ROX Group ва Ўзбекистон энергетика секторидаги ҳамкорлик имкониятлари
Вьетнамнинг ROX Group кўп тармоқли гуруҳи Марказий Осиёда энергетика лойиҳаларини амалга ошириш тажрибасига таянган ҳолда, Ўзбекистонда ҳамкорлик қилиш имкониятларини ўрганмоқда — мамлакатнинг электр энергиясига бўлган эҳтиёжи 2030 йилга келиб, прогнозларга кўра, 120 миллиард кВт·соатдан ортиши кутилмоқда, бу эса генерация қилувчи қувватларни кенгайтиришни ва энергетика инфратузилмасини модернизация қилишни талаб этади.
ROX Group ва Ўзбекистон энергетика секторида ҳамкорлик истиқболлари
ROX Group — инвестициялар, кўчмас мулк девелопменти, шаҳар ҳудудлари, инфратузилма ва энергетика соҳасида 30 йиллик тажрибага эга бўлган Вьетнам кўп тармоқли гуруҳи — хорижий бозорлардаги иштирокини изчил ошириб бормоқда. Ушбу стратегиянинг асосий йўналишларидан бири энергетика ҳисобланади.
Қирғизистонда ROX Group таркибига кирувчи ROX Energy Global компанияси умумий лойиҳа қуввати 1 900 МВт(п) ва тахминий инвестиция ҳажми қарийб 1,4 млрд АҚШ долларини ташкил этадиган ROX Issyk-Kul қуёш электр станциясини ривожлантирмоқда. Қуввати 175 МВт(п) бўлган биринчи навбат 2026 йил ўрталаридан бошлаб миллий энерготизимга уланган ва мамлакатга қўшимча ҳажмдаги электр энергиясини етказиб бермоқда. Мўғулистонда ҳам гуруҳ аккумулятор батареяларида энергияни жамлаш тизимлари (BESS) ва кўмир генерацияси лойиҳаларини амалга ошириб, энергетика соҳасидаги ҳамкорликни кенгайтирмоқда.
Гуруҳнинг турли бозорлардаги тажрибаси шуни кўрсатадики, энергетика соҳасидаги ҳамкорлик фақат генерацияни ривожлантириш билан чекланиб қолмай, балки энергия таъминоти ишончлилигини таъминлайдиган инфратузилма ва ечимларни ҳам ўз ичига олади. Бу масалалар электр энергияси истеъмоли ўсишда давом этаётган Ўзбекистон учун ҳам долзарбдир.
Ўзбекистон Энергетика вазирлиги томонидан билдирилган мўлжалларга кўра, 2030 йилга бориб электр энергиясига бўлган миллий эҳтиёж 120 млрд кВт·соатдан ошиши мумкин — бу 2020 йилги даражадан деярли икки баравар кўпдир. Sаноатнинг ўсиши ва шаҳарларнинг ривожланиши энерготизимга генерация ҳажми бўйича ҳам, унинг барқарор ишлаши бўйича ҳам тобора юқори талабларни қўймоқда.
Ушбу талабга жавоб бериш фақат янги электр станцияларини қуриш билан чекланмайди. Ўзбекистонга бир вақтнинг ўзида қайта тикланадиган энергетикани ривожлантириш, узатиш тармоқларини модернизация қилиш, диспетчерлик имкониятларини кучайтириш ва энергияни жамлаш бўйича мос ечимларни жорий этиш зарур. Бунинг учун узоқ муддатли молиялаштириш, тегишли технологиялар ва амалга ошириш бўйича амалий тажриба талаб этилади.
Тажрибали халқаро инвесторлар билан ҳамкорлик қилиш Ўзбекистон учун энергетиканинг қиймат яратиш занжирининг турли бўғинларида — янги генерациядан тортиб энергияни жамлаш, тармоқ инфратузилмаси ва фойдаланишни қўллаб-қувватлаш ечимларигача — қўшимча ресурсларни жалб қилиш имкониятини очади. Шу билан бирга, бошқа бозорлар тажрибаси фақат табиий шароитларга, ҳуқуқий базага ва ички бозор тузилмасига мослаштирилгандагина ҳақиқий самара беради.