Россиянинг «Яндекс» қидирув тизими Украинанинг маълумотлар марказларига берган зарбаларидан сўнг қийинчиликларга дуч келмоқда
Кўпинча "Россиянинг Google'и" деб аталадиган ушбу технологик компания ҳужумлар туфайли мижозлар рақамли хизматларда узилишларга дуч келиши мумкинлигини тан олмоқда.
Россиянинг «Яндекс» технологик компанияси сўнгги икки кун ичида Украина дронлари унинг бешта маълумотлар марказидан иккитасига зарба берганидан кейин хизматлар фаолиятини сақлаб қолишга қийналаётганини маълум қилди.
Тез-тез «Россиянинг Google'и» деб аталадиган «Яндекс» мамлакатдаги энг кенг қўлланиладиган қидирув тизимини, шунингдек, ўн миллионлаб одамлар фойдаланадиган таомга буюртма бериш хизмати ва такси иловасини бошқаради.
Президент Владимир Зеленский ушбу зарбалар Россиянинг Украина маълумотлар марказларига бир неча ҳафта давомида уюштирган ҳужумларига жавобан амалга оширилганини айтди.
Уруш давом этар экан, сўнгги ойларда ҳар икки томон ҳам инфратузилмага ҳужумларни кучайтирди. Киевнинг таъкидлашича, унинг зарбалари Москванинг уруш ҳаракатлари учун даромад манбаларига зарба беришга қаратилган ва сўнгги ҳужумлар Россияни ресурсларни «Яндекс»га йўналтиришга мажбур қилиши мумкин.
«Яндекс» Рязань вилоятининг Сасово шаҳридаги маълумотлар маркази пайшанбага ўтар кечаси «дрон ҳужуми натижасида жиддий шикастланганини» ва унинг фаолияти «бутунлай тўхтатилганини» маълум қилди.
Шунингдек, компания Москвадан жануби-ғарбда жойлашган Калуга вилоятидаги яна бир маълумотлар маркази жума куни эрталаб ҳужумга учраганини ва объект инфратузилмасининг бир қисми «ишдан чиққанини» билдирди.
Жума куни «Яндекс» ўз маълумотлар марказлари хизматларнинг нормал ишлаши учун «ўта муҳим» эканини ва улар қачон тикланишини «прогноз қилиш жуда қийин»лигини айтди.
Компания жамоалар хизматлар ишлашини таъминлаш учун «кечаю кундуз» ишлаётганини, аммо «афсуски, бу оддий вазифа эмаслигини» таъкидлади.
«Яндекс» зарбалар оқибатида ходимларидан ҳеч ким жабрланмаганини маълум қилди. Калуга вилояти губернатори шаҳар инфратузилмасига уюштирилган дрон ҳужумида тўққиз киши жароҳатланганини айтди.
«Яндекс» хизматларидаги узилишларнинг тўлиқ кўлами номаълумлигича қолмоқда, гарчи компания «ТАСС» давлат ахборот агентлигига унинг сунъий интеллект чат-ботининг баъзи функциялари вақтинча ишламаётганини ва ақлли уй қурилмаларида ҳам муаммолар юзага келиши мумкинлигини айтган бўлса-да.
«Яндекс» аввалроқ Калугадаги маълумотлар маркази Россиядаги энг йирик марказлардан бири эканини, унинг майдони 130 000 квадрат метрни ташкил этишини ва ҳар йили Буюк Британиядаги 220 000 хонадон миқдорида электр энергияси истеъмол қилишини маълум қилган эди.
Бундан ташқари, унинг Сасоводаги маълумотлар марказида компаниянинг сунъий интеллект моделини ишлаб чиқиш учун фойдаланиладиган учта суперкомпьютердан иккитаси жойлашган. Суперкомпьютерлар ҳужумдан омон қолган-қолмагани номаълум.
Украина Мудофаа вазирлиги маълумотлар марказларига берилган зарбаларни тасдиқлаб, улар «Россияни шикастланган қувватларни таъмирлаш учун ресурсларни йўналтиришга мажбур қилиши» мумкинлигини айтди.
Зеленский Киев Россиянинг Украина маълумотлар марказларига уюштирган шунга ўхшаш ҳужумларига «ўхшаш тарзда» жавоб қайтараётганини айтди.
Зарбалар натижасида Киев ва унинг атрофидаги вилоятларда 100 000 га яқин хонадон интернетдан узилиб қолди.
Баъзи Украина компаниялари аллақачон шикастланган серверлардан маълумотларни хориждаги объектларга ўтказишни бошлаган.
Москва ҳужумларни маълумотлар марказларидан Украина ҳарбий разведкаси фойдаланганини айтиб оқлади.
Бироқ Украина Россияни атайлаб фуқаролик инфратузилмасини нишонга олишда айбламоқда. Россия 2022 йилда бошланган кенг кўламли босқиннинг ўтган йилларида бўлгани каби, қиш олдидан энергетика инфратузилмасига зарбаларни кучайтирди.