Иқтисодиёт

Татаънинг янги бош мураббийи жиддий қийинчиликларга дуч келади

Сорпорате Индиа компаниясининг энг орзу қилинган юқори лавозими бўш. Аммо Тата Сонс учун янги раҳбар топиш осон иш эмас.

Тата Сонс раиси Н. Чандрасекараннинг 12-август куни исте'фога чиқиши Ҳиндистоннинг энг обро'ли конгломерати бошқарувида сезиларли бо'ш о'рин яратди. Унинг вориси Жагуар Ланд Ровер ва Аир Индиа'дан тортиб, Аппле учун иПҳоне ишлаб чиқаришгача бо'лган турли бизнесларни о'з ичига олган 300 миллиард долларлик кенг империяни бошқаришда жиддий қийинчиликларга дуч келади.

Чандрасекараннинг исте'фоси унинг қайта тайинланиши билан бог'лиқ боши берк ко'чага кириши ва ро'йхатга олинмаган тижорат холдинг компаниясининг назорат улушларига эгалик қилувчи хайрия бо'лими Тата Трусц билан кескин келишмовчиликдан келиб чиқди. Хабарларга ко'ра, бу келишмовчиликларнинг асосий сабаби Тата Сонснинг потенциал оммавий ро'йхатига киритилиши ва гуруҳнинг яримо'тказгичлар, электрон тижорат ва авиация каби турли янги ро'йхатга олинмаган корхоналари учун капитал ажратиш билан бог'лиқ бо'либ, уларнинг барчаси ҳозирда зарар билан ишламоқда.

Гуруҳ бугунги кунгача энг кенг қамровли капитал инвестиция сиклида иштирок этиб, турли ташаббуслар бо'йича о'нлаб миллиардлаб доллар маблаг' сарфлади. Булар қаторига Ҳиндистоннинг биринчи чип ишлаб чиқариш заводини ташкил этиш, электромобил батареяларини ишлаб чиқариш ва Тата авиакомпанияси 2022-йилда ҳукуматдан сотиб олган Аир Индиа авиакомпаниясини қайта тиклаш киради.

Бошқарув бо'йича маслаҳат фирмаси Институтионал Инвестор Адвисор Сервисес (ИиАС) вакили Ҳетал Далал ББСга янги раҳбар ушбу тезкор кенгайиш билан бог'лиқ хавфларни баҳолаш ва бошқариш қобилиятига эга бо'лиши, шунингдек, бошқа ко'плаб то'сиқларни бартараф этиши кераклигини ма'лум қилди. Далал нафақат тайинланган шахс учун, балки уларни топиш вазифаси юклатилган танлов қо'митаси учун ҳам бу ролнинг жуда қийинлигини та'кидлади. Бу лавозим Тата Трусц ва Тата Сонс бошқарувини, турли янги бизнесларни чуқур тушунишни ва тартибга солувчилар ва ҳукумат билан мустаҳкам муносабатларни ривожлантириш қобилиятини о'з ичига олган кенг ко'ламли ко'никма ва тажрибани талаб қилади. Далал муносиб номзодларнинг мавжудлигига шубҳа билан қаради ва шундай деди: "Бундай йирик, диверсификацияланган конгломератларни бошқарадиган одамлар ко'п эмас. Ва улар Тата Гроупга қо'шилиш учун ҳозирги лавозимларидан кетишадими?"

Илгари Тата Сонс компаниясида стратегия бо'лими бошлиг'и бо'либ ишлаган Нирмаля Кумар ББСга со'нгги йилларда бу ролнинг мураккаблиги кучайганини айтди. У "янги бизнесларнинг умумий ё'қотишлари гуруҳнинг дастурий та'минот бо'лими ТСС каби эски компаниялар томонидан яратилган пул оқимидан ко'проқ эканлигини" та'кидлади. Бир вақтлар гуруҳнинг асосий пул ишлаб чиқарувчиси бо'лган ва пул оқимларининг тахминан 85 фоизини ташкил этган ТСС энди бир хил даражадаги қо'ллаб-қувватлашни та'минламайди.

Хусусий компанияларда ё'қотишлар ортиб бораётганига қарамай, Далал оммавий савдога қо'йилган, бош директорлар бощилигидаги Тата компанияларининг юқори ко'рсаткичларини та'кидлади. Гуруҳ кучли ички номзодлар базасига эга бо'лса-да, "уланиш ва о'йнашга мос" топиш қийин бо'лади, деб ҳисоблайди у. "Менимча, келган ҳар қандай одам ма'лум ко'никма ва тажрибага эга бо'лади, лекин бу ролга тайёр бо'лиши керак."

Бироқ, Кумар ҳозирда муҳокама қилинаётган ички номзодларнинг мослигига шубҳа билдирди. У шундай деди: "Ички ходимлар мавжуд бизнес моделларининг яхши ижрочиларидир. Тата Стеел ва Тата Моторс каби компаниялар деярли бош директор билан автоматик равишда ишламоқда. Янги раис пул ё'қотаётган то'ртта ро'йхатга олинмаган бизнеснинг янги бизнес моделларини тушуниши керак бо'лади."

Инвесторлар учун Чандрасекараннинг исте'фоси узоқ давом этган ноаниқлик даврини бошлаши мумкин. Мутахассисларнинг тахмин қилишича, янги раҳбарият гуруҳнинг стратегик ё'налишида, айниқса Чандрасекаран томонидан амалга оширилган улкан кенгайтириш ташаббусларига нисбатан о'згариш олиб келади. Далал шундай деди: "Ба'зи қон кетаётган бизнеслар фойда олиш учун стратегик режага муҳтож бо'лади. [Янги шахс] ба'зи инвестицияларни қисқартириш ёки ундан чиқиш то'г'рисида қарор қабул қилиши керак." Кумарнинг қо'шимча қилишича, янги раҳбар бозорга қо'шимча инвестиция талаблари ва ушбу улкан корхоналар учун кутилган зарарни қоплаш нуқтаси бо'йича аниқ режани етказиши керак.

Энг муҳими, Кумар асосий э'тибор "Трестлар [доминант акциядор] ва Тата Сонс о'ртасидаги мувофиқликни та'минлашга" қаратилиши кераклигини та'кидлади. Гуруҳнинг энг муваффақиятли даврлари, ЖРД Тата ва Ратан Тата бощилигида, энг йирик акциядор ва операцион компания о'ртасидаги уйг'ун муносабатлар билан тавсифланган, чунки улар иккала ташкилотга ҳам раҳбарлик қилишган. Бу динамика Сйрус Мистрй бощилигида роллар ажратилганда бузилган. Чандрасекараннинг кетиши раиснинг Трастлар билан кескин муносабатлар туфайли исте'фога чиқишининг иккинчи ҳолатидир.

Тата Сонс компаниясининг собиқ бренд васийси Мукунд Ражан ББСга берган интервюсида асосий акциядор ва компания о'ртасидаги бизнес стратегиясининг мос келмаслиги муносабатларнинг бузилишидаги асосий муаммо бо'лганини айтди. Ражан шундай деди: "Сиз аксарият акциядор о'зини э'тиборсиз ҳис қиладиган ёки компаниянинг келажакдаги бошқарув услубига мос келмайдиган компанияларни бошқара олмайсиз." Бу муносабатларни тиклаш кейинги раҳбар учун асосий устувор вазифа бо'лади.

Мутахассисларнинг фикрига ко'ра, оммавий ро'йхатга олиш ва бизнес стратегияси бо'йича келишмовчиликлар туфайли юқорида айланувчи эшик билан ажралиб турадиган давом этаётган нотинчлик гуруҳнинг бренд имиджига путур етказган. Далал аниқ мулоқот Татас учун жиддий муаммо бо'лганини та'кидлади, бу эса оммавий бозорлар учун ноқулай. Холдинг компанияси оммавий савдода бо'лмаса-да, унинг ичидаги воқеалар ро'йхатга олинган Тата суб'эктларининг акциядорларига бевосита та'сир қилади.

Илгари Тата Моторс билан ишлаган коммуникация бо'йича маслаҳатчи Минари Шаҳ ББСга устувор вазифа "алоқа ҳажми эмас, балки ноаниқликни камайтириш" бо'лиши кераклигини айтди. У бошқарув механизмлари ишлаётганини намойиш этиш, манфаатдор томонларни бизнеснинг узлуксизлигига ишонтириш ва раҳбарият о'тиш жараёнига аниқлик киритиш зарурлигини та'кидлади. Шаҳ, агар манфаатдор томонлар келишмовчиликларга дуч келаётган томонлар мулоқотда эканлигига амин бо'лсалар, барча жавобларни дарҳол олмаслик мақбул эканлигини қо'шимча қилди.

Ҳозирча, Чандрасекаран исте'фога чиққанидан деярли икки ҳафта о'тгач, на Тата Сонс, на Тата Трусц ворислик ё'л харитаси ёки олдинга силжиш ё'ли ҳақида батафсил оммавий баёнотлар бермади. Биринчисининг йиллик умумий йиг'илиши ҳам кворум ё'қлиги сабабли қолдирилди, бу эса Ҳиндистоннинг энг машҳур компанияси акциядорлари максимал аниқликни талаб қилаётган бир пайтда бошқарув ва ворислик билан бог'лиқ бир нечта қарорларни ноаниқ ҳолда қолдирди.

xabarchi’да cookie файллари

Тил ва мавзу танловингизни эслаб қолиш ҳамда ҳозир сайтни нечта одам ўқиётганини санаш учун cookie файлларидан фойдаланамиз — бу ҳисоб аноним, фақат браузерингиз очиқ турганда сақланади ва на сиз билан, на бошқа ташриф билан боғланмайди. Рухсатингиз билан сайт қандай ўқилишини ҳам ўлчаймиз: Microsoft Clarity саҳифа кўришлари ва улардаги ҳаракатларни ёзиб боради, ўз ҳисобимиз эса қайтган ўқувчиларни санайди. Сизни ташрифлар орасида танийдиган ҳеч нарса сиз қабул қилмагунингизча ўлчанмайди.