Танкерга берилган зарбадан сўнг БАА соҳилларини нефть дағи босди
Сунъий йўлдошдан олинган тасвирлар нефть соҳил бўйлаб чақиримларга ёйилиб, маҳаллий денгиз жонзотларига хавф солаётганини кўрсатмоқда
Танкерга қилинган ҳужумдан сўнг нефть тўкилиши БАА қирғоқларига етиб борди
Ормуз бўғизи яқинида ҳужумга учраган танкердан нефть тўкилиши Бирлашган Араб Амирликлари (БАА) қирғоқ чизиғи бўйлаб ҳаракатланмоқда, бу эса баъзи пляжлар ва қирғоқ ҳудудларининг ёпилишига сабаб бўлди.
Душанба кунги сунъий йўлдош тасвирларида Эрон томонидан кемаларга қилинган рекорд даражадаги ҳужумлар тўлқини пайтида, 9 ва 10 октябрь оралиғида шикастланган "Гем Но.2" кемасининг жойлашуви ва ҳажмига мос келадиган кемадан нефть тўкилишининг бошланғич босқичлари кўринади.
БАА расмийлари пайшанба куни ушбу ҳодиса шимолий Умм ал-Қавайн шаҳри яқинидаги пляжларга таъсир қилаётганини айтди ва жума кунги тасдиқланган видеода нефтнинг қирғоққа чиқиб, сувни қора рангга айлантираётгани кўринади.
БАА Иқлим ўзгариши ва атроф-муҳит вазирлиги пайшанба куни "атроф-муҳитга таъсирни чеклаш" учун "дарҳол жиловлаш ишларини бошлаганини" маълум қилди.
БААдаги Шаржа денгиз фанлари тадқиқот маркази директори, профессор Стив Виддикомб BBC Verify га "таъсир бўлиши муқаррар" эканини айтди, гарчи тадқиқотчилар етказилган зарар кўламини баҳолашга ҳали эрта эканидан огоҳлантиришмоқда.
Дастлаб, 19 октябрь куни кемадан анча кичикроқ нефть сизиб чиқишини кўриш мумкин эди.
Аммо BBC Verify ва MAIAR разведка фирмаси томонидан кўриб чиқилган радар сунъий йўлдош тасвирларига кўра, нефть доғи икки кун ичида тез тарқалгандек кўринади.
Нефть тўкилиши денгиз ҳайвонлари ва бошқа организмларнинг зудлик билан ўлимига олиб келиши мумкин, масалан, ташбақаларни жисмоний тутиб қолиш, денгиз қушлари патларини бўғиш ёки балиқ жабраларига зарар етказиш орқали.
Агар турлар нефтдаги токсик бирикмалар таъсирида қолаверса, бу уларнинг кўпайиш қобилиятига таъсир қилиб, узоқ муддатли зарарга ҳам олиб келиши мумкин, деди профессор Виддикомб.
Тадқиқотчилар ушбу босқичда атроф-муҳитга етказиладиган таъсир жуда ноаниқ эканлигидан огоҳлантирдилар, чунки бу тўкилган нефтнинг миқдори ва тури, қанчалик тез буғланиши ёки парчаланиши ҳамда тозалаш операцияси қанчалик самарали эканлиги каби омилларга боғлиқ.
Бироқ, нефть доғи Синия ва Хор Ал-Бейда ороллари томон кенгаймоқда, бу маржонлар, денгиз ўтлари ва тузли ботқоқликлар каби яшаш жойларига, шунингдек, яшил ташбақалар ва йўқолиб кетиш хавфи остида турган Ҳалави гитарабалиқлари каби турларга эга бўлган, глобал миқёсда тан олинган Муҳим биологик хилма-хиллик ҳудудидир.
Конфликт ва атроф-муҳит обсерваторияси олими Эоган Дарбиширнинг сўзларига кўра, тўкилишнинг ушбу ҳудудга яқинлиги "атроф-муҳит нуқтаи назаридан энг ташвишли ҳолат"дир.
Кеманинг ўлчамлари ва жойлашуви бўйича BBC Verify таҳлили шуни кўрсатадики, улар "Гем Но.2" деб номланган хом нефть танкерига мос келади.
"Вангуард" денгиз разведка фирмасининг маълум қилишича, Панама байроғи остидаги танкер 9 октябрь куни Ал-Жазира Ал-Ҳамра шаҳарчасидан шимолда "номаълум снаряд томонидан урилган", бу кемада ёнғин келтириб чиқарган ва у кейинчалик ўчирилган.
Биринчи марта 10 октябрь куни ижтимоий тармоқларда жойлаштирилган тасдиқланган видеолавҳада кема тепасида катта қора тутун булути кўтарилаётганда экипажнинг палуба бўйлаб югураётгани ва қутқарув жилетларини кияётгани кўринган.
Эрон давлат оммавий ахборот воситалари "Гем Но.2"га мос келадиган кеманинг тасвирларини улашди, унда кема ёнаётгани ва денгизга ёнаётган нефть тўкилаётгани кўринган.
Давлат оммавий ахборот воситаларининг хабар беришича, кема Ормуз бўғизини "рухсат берилмаган ва хавфли йўналиш" орқали тарк этишга уринган.
Ҳиндистоннинг Дубайдаги консуллиги 11 октябрь куни маълум қилишича, Ҳиндистонлик барча 22 нафар экипаж аъзоси қутқариб олинган.
"Гем Но.2" — октябрь ойи бошида Ормуз бўғизи ва унинг атрофида ҳужумга учрагани ҳақида хабар берилган рекорд даражадаги кемалардан биридир.
Хавфсизлик бўйича экспертлар BBC Verify га бу Эроннинг АҚШ ҳарбийлари ушбу муҳим кемачилик йўлаги орқали кўпроқ кемаларни муваффақиятли кузатиб боришига жавобан бўғиз устидан назоратни кучайтиришга қаратилган ҳаракатларининг бир қисми эканини айтишди.
Икки мамлакат ўртасидаги можаро фонида танкерлар ва бошқа тижорат кемалари Ормуз бўғизи ва унинг атрофида Эрон ва АҚШ кучлари томонидан ҳужумга учради.
Август ойида Эроннинг Қешм ороли қирғоқларига яна бир йирик нефть доғи чиқиб қолган эди, экспертларнинг фикрича, бу ваҳший табиатга, муҳофаза қилинадиган экотизимларга ва балиқчилик жамоаларига таҳдид солган.