Россияликлар Украинанинг 2024 йилги бостириб киришидан кейин бедарак йўқолган юзлаб одамлар бўйича жавоб изламоқда

Россияликлар Украинанинг 2024 йилги бостириб киришидан кейин ҳали ҳам бедарак йўқолган деб ҳисобланаётган юзлаб одамлар бўйича жавоб талаб қилмоқда

Россиялик оилалар ҳукумат йўқолганларни топишда деярли ёрдам бермаганини айтмоқда

«Илгари мамлакатимизга тўлиқ ишонардим», дейди Любовь. У онаси билан охирги марта бундан икки йилдан кўпроқ вақт олдин, Украина кучлари Россиянинг Курск вилоятига кирганидан бир кун ўтиб гаплашган.

Энди эса у, аксарият одамлар 2022 йил февралида Украинага қарши бошланган кенг кўламли босқинни танқид қилишдан қочадиган мамлакатда, «[Россия] давлатидан хафа» эканини айтади.

Маҳаллий губернаторнинг сўзларига кўра, Курск вилоятида ҳали ҳам 300 дан ортиқ россиялик бедарак йўқолган деб ҳисобланмоқда, гарчи ҳақиқий рақамни ҳеч ким аниқ билмаса-да.

Любовь онасини Суджа туманидаги қишлоғини тарк этишга кўндиришга ҳаракат қилганини, аммо онасининг қулоқ солишдан бош тортганида Россия давлат телевидениеси «пропагандаси»ни айблашини айтади. Россия расмийларига кўра, Украина ҳарбийлари томонидан эгалланган аҳоли пунктларида 2000 га яқин одам қолган.

«Давлат каналлари томошабинларни "ҳамма нарса назорат остида: икки-уч кун ва ҳамма нарса аввалгидек бўлади" деб ишонтираётган эди», дея эслайди у.

У ҳали ҳам Россия расмийлари нима учун 2024 йил август ойида Украина аскарларининг иккита чегара назорат-ўтказиш пунктига бостириб киришини тўхтата олмаганини, 40 га яқин одамни асирга олганини ва россиялик аскарларни олиб кетаётган колоннани бомбалаганини тушуна олмаяпти.

Олти кун ичида улар 777 квадрат километрдан (300 квадрат мил) ортиқ Россия ҳудудини эгаллаб олишди, чунки Украина ҳарбийлари Россия кучларини ўз фронт чизиғидаги ҳужумидан чалғитишга ҳаракат қилди.

Кейинги саккиз ойнинг катта қисмида мобил ва интернет алоқаси узиб қўйилди.

Россия Ташқи ишлар вазирлиги Украинани тинч аҳолига қарши уруш жиноятларида бир неча бор айблади, Киев бу айбловларни мутлақо асоссиз деб рад этди.

200 га яқин россиялик Украина Президенти Владимир Зеленский, Россия Президенти Владимир Путин ва Бирлашган Миллатлар Ташкилотига хат йўллаб, тинч аҳолини эвакуация қилиш учун гуманитар коридор ташкил этишни сўради.

Бу амалга ошмади ва кузнинг охирига келиб, Россия кучлари ҳудудни қайтариб олишга ҳаракат қилаётганда шиддатли жанглар авж олди.

Яқинлари билан алоқани йўқотган Любовь ва бошқалар гуруҳлар туза бошладилар.

Кўпгина россияликлар Украина босқинидан қочишга ҳаракат қилган бўлса-да (юқорида), бошқалари Россия давлат телевидениеси хабарларига ишониб, қолишди

Оилавий дўстлари ҳам ортда қолган бир маҳаллий аҳоли вакили Украина ҳарбийлари ва журналистлари томонидан эълон қилинган видеоларда кўрган одамлар рўйхатини туза бошлади. Кейин у ҳалок бўлган деб тахмин қилинганлар ва улар қаерга дафн этилганини қайд этишга киришди.

«Аввалига, ваҳима ичида, қандайдир маълумот топиш учун нимадир — ҳар қандай нарса қилишга ҳаракат қиласиз», деди у. «Ҳаракат қилиш маълум бир енгиллик келтиради ва шу тариқа сиз стресс билан кураша оласиз».

Тез орада рўйхатда 1000 га яқин исм пайдо бўлди.

Любовь Қизил Хоч ва Курск Ички ишлар вазирлигига ёрдам сўраб хат ёзди, аммо жавоб олмади.

2025 йил бошида Россиянинг инсон ҳуқуқлари бўйича вакили бедарак йўқолган деб хабар берилган 517 нафар Курск аҳолиси рўйхатини эълон қилди. Рўйхатда йўқолган одамларнинг исмлари уларни қидираётганларнинг исмлари билан аралаштириб юборилган эди ва оилалар буни «юзга тарсаки уришдек» ҳис қилишганини айтишди.

«Бундай нарсани эълон қилиш — лаёқатсизликнинг энг юқори чўққиси ва одамларга нисбатан оддий ҳурматнинг йўқлигидир», деди ота-онаси бедарак йўқолган ёш аёл интернетда тарқатилган видеода.

2024 йил охирида Любовь ва унинг онаси туғилиб ўсган Дарино қишлоғида шиддатли жанглар бўлгани хабар қилинди ва расмийлар унинг 90 фоизи вайрон бўлганини айтишди.

Украина аскарлари Суджа атрофидаги катта ҳудудни саккиз ой давомида ушлаб туришди

Кейинроқ Россия ҳарбийлари қишлоқни қайтариб олишди ва омон қолганларни, шунингдек, ҳалок бўлганларнинг жасадларини эвакуация қилишни бошлашди.

Эвакуация қилинганлардан бири Любовь билан боғланиб, охирги бир неча ҳафта давомида онаси билан бирга яшаганини айтди. Унинг онаси бошидан олган жароҳати туфайли вафот этганини тушунтирди, бунинг тафсилотлари номаълумлигича қолмоқда.

Унинг сўзларига кўра, яна бир нечта кекса одамлар ҳам уруш шароитига бардош бера олмай вафот этган.

Любовь онасининг жасади олиб чиқилишини беҳуда кутди, бошқа оилалар эса яқинлари тирик ёки ўлик эканлигини билишмасди.

Одамлар яқинларини ҳеч ким қидирмаётганидан ва йўқолганларнинг ягона рўйхати йўқлигидан шикоят қилишди.

Любовь онаси билан бирга ҳалок бўлган қўшниларининг жасадлари апрель ойида Даринодан олиб кетилганини эшитди, аммо онасининг жасади ҳали ҳам топилмаган эди.

У расмийлардан жавоб олишга ҳаракат қилди, лекин бунинг уддасидан чиқа олмади: «Улар қулоқ солишмасди ва ҳамма у ерда хавфли эканини, ҳозир ҳеч ким бу билан шуғулланмаслигини айтишда давом этарди».

Россия кучлари ниҳоят 2024 йил август ойида Украина томонидан эгалланган ҳудуд устидан назоратни қайта тиклади

Маҳаллий қишлоқ кенгашларидан бирининг раҳбари Юрий Ткачев тинч аҳоли жасадларини кўчалардан ёки яқин атрофдаги далалардан йиғиб олишга борган кўнгиллилар орасида эди.

«Одамлар учун яқинларига нима бўлганини — тўғрироғи, билмаслик — улар асирликдами ёки ҳалок бўлганми ва қаерда ҳалок бўлганини билиш жуда қийин», деди у.

Эвакуацияда ишлатиладиган фургонлар учун жасад қопчиқлари ва ёқилғи расмийлар томонидан эмас, балки кўнгиллиларнинг ўзлари ёки хайрия маблағлари ҳисобидан тўланган.

Гарчи вилоят расмийлари 2025 йилнинг иккинчи ярмида йўқолганларни қидираётган гуруҳ билан бир неча бор учрашган бўлса-да, яқинлари бунинг деярли ҳеч қандай фойдаси бўлмаганини айтишди.

Любовь ўтган октябрь ойида вилоят маркази Курскка қилган сафари чоғида ўликхонага боргунига қадар онасининг жасадини қидиришда давом этди.

«Мен шунчаки сўрадим: "Дарино қишлоғидан бўлган, 1949 йилда туғилган аёл — шахси аниқланмаган жасадлар борми?"»

Мулозим ноутбук экранини унга қаратди ва у 2025 йил апрель ойидаги фотосуратда вафот этган онасини дарҳол таниди.

У кўчада, тиззалари букилган ҳолда, ёнбошлаб ётарди. Любовь жуда диққат билан қарамасликка ҳаракат қилди. У онасининг юзини ва иш пайтида киядиган эски жемперини таниди.

У январь ойида ДНК намунасини топширган эди, аммо унга намуна йўқолгани айтилган, шунинг учун онасининг жасади бир неча ой давомида ўликхонада шахси аниқланмаган ҳолда қолган.

У онасини туғилган қишлоғига дафн қилмоқчи эди, аммо ҳозирча бунинг иложи йўқ, шунинг учун у куйдирилди ва унинг кули Любовнинг тахминан 100 мил узоқликдаги Белгороддаги квартирасида сақланмоқда.

У ҳукумат босқинни тўхтата олмаганидан, имкони борида аҳолини эвакуация қилмаганидан ва уларни вазият жиддий эмаслигига ишонтирганидан ғазабда.

Би-би-си ушбу воқеа юзасидан изоҳ сўраганида, Курск губернатори, Россиянинг инсон ҳуқуқлари бўйича вакили ёки Россия Қизил Хоч жамиятидан ҳеч қандай жавоб бўлмади.

Украина Ҳудудий мудофаа кучлари қўмондонлиги ва Украинанинг инсон ҳуқуқлари бўйича вакили Курск вилоятидан эвакуация қилинган барча тинч аҳоли вакиллари Россияга топширилганини маълум қилди.

Любовь илгари колбаса, ип ва музқаймоқ сотиб олиш учун чегарадан ўтиб, Украинага велосипедда борганини эслайди.

«Биз уларникига борардик, улар бизникига келишарди. Энди эса бу қишлоқларнинг бирортаси ҳам мавжуд эмас».