Саккиз ёшдан биттаси катта кўриб чиқишдан олдин ҳали ҳам ишсиз ёки таълимсиз
Буюк Британияда бир миллиондан кам ёшлар таълим, иш ёки малака ошириш билан шуғулланмайди (Неет).
Муҳим ко'риб чиқишдан олдин, Буюк Британияда қарийб бир миллион ёш шахс та'лим ёки иш билан банд эмас, бу мақом "Неет" деб аталади. Бу рақам, тахминан саккиз ёшдан биттасини ташкил этади, потенциал "ё'қолган авлод" ҳақида хавотирларни уйг'отди.
Миллий статистика бошқармасининг (ОНС) со'нгги ма'лумотларига ко'ра, апрел ва июн ойлари оралиг'ида 16 ёшдан 24 ёшгача бо'лган 981 000 киши Неет деб таснифланган. Ушбу ма'лумотлар собиқ вазир Алан Милбурннинг келгуси ҳафталарда ушбу масалага ечим таклиф қилиши кутилаётган йирик ҳисоботининг якуний қисмидан олдин келтирилган. Меҳнат ва пенсиялар бо'йича котиб Пат Макфадден ББСга вазирлар ушбу тавсияларни амалга ошириш ниятида эканлигига ишонтирди.
Амалдаги Неет рақамлари йилнинг дастлабки уч ойидаги сон бир миллиондан ошганига (16-24 ёш гуруҳининг 13,5%) нисбатан пасайганини ко'рсаца-да, улар о'тган йилнинг шу даврига нисбатан 3 фоизга ошган, о'шанда 951 000 ёш Неет бо'лган. ОНС та'кидлашича, Неец каби кичикроқ кичик гуруҳларга асосланган ҳисоб-китоблар ко'проқ "о'згарувчанликни" намоён этади, бу эса узоқ муддатли тенденциялар қисқа муддатли тебранишларга қараганда ко'проқ индикатив эканлигини ко'рсатади.
Лондонлик 22 ёшли Асиа Масон ко'пчилик дуч келадиган қийинчиликларга мисол бо'ла олади. Коллежни сог'лиқни сақлаш ва ижтимоий ёрдам бо'йича малака билан тугатгандан со'нг, у икки йилдан ортиқ вақт давомида, жумладан, 30 дан ортиқ туг'руқхонада иш топиш учун ариза топширди, аммо унга доимий равишда тажрибаси ё'қлиги айтилди. "Мен: "Агар ҳеч ким менга тажриба орттириш имкониятини беришни истамаса, қандай қилиб тажриба орттиришим керак?" деб о'йлаганимни эслайман", деб эслайди у. Масон охир-оқибат Қироллик Труст хайрия ташкилоти орқали ижтимоий ёрдам дастурини тугатгандан со'нг, о'зининг биринчи НҲС лавозимига эга бо'лди, бу унга қимматли тажриба ва ишонч баг'ишлади.
Меҳнат ва пенсиялар бо'йича котиб Пат Макфадден Буюк Британиянинг "мустаҳкам" меҳнат бозорига қарамай, "ёшлар учун узоқ муддатли қийинчилик"ни тан олди. У Милбурннинг тавсияларини кутиб, "Агар керак бо'лса, уларни илгари суриш учун таклифлар, қонунчилик бо'лади", деб айтди. Макфадден бу фикрларни Ноттингемдаги Бооцга ташрифи чог'ида билдирди, у ерда ёшлар ҳукуматнинг Иш о'ринларини кафолатлаш схемасининг синов лойиҳасида иштирок этмоқда. Ушбу ташаббус кейинги уч йил ичида Универсал Кредитни талаб қилиб, 18 ой давомида иш излаётган 90 000 ёшни қо'ллаб-қувватлашга, олти ой давомида ҳафтасига 25 соатлик ҳақ то'ланадиган ишни молиялаштиришга қаратилган.
Макфадден шунингдек, қо'шимча 300 000 та иш тажрибаси учун жой ажратиш ва яна 50 000 та ёшлар шогирдлик дастурини бошлаш режаларини баён қилди. У ҳукуматнинг олти ой ёки ундан ко'проқ вақт давомида ишсиз ёшларни ишга қабул қилган иш берувчилар учун мавжуд 3000 фунт стерлинг миқдоридаги ишга ёллаш имтиёзларини та'кидлади.
Апрел ва июн ойлари оралиг'ида неетлар сонининг о'сиши о'тган йилга нисбатан асосан эркаклар орасида кузатилди, тахминан 25 000 та ко'проқ эркаклар неетлар деб таснифланган, бу эса 4000 та ёш аёлларга нисбатан ко'проқ. Милбурннинг ҳукумат буюртмаси билан май ойида э'лон қилинган ҳисоботининг дастлабки қисмида эркаклар орасида о'сиш сог'лиқ муаммолари, "ан'анавий иш билан та'минлаш ё'лларининг ё'қолиши" ва "та'лим натижаларидаги тобора ортиб бораётган тафовут" каби "мураккаб" омиллар билан бог'лиқ эди.
Милбурннинг ҳисоботида шунингдек, "Неет муаммоси ижтимоий ноқулайликка асосланган" эканлиги та'кидланган ва қашшоқликни бошдан кечирган, махсус та'лим эҳтиёжлари ёки ногиронлиги (СЕНД) бо'лган, ГССЕ даражасидаги малакага эга бо'лмаган ёки қора танли, африкалик ва кариб денгизилик ёшлар орасида юқори ко'рсаткичлар қайд этилган. Ҳисоботда аралашувсиз ҳар олти ёшдан бири беш йил ичида ишсиз қолиши мумкинлиги ҳақида огоҳлантирилиб, "ё'қолган авлод" ҳақида огоҳлантирилган. Шунингдек, у ко'пинча о'нлаб, ҳатто юзлаб аризаларни топширадиган ёш иш қидирувчиларнинг норозилигини та'кидлаб, рад этиш одатий ҳолга айланган. ББСнинг яқинда о'тказилган таҳлили Англияда ҳукуматнинг "шогирдлик топиш" хизмати орқали диплом шогирдлиги учун рақобатнинг то'рт баравар ошганини ко'рсатди.
Милбурннинг ҳисоботининг иккинчи ва охирги қисми, ушбу муаммоларни ҳал қилиш бо'йича тавсияларни о'з ичига олган ҳолда, келгуси ҳафталарда кутилмоқда.