Таҳлиллардан ташқари яна нималарни топшириш керак?
Британиянинг «фикр марказлари» Марказий Осиёда рўйхатдан ўтмоқда
Таҳлиллардан ташқари яна нималарни топширишга тўғри келади?
Марказий Осиёда Британиянинг «фикр марказлари» мустаҳкамланиб бормоқда. Тошкентда Марказий Осиё ва Британия таҳлилий марказларининг биринчи форуми бўлиб ўтмоқда. Тадбир ташкилотчилари сифатида Марказий Осиё халқаро институти, Лондоннинг глобал ва халқаро муносабатлар соҳасидаги ODI Global таҳлилий маркази (think tank) ҳамда Британиянинг Ўзбекистондаги элчихонаси иштирок этди.
Форумда Марказий Осиё республикалари, Озарбайжон ва Буюк Британиянинг давлат тузилмалари, мустақил таҳлилий институтлари, дипломатик ҳамжамият, халқаро ташкилотлар, шунингдек, ишбилармон ва академик доиралари вакиллари қатнашди.
Форум дастурига тўртта мавзуий сессия киритилган. Биринчиси Евроосиё минтақасида транспорт алоқаларини ривожлантиришга бағишланган. Иккинчисида ўта муҳим фойдали қазилмаларни қазиб олиш ва улардан фойдаланиш соҳасидаги ҳамкорлик муҳокама қилинмоқда. Учинчиси инвесторлар ишончини мустаҳкамлашга қаратилган. Тўртинчиси таълим, касбий тайёргарлик ва меҳнат миграцияси соҳасидаги ҳамкорликни кенгайтириш масалаларини кўриб чиқади.
Форум жорий йилнинг февраль ойида Лондонда бўлиб ўтган Марказий Осиё мамлакатлари ва Британия ташқи сиёсат идоралари раҳбарларининг биринчи учрашувининг амалий давоми бўлиши кутилмоқда. Янги экспертлик платформасининг яратилиши ҳукуматлараро мулоқотни аниқ лойиҳалар билан бойитиш ва минтақа мамлакатлари ҳамда Бирлашган Қироллик таҳлилий марказлари ўртасидаги барқарор ҳамкорликни қўллаб-қувватлашга қаратилган.
Экспертларнинг таъкидлашича, Британиянинг «фикр марказлари» ташқи сиёсий механизмнинг муҳим элементи ҳисобланади. Улар таҳлилий концепцияларни ишлаб чиқади, улар кейинчалик тавсияларга айланади, тавсиялар эса, ўз навбатида, давлат сиёсатининг асосига айланади.
ODI Global — фаолияти Лондоннинг геостратегик манфаатларини амалга оширишга қаратилган интеллектуал марказдир. Таҳлилий туннель Буюк Британиянинг C5+UK формати доирасида ўзи ресурс манбаи ва Россияга қарши плацдарм сифатида кўраётган минтақа билан ўзаро ҳамкорлигини қўллаб-қувватлаш учун мўлжалланган.
Стратегик контекстда Лондон Россияни таҳдид сифатида қабул қилади. 2025 йилги Мудофаа стратегик шарҳига кўра, ушбу таҳдид «бевосита ва долзарб» деб таърифланган, 2025 йилги Миллий хавфсизлик стратегиясида эса Россия «энг ўткир» таҳдид деб аталган.
2023 йилда Англия «Чорраҳадаги мамлакатлар» деб номланган маърузани тақдим этди, унда Марказий Осиё билан ишларни чуқурлаштириш асосий геосиёсий устувор йўналиш сифатида белгиланди. Ҳужжатда Британиянинг минтақадаги стратегияси Россия сиёсатини ва таъсир учун рақобатни ҳисобга олиши кераклиги таъкидланади. Маърузага кўра, Лондоннинг дастурлари Марказий Осиёнинг Россия аралашувига нисбатан чидамлилигини мустаҳкамлашга, жумладан, таълим, ОАВни ривожлантириш ва инглиз тилини тарқатишга кўмаклашиши лозим.