Тақиллатинг ва сизга тўлашади

Тақиллатинг ва сизга тўлашади

2026 йил 1 ноябрдан Ўзбекистонда автоҳаваскорлар, пенсионерлар, тадбиркорлар ва мобиль алоқа фойдаланувчиларига дахлдор янги қоидалар амал қила бошлади. Реклама тарқатмалари шартлари, баъзи пенсияларни тайинлаш тартиби, халқаро жўнатмаларни rasmiylashtirish қиймати ва ЙҲҚ қоидабузарликларини қайд этиш қоидалари ўзгаради. Бундан ташқари, алоҳида тадбиркорлар электр энергияси ва газ учун камроқ олдиндан тўлов киритишлари мумкин бўлади.

**Реклама қўнғироқлари ва SMS-хабарлари**

Абонентнинг розилиги талаб қилинади

Мобиль алоқа фойдаланувчиларининг

**Муддатидан олдинги пенсиялар**

Баъзи ишсизларга пенсия автоматик равишда тайинланади

Эркакларга 58 ёшдан ва аёлларга 53 ёшдан шартларга риоя қилинганда

**Халқаро жўнатмалар**

Божхона йиғими 20% га камаяди

Курьерлик жўнатмаларини қабул қилувчиларнинг

**Электр энергияси ва газ учун олдиндан тўлов**

15% гача камаяди

Белгиланган талабларга жавоб берадиган корхоналарнинг

**ЙҲҚ қоидабузарликларини қайд этиш**

Камералар тақилмаган хавфсизлик камарини аниқлай олади

Хайдовчиларнинг

Яхлит чизиқни босиб ўтиш

Алоҳида қоидабузарликларни расмийлаштириш тартиби ўзгаради

Автоҳаваскорларнинг

**Риелторлик фаолияти**

Янги қонун амал қила бошлайди

Риелторлар ва кўчмас мулк агентликлари 8 ноябрдан

**Иссиқхона хўжаликлари**

Электр энергияси харажатлари учун компенсациялар пайдо бўлади

Талабга жавоб берадиган корхоналарнинг

Реклама қўнғироқлари ва SMS-хабарлари фақат абонентнинг розилиги билан юборилади

1 ноябрдан мобиль операторлар ва компаниялар реклама SMS-хабарларини фақат абонентнинг розилиги билан юборишлари мумкин. У ёзма ёки электрон шаклда расмийлаштирилган бўлиши керак.

Шунингдек, вақт бўйича чекловлар жорий этилмоқда: реклама қўнғироқлари ва хабарларини 18:00 дан 09:00 гача юбориш мумкин эмас.

Абонентлар мобиль операторга мурожаат қилиб, реклама қўнғироқлари ва хабарларини тўлиқ ёки қисман блоклашни сўрашлари мумкин бўлади.

Агар инсон телефонига реклама олишни хоҳламаса, у бундай хабарлар ва қўнғироқлардан воз кечиши мумкин. Компаниялар клиентларнинг розилигини ҳисобга олишлари ва белгиланган чекловларга риоя қилишлари шарт бўлади.

Баъзи ишсизларга муддатидан олдинги пенсия автоматик равишда тайинланади

1 ноябрдан Ўзбекистонда штат қисқариши ёки корхона тугатилиши сабабли ишдан айрилган фуқароларга пенсия тайинлаш тартиби ўзгаради.

Агар бундай фуқаро расман ишсиз сифатида рўйхатдан ўтган бўлса ва белгиланган талабларга жавоб берса, унга ёшга доир пенсия автоматик равишда тайинланиши мумкин.

**Эркаклар**

58 ёшдан

**Аёллар**

53 ёшдан

Жараённи бошлаш учун мустақил равишда ариза билан мурожаат қилиш шарт эмас. Бунда фуқаро пенсиянинг автоматик тайинланишидан воз кечиши мумкин.

Янгилик барча ишсизларга эмас, фақат кўрсатилган сабабларга кўра ишини йўқотган ва муддатидан олдин пенсия тайинланиш ҳуқуқига эга бўлган шахсларга тегишли.

Халқаро жўнатмаларни расмийлаштириш 20% га арзонлашади

1 ноябрдан халқаро курьерлик жўнатмаларини расмийлаштириш учун божхона йиғими камаяди. Ставка брутто вазнининг ҳар бир килограмми учун базавий ҳисоблаш миқдорининг 2% дан 1,6% гача камаяди.

**1 кг**

8 800 сўм

7 040 сўм

**5 кг**

44 000 сўм

35 200 сўм

**10 кг**

88 000 сўм

70 400 сўм

Масалан, вазни 5 кг бўлган курьерлик жўнатмасини расмийлаштириш 8 800 сўмга арзонроқ тушади.

Шуни ҳисобга олиш муҳимки, гап айнан халқаро курьерлик жўнатмаларини расмийлаштириш учун божхона йиғими ҳақида бормоқда. Шахсий фойдаланиш учун товарларни божсиз олиб кириш лимитлари ўзгармайди.

Бизнеснинг бир қисми учун электр энергияси ва газ учун олдиндан тўлов камайтирилади

Бундан ташқари, тадбиркорлар энди етказиб берувчиларга энергия ресурслари истеъмоли тўғрисида ёзма ҳисоботлар тақдим этишлари шарт бўлмайди. Электр энергияси ва газ етказиб бериш шартномалари электрон форматга ўтказилади.

Корхоналарга энергия ресурслари учун олдиндан тўлов қилишга камроқ пул талаб қилинади. Бу айланма маблағларнинг бир қисмини бошқа харажатлар учун бўшатиш имконини беради.

Хусусий камералар тақилмаган хавфсизлик камарларини қайд эта бошлайди

1 ноябрдан тадбиркорлар томонидан ўрнатилган автоматлаштирилган камералар ҳайдовчининг хавфсизлик камари тақмаганини қайд эта олади. Бунинг учун ускуна ҳайдовчининг юзини аниқ таниб олиши ва у камарни таққан-тақмаганини аниқлаши керак. Аниқланган қоидабузарлик ҳақидаги маълумот маъмурий иш юритиш тизимига автоматик равишда юборилади.

Шу тариқа, хавфсизлик камарларидан фойдаланишни назорат қилиш фото ва видеофиксациянинг хусусий комплекслари ҳисобига кенгаяди.

Яхлит чизиқни босиб ўтганлик учун қоидабузарликларни расмийлаштириш тартиби ўзгаради

1 ноябрдан ЙҲХХ ходимлари йўлнинг алоҳида участкаларида 1.1 ва 1.3 йўл чизиқларини босганлик учун маъмурий баённомалар тузмайдилар.

Бу қуйидагиларга тегишли: чорраҳа олдидаги 50 метр доирасидаги участка; қайрилиб олиш жойи олдидаги 20 метр доирасидаги участка.

Бунда гап яхлит чизиқни босиб ўтиш тақиқини бекор қилиш ҳақида бормаяпти. Кўрсатилган участкалардан ташқарида аввалги йўл ҳаракати қоидалари амал қилишда давом этади.

ИИВ ходимлари ҳодисаларга муносабат билдириш бўйича янги ваколатларга эга бўладилар

1 ноябрдан патруль-пост ва қўриқлаш хизматлари нарядлари 112 тизими орқали келиб тушган жиноятлар ва ҳодисалар ҳақидаги хабарлар бўйича, шу жумладан улар турар жойларда содир бўлган бўлса ҳам, воқеа жойига чиқишлари мумкин бўлади. Илгари бундай амалиёт жамоат жойларидаги ҳодисаларга татбиқ этилар эди.

Шунингдек, патруль ходимлари чорраҳалар ва кўчаларда, шу жумладан бозорлар, савдо марказлари, мактаблар ва боғчалар атрофида ҳаракатни тартибга солишга ёрдам беришлари мумкин бўлади.

Бундан ташқари, ҳуқуқни муҳофаза қилиш органлари ходимлари жамоат тартибини бузишнинг алоҳида ҳолатларини бартараф этиш бўйича қўшимча ваколатларга эга бўладилар.

Иссиқхона хўжаликларига электр энергияси харажатларининг ярми компенсация қилинади

1 ноябрдан алоҳида иссиқхона хўжаликлари электр энергияси харажатларининг ярмигача бўлган қисмини компенсация қилишлари мумкин бўлади.

Қўллаб-қувватлаш энергия тежовчи технологиялардан фойдаланадиган корхоналар учун кўзда тутилган: иссиқлик насослари; геотермал иситиш тизимлари; қуёш иситиш тизимлари; юқори самарали электр жиҳозлари.

Компенсациялар октябрь ойидан март ойигача бўлган давр учун тўланади. Дастур 2030 йил 1 апрелгача мўлжалланган.

Қўшимча равишда, Тошкент вилоятининг бешта туманидаги иссиқхона хўжаликларига энергия тежовчи ускуналарни сотиб олиш ва ўрнатиш харажатларининг 40 фоизи компенсация қилинади. Бундай тўловнинг максимал миқдори 100 млн сўмни ташкил этади.

Ўзбекистонда риелторлар ишлаш қоидалари ўзгаради

8 ноябрдан риелторлик фаолияти тўғрисидаги янги қонун кучга киради.

У мутахассислар ва кўчмас мулк агентликларига янги талабларни назарда тутади.

Хусусан: риелторларга малака сертификати талаб қилинади; сертификат олиш учун ўқиш ва имтиҳон топшириш керак бўлади; мутахассислар риелторлик ташкилотлари таркибида ишлашлари мумкин бўлади; агентликлар ва риелторлар ягона реестрга киритилиши керак бўлади.

Шунингдек, риелторлар кўчмас мулк битимларида воситачилик қилиш, савдоларни ташкил этиш ва объектларни ишончли бошқариш билан шуғулланишлари мумкин бўлади.

Ушбу соҳада назорат учун Давлат активларини бошқариш агентлиги масъул бўлади.

Шаҳар ва туманларнинг мастер-планлари электрон реестрга киритилади

Ноябрь ойидан Ўзбекистонда аҳоли пунктлари мастер-планларининг ягона электрон реестри амал қила бошлайди. Унда тасдиқланган ҳужжатларнинг рақамлаштирилган нусхалари сақланади. Реестрга киритилмаган мастер-планлардан шаҳарсозлик, қурилиш ва инвестиция фаолиятида фойдаланиш тақиқланади.

Бош режа тасдиқлангач, ҳокимият органлари уч ой муддатда кейинги 3–5 йилга мўлжалланган ишлар режасини тайёрлашлари керак бўлади.

Бундай дастурда ишларни бажариш муддатлари ва молиялаштириш манбалари кўрсатилиши керак.

Ташкилотлар архив ҳужжатлари тўғрисидаги маълумотларни электрон шаклда узатадилар

1 ноябрдан ташкилотлар, шу жумладан нодавлат архивлар, давлат архивларига ўзларида сақланаётган ҳужжатлар тўғрисидаги маълумотларни архивнинг ахборот тизими орқали юборишлари керак бўлади.

Ушбу ўзгариш архив ҳужжатлари ҳисобини электрон форматга ўтказишга қаратилган.

**2026 йил 8 ноябрь**

Риелторлик фаолияти тўғрисидаги янги қонун кучга киради

**2027 йил 1 январь**

Иссиқхона хўжаликлари учун алоҳида солиқ имтиёзлари амал қила бошлайди

**2030 йил 1 апрелгача**

Иссиқхона хўжаликларининг электр энергияси харажатларини компенсация қилиш дастури давом этади

Хусусан, 2027 йил 1 январдан бошлаб жами даромадининг камида 60 фоизини иссиқхона фаолиятидан оладиган корхоналар учун алоҳида солиқ имтиёзлари кўзда тутилган.

Ноябрь ойидаги янгиликлар орасида бир нечтаси бевосита фуқароларнинг кундалик ҳаётига тегишли.

Биринчидан, мобиль алоқа фойдаланувчилари реклама қўнғироқлари ва SMS-хабарларидан воз кечишлари мумкин бўлади. Иккинчидан, халқаро курьерлик жўнатмаларини расмийлаштириш нархи арзонлашади. Учинчидан, ЙҲҚнинг алоҳида қоидабузарликларини автоматик қайд этиш тартиби ўзгаради.

Бизнес учун энг муҳими электр энергияси ва газ учун олдиндан тўловнинг камайиши, шунингдек, банк рекламасига қўйиладиган янги талаблар ва иссиқхона хўжаликларини қўллаб-қувватлаш бўлади.