Шахсий ҳужумлар Бразилиядаги ҳал қилувчи овоз бериш босқичи олдидан дебатларни қизитиб юборди
Сўл қанотнинг амалдаги раҳбари ва унинг ўнг қанот рақиби ўртасидаги сайловнинг иккинчи босқичига бор-йўғи бир неча кун қолганда пойга янада қизимоқда.
Бразилиядаги сайловнинг иккинчи босқичи олдидан шахсий ҳужумлар дебатларни кескинлаштирди
Флавио Болсонару ва Луис Инасиу Лула да Силва якшанба кунига белгиланган сайловнинг иккинчи босқичида президентлик учун курашмоқда.
Бразилиянинг сўлчи президенти Луис Инасиу Лула да Силва ва унинг ўнгчи рақиби, сенатор Флавио Болсонару президентлик сайловининг иккинчи босқичига бир ҳафта қолганда ўтказилган дебатда тўқнаш келдилар.
Ижтимоий сўровномалар ҳар икки номзоднинг имкониятлари деярли тенг эканини кўрсатмоқда ва теледебатлар ҳар иккиси учун ҳам ҳали бир қарорга келмаган сайловчиларни ўз томонига огдириш имконияти сифатида кўрилган эди.
Аммо бунинг ўрнига, учрашувда шахсий ҳужумлар устунлик қилди ва таҳлилчилар бундай жанговар руҳ овоз беришда қатнашмаслик даражасини янада ошириши мумкинлигидан огоҳлантирдилар.
4 октябрь куни бўлиб ўтган сайловнинг биринчи босқичида Болсонару Лулани озгина фарқ билан ортда қолдириб, жамоатчилик сўровномалари тахминларидан ўтиб кетди.
Якшанба кунги дебат овоз бериш олдидан режалаштирилган иккита дебатнинг биринчиси бўлди. Иккинчиси жума куни, овоз бериш бошланишидан атиги икки кун олдин бўлиб ўтиши керак.
Флавио Болсонару Либерал партиядан номзодини қўймоқда, чунки унинг отаси Жоир Болсонару — 2018 йилдан 2022 йилгача ҳокимиятда бўлган — 2022 йилги сайловда мағлуб бўлгач, Лулани ағдариш фитнасини уюштиргани учун 20 йилдан ортиқ қамоқ жазосига ҳукм қилинган эди.
Кичик Болсонару биринчи босқичда овозларнинг 47 фоизини қўлга киритди, Лула эса 45,2 фоиз овоз олди, бироқ иккала номзод ҳам ҳал қилувчи иккинчи босқичдан қочиш учун зарур бўлган ҳақиқий овозларнинг 50 фоизини тўплай олмади.
1988 йилда демократия қайтганидан бери биринчи босқичда ортда қолган ҳеч бир номзод иккинчи босқичда ғалаба қозонмаган, аммо Лула ўз тарафдорларига "қўшимча вақтда ғалаба қозонишини" айтди.
BBC News Brasil билан суҳбатлашган таҳлилчилар дебатлар сиёсатдан кўра кўпроқ шахсий ҳужумларга асосланганидан ҳайратда қолдилар.
AtlasIntel сўров ўтказиш ташкилотидан Юрий Санчеснинг айтишича, бу ҳеч қандай сиёсат муҳокама қилинмаган ва ҳеч қандай оқилона далиллар келтирилмаган дебат бўлди.
"Баъзан Болсонаруга, баъзан [Луланинг] Меҳнаткашлар партиясига қарши бўлган мустақил сайловчи ундан жуда салбий таассурот билан чиқди."
Arko Advice сиёсий таҳлил фирмасидан Лукас Арагаонинг айтишича, Болсонару дебат пайтида хотиржамроқ кўринган ва "Лулани издан чиқаришга" муваффақ бўлгандек туюлган.
Тендêнциас Чонсулториа консалтинг фирмасидан Рафаэл Кортезнинг таъкидлашича, Лула ўз молиявий ва телефон ёзувларини, шунингдек, оиласининг маълумотларини суд текшируви учун очишини айтиб, рақибини якшанба кунги иккинчи босқич олдидан худди шундай қилишга чақирганда зарба берди.
Кўплаб кузатувчилар баъзан хаотик деб таърифланган дебат форматини танқид қилишди, чунки номзодлардан бири гапираётганда, иккинчиси телестудия бўйлаб юрган эди.
Драматургик тўқнашувлардан бирида Болсонару Лулага гаплашиб олишлари учун ёнига келиб туришни айтди.
Сенатор ва ҳарбийлаштирилган гуруҳлар ўртасидаги тахмин қилинаётган алоқаларга ишора қилиб, Лула "мен сизга яқин бўлишни хоҳламайман" деди ва "Болсонару оиласидан" ва "жиноятчи гуруҳлардан" узоқроқ туришни хоҳлашини қўшимча қилди.
Бу айбловларни сохта янгилик сифатида рад этган Болсонару кейин Лулани ғазаблантиришга уриниб: "Ўйлаб қарасам, ҳамёнимни ўғирлатмаслик учун масофани сақлаганим маъқулроқдир", деди.
У шунингдек, Меҳнаткашлар партиясини коррупцияда айблаб, кафтида португалча "коррупцияга ботган" деган маънони англатувчи "СОРРУПТО" сўзи ёзилган ҳолда кўтарди.
Болсонару қўлида Меҳнаткашлар партиясининг бош ҳарфларига ишора қилган эди.
"Бир парча қоғоз ва ручка олинг ва 'соррупто' деб ёзинг, шунда унинг ўртасида иккита ҳарф бирга турганини кўрасиз", деди у португал тилидаги Меҳнаткашлар партиясининг бош ҳарфлари бўлган PT га ишора қилиб.
Жинаятчиликка қарши қатий ёндашув бўйича кампания олиб бораётган Болсонару Луладан ҳокимиятда бўлган тўрт йили давомида нима учун жиноятчилик даражаси ошганини тушунтиришни талаб қилди.
У шунингдек, ҳеч қандай далил келтирмасдан, "маҳкумларнинг аксарияти Лула учун овоз беради" деб даъво қилди.
Лула Флавиога судланган отаси Жоирга ишора қилиб: "Кошки у 100% бўлса, ҳатто отанг ҳам", деб жавоб қайтарди.