч тасвирларни кўриши ёки улашишининг олдини олишга ёрдам берадиган «Алоқа хавфсизлиги» (Communication Safety) функциясини ишга туширган ва ўшандан бери «унинг имкониятларини кенгайтиришда давом этмоқда».

«Биз Буюк Британиянинг интернетдаги эксплуатация ва зўравонликка қарши курашиш борасидаги мажбуриятини қўллаб-қувватлаймиз ва Буюк Британия расмийлари билан болалар хавфсизлигини таъминлашга ёрдам бериш учун Алоқа хавфсизлиги ва бошқа воситаларни янада кучайтириш бўйича истиқболли режаларни ўртоқлашдик», деди у.

Гоогле вакили ББС'га берган интервьюсида компания «розиликсиз олинган интим тасвирларга қарши курашиш ва маҳсулотларимизда болалар хавфсизлигини таъминлашда соҳа етакчиси» эканини айтди.

У қўшимча қилишича, Google «муваффақиятга эришганидан» мамнун ва болаларнинг интернетдаги хавфсизлигини таъминлаш борасидаги саъй-ҳаракатлар устида ишлашга содиқ қолади.

Ҳукумат таклифлари болаларнинг смартфонларда яланғоч тасвирларни нафақат кўриши, балки суратга олиши ва улашишини ҳам тўхтатиш учун янада қатъий чоралар ва техник ечимлар талаб қилаётган ташкилотлар ва хайрия жамғармалари томонидан олқишланди.

Ofcom маълумотлари шуни кўрсатадики, Буюк Британияда смартфонга эга бўлган кичик ёшдаги болалар улуши ортиб бормоқда ва уларнинг сони ёш улғайган сари кўпаяди.

NSPCC болалар хайрия ташкилотининг маълумотларига кўра, боланинг қурилмасида суратга олинган контент тузоққа тушириш (grooming), жинсий товламачилик ва болаларга нисбатан интернетдаги жинсий зўравонликнинг бошқа шакллари учун бошланғич нуқта бўлиши мумкин.

Буюк Британия полиция раҳбарлари аввалроқ болалар қурилмаларида яланғоч тасвирларни олиш ёки улашишни чеклаш сексторция — болани очиқ тасвирларни улашишга мажбурлаш ва кейин товламачилик қилиш жиноятларининг олдини олишда муҳим қадам бўлишини айтган эди.

NSPCC бош ижрочи директори Крис Шервуднинг айтишича, технологик компаниялар уч ойлик муддатга риоя қила олмаганидан кейин қонунчилик режалари «зарурий қадам» бўлди.

Бироқ у «болалар бундан ортиқ кечикишларга дуч келолмаслигини, шунинг учун ҳукумат тезкорлик билан ҳаракат қилиши ва ушбу чоралар имкон қадар тезроқ қонунда мустаҳкамланишини таъминлаши кераклигини» айтди.

Молли Роуз жамғармасидан Энди Берроузнинг таъкидлашича, янги таклифлар «уларнинг мақсади учун жуда муҳим» бўлса-да, уларни таъминлаш «кераксиз даражада узоқ ва азобли йўл» бўлди.

«Вазирлар ҳеч қандай кечикишларсиз мустаҳкам қонунчиликни тақдим этишга содиқ эканликларини исботлашлари керак бўлади», дея қўшимча қилди Берроуз.

Болалар томонидан яланғоч тасвирларни олиш ва улашишнинг олдини олиш бўйича ҳукумат таклифлари дастлаб ҳукуматнинг аёлларга ва қизларга нисбатан зўравонликка қарши кураш стратегиясининг бир қисми сифатида илгари сурилган эди.

Бироқ у ўз сафларида ижро этилиши сустлиги учун танқидга учради.

Ушбу чорани амалга ошириш бўйича янги қонун режалари катталарнинг ўз қурилмаларида яланғоч тасвирларни кўришини тақиқламайди.

Бироқ, болалар учун буни блоклаш ечимларини жорий этиш телефон ёки илова фойдаланувчиси катталар ёки бола эканлигини текширишни талаб қилиши мумкин.

Open Rights Group ташкилотининг интернетдаги ҳуқуқлар фаоллари аввалроқ ушбу ўзгаришнинг жорий этилиши «ҳар бир катта ёшли одам рақамли идентификация назорат пунктидан ўтишга мажбур бўлишини ва шахсий тасвирлар автоматик равишда сканерланиши мумкинлигини» англатиши ҳақида огоҳлантирган эди.

Ҳукумат бу қадам кузатувга тенг эканлигини рад этди.