Сувнинг қимматлаши, омонатдан $300 минг ва марказдаги баҳсли автотураргоҳ — ҳафта янгиликлари

Сувнинг қимматлашиши, омонатдан $300 минг ва марказдаги баҳсли автотураргоҳ — ҳафта янгиликлари

Биз пенсиялар мавзусини давом эттирамиз — бу сафар гап келажакдаги тўловларга ёндашувнинг ўзини ўзгартиришга қодир бўлган қоидалар ҳақида бормоқда.

Ўзбекистонда минимал иш стажини босқичма-босқич ошириш ва расмий бандликка кўпроқ урғу бериш таклиф этилмоқда.

Пенсия жамғармаси маълумотларига кўра, бугунги кунда янги тайинланаётган пенсияларнинг қарийб 60 фоизи минимал стажга эга бўлган шахсларга тўғри келмоқда, ваҳоланки 2010 йилда бу кўрсаткич тахминан 6 фоизни ташкил этган. Минимал стажни босқичма-босқич ошириш режалаштирилмоқда, фуқароларга эса уни расмий бандлик, жумладан, ўзини ўзи банд қилган шахс сифатида рўйхатдан ўтиш ва ижтимоий солиқ тўлаш орқали шакллантириш таклиф этилмоқда.

Шу билан бирга, пенсияга чиқишни кечиктирганларни молиявий рағбатлантириш таклиф қилинмоқда. Агар яна 6 ой ишлаш давом эттирилса, тўлов 8 фоизгача, 12 ой ишлатилганда эса 15 фоизгача ёки ҳозирги ҳисоб-китобларга кўра ойига максимум 554 минг сўмгача ошиши мумкин.

Шу тариқа, келажакдаги пенсияни расмий иш стажи давомийлиги ва даромад даражаси билан янада зичроқ боғлаш кўзда тутилмоқда.

3 октябрдан Тошкент вилояти аҳолиси сув учун кўпроқ ҳақ тўлайди — энг катта ўсиш ичимлик суви таъминотида кузатилади.

Аҳоли учун «Тошкент вилояти сув таъминоти»нинг ичимлик суви тарифи 19,2 фоизга ошиб, бир кубометр учун 3472 сўмни, оқова сув (канализация) эса 15,4 фоизга ошиб, 1680 сўмни ташкил этади. Айрим ҳудудлар учун ҳам тарифлар ошади, тадбиркорлик субъектлари учун эса оқова сув хизмати энг кўп — бирданига 33,3 фоизга қимматлашади.

Бундан олдинги нарх ошиши бир йилдан сал кўпроқ вақт олдин, 2025 йилнинг июлида содир бўлган эди. Яъни, коммунал харажатлар яна ўсмоқда ва энди бу шунчаки бир марталик тузатиш эмас, балки оилавий ва бизнес бюджетлари учун сезиларли омилга айланмоқда.

Ўзбекистонда пулнинг янги шакли синовдан ўтказила бошланади, бу нафақат маблағларни ўтказиш, балки улардан фойдаланиш шартларини белгилаш имконини ҳам беради.

Марказий банк илк пилот лойиҳаларни 2027 йилда ишга туширишни режалаштирмоқда. Дастлаб рақамли сўм фуқаролар учун эмас, балки давлат харидлари, инфратузилма лойиҳалари ва субсидияларда синовдан ўтказилади. Масалан, мактаб қурилиши учун маблағни олдиндан банд қилиб қўйиш мумкин бўлади, бироқ у пудратчига фақат белгиланган шарт бажарилгандан кейингина ўтказиб берилади.

Оддий нақд пулсиз маблағлардан асосий фарқи — тўловнинг ўзини аниқ бир мақсадга боғлаш имкониятидир. Бу давлат маблағларидан фойдаланиш устидан назоратни кучайтириши керак. Аммо бошқа бир савол ҳам туғилади: янги тизим мавжуд механизмлардан қанчалик самаралироқ бўлади ва уни жорий этиш жуда қимматга тушмайдими?

Ҳозирча гап фақат синов ҳақида бормоқда. Агар у муваффақиятли ўтса, 2028–2029 йилларда тизимни кенгайтириш бошланиши мумкин.

Банкка ярим миллион доллар ишониб топширилди — тергов талқинига кўра, ундан 300 минг доллари сохта ҳужжатлар орқали олиб чиқиб кетилган.

Тошкентда тижорат банкларидан бирининг ходимлари мижознинг омонатидан 300 минг долларни ўзлаштирганликда гумон қилинмоқда. Таъкидланишича, эгасининг номидан сохта ариза ва бошқа ҳужжатлар расмийлаштирилиб, шундан сўнг пуллар олиб чиқилган. Ўзлаштириш ёки растрата қилиш ҳамда ҳужжатларни қалбакилаштириш моддалари бўйича жиноят иши қўзғатилган.

Энди тергов тизимнинг барча иштирокчиларини аниқлаши ва бундай операция банк назоратидан қандай қилиб ўтиб кетганини аниқлаши керак. Банк номи ҳозирча ошкор этилмаяпти, бироқ воқеанинг ўзи йирик омонатлар билан боғлиқ операциялар хавфсизлиги борасида саволлар туғдирмоқда.

Банк соҳасидаги йирик талон-торожлик билан боғлиқ воқеадан сўнг янги сюжет: Anorbank таъсисчиси Қаҳрамон Олимов Интерпол томонидан қидирувга берилганлар базасида пайдо бўлди.

Унинг номига «қизил билдиришнома» эълон қилинган, бироқ Интерпол қидирув айнан қайси жиноят билан боғлиқ ҳолда олиб борилаётганини ошкор қилмаяпти. Аввалроқ унинг Ўзбекистонда сиртдан ҳибсга олингани, шунингдек, 2025 йилда Парижда тадбиркорнинг ўғирлаб кетилишига алоқадорлиги тахмин қилингани ҳақида хабар берилган эди.

Anorbank’нинг ўзи вазият акциядорнинг шахсий ҳолатларига тегишли экани ва банк фаолияти билан боғлиқ эмаслигини билдирмоқда. Энди асосий савол — халқаро қидирувга айнан нима асос бўлганида. Расмий тафсилотлар ҳозирча йўқ.

Миллий кутубхона орқасидаги яшил ҳудуд автотураргоҳга айлантирилиши мумкин: инвестор 10 млрд сўм йўналтиради ва ҳудуддан 10 йил давомида фойдаланиш ҳуқуқини қўлга киритади.

Қоғозда ҳаммаси чиройли кўринади: дарахтларни сақлаб қолиш, яна мингдан ортиқ дарахт экиш, велойўлаклар, дам олиш масканлари ва болалар майдончаларини қўшиш ваъда қилинмоқда. Аммо шаҳарнинг қоқ марказидаги 1,3 гектар ернинг асосий вазифаси барибир ўзгармоқда — бу ерда автотураргоҳ пайдо бўлади.

Айнан шу ҳолат баҳс-мунозараларга сабаб бўлди. Миллий урбанистика қўмитаси Тошкент марказидаги яшил ҳудудларни қисқартириш мақсадга мувофиқ эмаслигини маълум қилди. Лойиҳа танқидчилари, шунингдек, яқин атрофда аллақачон пуллик автотураргоҳлар борлигини эслатиб ўтишмоқда.

Шу боис асосий савол қанча янги дарахт экилишида эмас, балки бошқа нарсада: ҳақиқатан ҳам айнан шу яшил ҳудуд автотураргоҳ муаммосини ҳал қилиши керакми? Ҳозирча бунга ишонарли жавоб йўқ.

Ўзбекистон Мудофаа вазирлигида бирданига иккита янги вазир ўринбосари тайинланди — ўзгаришлар қуролланиш ва ички антикоррупция назорати соҳаларига дахл қилди.

Полковник Қаҳрамонжон Зоидов вазирнинг қурол-яроғ ва жиҳозлаш бўйича ўринбосари бўлди. Бунгача у Қуруқликдаги қўшинлар институтига раҳбарлик қилган.

Адлия полковниги Жаҳонгир Муратов вазирнинг комплаенс ва ички антикоррупция назорати бўйича ўринбосари этиб тайинланди. Бу лавозим илк бор жорий этилди. Муратов илгари Ҳарбий прокурорнинг биринчи ўринбосари лавозимида ишлаган.

Натижада, кадрлар ўзгариши бир йўла иккита йўналишни — армияни жиҳозлаш ва идора ичидаги назоратни кучайтиради.

Андижон вилояти кенг кўламли ривожланишга тайёргарлик кўрмоқда — ўз технологиялар ишлаб чиқаришидан тортиб инфратузилмани модернизация қилиш ва янги инвестицияларгача.

Асакада автомобилсозлик ва машинасозлик соҳасидаги 30 йиллик тажриба асосида «муҳандислик водийси» ташкил этиш режалаштирилмоқда. Вилоятда, шунингдек, умумий қиймати 9,4 млрд долларлик 206 та инвестиция лойиҳасини амалга ошириш ва қурилиши бошланди. Улар 45 мингдан ортиқ иш ўрни яратиши керак.

Андижон аэропорти ҳам реконструкция қилинмоқда — ишлар якунлангач, унинг ўтказувчанлик қобилияти йилига 3,5 млн йўловчигача етиши керак.

Келгуси йил учун вилоят олдига камида 10 фоизлик иқтисодий ўсишни таъминлаш, 5 млрд доллар инвестиция жалб этиш ва экспортни 1,5 млрд долларга етказиш вазифалари қўйилган.

Маълумотнома учун маълумотнома, идорага такрорий ташриф ва давлат ўз базасида сақлаб турган ҳужжат — энди бундай муаммолар ҳақида тўғридан-тўғри хабар бериш мумкин.

21 сентябрдан 20 ноябргача фуқаролар ва тадбиркорлар махсус платформа орқали ортиқча тартиб-таомиллар ҳақида гапириб беришлари ва ечимларни таклиф қилишлари мумкин бўлади. Мурожаатлар мутахассислар томонидан ўрганилади, асосли таклифлар эса қоидаларнинг ўзгаришига ва хизматларнинг рақамлаштирилишига олиб келиши мумкин.

Ташаббус «Бюрократияни бартараф этиш — 2030» дастурига киради. Давлат хизматларининг қарийб 80 фоизи аллақачон онлайн тарзда мавжуд, бироқ рақамлаштириш ҳар доим ҳам бюрократиянинг камайишини англатмайди — баъзида ортиқча тартиб-таомил шунчаки қоғоз папкадан электрон тизимга кўчади.

Энди фуқароларга тизим айнан қаерда ҳали ҳам эски қоидалар бўйича ишлаётганини кўрсатиш таклиф этилмоқда. Муваффақиятнинг ҳақиқий кўрсаткичи эса ушбу шикоятларнинг қанчаси ҳақиқатда ўзгаришларга олиб келиши бўлади.

Taftish.uz сайти атрофидаги воқеа суд қарори билан якунланди, бироқ саволлар камайгани йўқ.

24 сентябрь куни ҳарбий суд нашр раҳбари Ғайрат Абераевни 10,5 йилга, журналист Маржона Эшқувватовани эса 4 йил-у 1 ойга озодликдан маҳрум қилди. Таҳририятнинг яна икки вакили ва ДХХ собиқ ходимлари ўн йилдан ортиқ муддатларга ҳукм қилинди. Улар туҳмат, ҳақорат қилиш, фирибгарлик ва товламачиликда айбланган.

Расмийлар сайт ходимлари компромат материалларни чоп этиш ва ўчириш эвазига пул талаб қилганини даъво қилишган. Шу билан бирга, суд жараёни ёпиқ тартибда ўтди, ҳукмнинг тўлиқ матни эса ҳали эълон қилинмаган. Журналистлар билан бирга ДХХ ходимлари ҳам ушбу иш бўйича ўтгани эътиборга лойиқдир.

Эндиликда бу иш ҳам ҳукмларнинг оғирлиги, ҳам жараённинг ёпиқ хусусияти туфайли диққат марказида қолмоқда. Қарор кучга кирганидан кейин кўпроқ аниқлик пайдо бўлиши керак.

Қозоғистондаги ҳарбий машғулотлар 14 нафар ҳарбий хизматчининг ҳалок бўлиши билан якунланди — энди тергов фожианинг олдини олиш нега имконсиз бўлганини аниқламоқда.

24 сентябрь куни Мангистау вилояти қирғоқларида катердан тушиш вақтида об-ҳавонинг кескин ёмонлашиши сабабли 17 нафар ҳарбий очиқ денгизда қолиб кетган. Уч кишини қутқаришга муваффақ бўлинган, ҳалок бўлган 14 кишининг барчасининг жасади топилган.

Фожиадан сўнг Мудофаа вазирлигининг мансабдор шахслари, жумладан, Ҳарбий-денгиз кучлари қўмондонининг биринчи ўринбосари ҳибсга олинди. Тергов қўмондонлик қарорлари об-ҳаво шароитига, хавфсизлик талабларига ва катернинг техник ҳолатига қанчалик мувофиқ бўлганини текширмоқда.

Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев Қосим-Жомарт Тоқаев ва Қозоғистон халқига ҳамдардлик билдириб, ҳалок бўлганларнинг оила аъзолари ва яқинларига далда сўзларини йўллади.

Энди асосий савол — нафақат табиат ҳодисаси қанчалик кутилмаган бўлганида, балки операция бошланишидан олдин хавф-хатарлар тўғри баҳоланганми-йўқми, шундадир. Бунга тергов жавоб бериши керак.