Қозоғистон Ўзбекистонни картошка билан боқадими?

Қозоғистон Ўзбекистон учун картошканинг асосий ташқи етказиб берувчисига айланиб бормоқда. 2026-йилнинг биринчи ярмида Ўзбекистон импорт қилган барча картошканинг қарийб 80 фоизи қўшни давлатдан келган.

Миллий статистика қўмитаси маълумотларига кўра, 2026-йил январидан июнига қадар Ўзбекистон 11 мамлакатдан жами 34 миллион долларлик 421 900 тонна картошка сотиб олган. Бироқ, импорт ҳажми ўтган йилнинг шу даврига нисбатан қарийб 46 900 тоннага камайди.

Қозоғистон етказиб бериш бўйича шубҳасиз етакчига айланди, бу 337 900 тоннани ёки картошка импортининг умумий ҳажмининг тахминан 80 фоизини ташкил этди.

Таққослаш учун, Покистон 33 800 тонна, Қирғизистон 14 800 тонна, Афғонистон 13 500 тонна ва Нидерландия 9 700 тонна етказиб берган. Бошқа давлатлар 12 200 тонна етказиб берган.

Шундай қилиб, О'збекистонга картошка импорти географияси жуда аниқ: Қозог'истондан етказиб бериш ҳажми Покистон, Қирг'изистон, Афг'онистон ва Нидерландиядан импорт қилинган умумий ҳажмдан қарийб то'рт баравар ко'п. Аслида, Қозог'истон О'збекистон бозоридаги хорижий картошка етказиб беришнинг асосий қисмини ташкил қилади.

Бироқ, бу рақамларни фақат маҳаллий картошка етишмаслиги билан бог'ламаслик керак.

О'збекистоннинг о'зи бу экиннинг асосий ишлаб чиқарувчиси ҳисобланади. Миллий статистика қо'митасининг дастлабки ма'лумотларига ко'ра, 2025-йилда барча фермер хо'жаликларида тахминан 4,16 миллион тонна картошка етиштирилган.

Бундан ташқари, ишлаб чиқаришни ко'пайтириш режалаштирилган. Қишлоқ хо'жалиги вазирлиги 2026-йилги ҳосил учун картошка экиш майдонини 284 минг гектарга етказиш режалаштирилганини ва ҳосилдорлик тахминан 4,5 миллион тоннани ташкил этиши кутилаётганини ма'лум қилди.

Э'тибор нафақат экин майдонларини кенгайтиришга, балки ҳосилдорликни оширишга, юқори сифатли уруг'лардан фойдаланишга ва замонавий етиштириш технологияларини жорий этишга ҳам қаратилмоқда.

Мантиқий савол туг'илади: агар мамлакат миллионлаб тонна картошка етиштирса, нега бир вақтнинг о'зида йилига юз минглаб тонна картошка импорт қилиши керак?

Жавоб нафақат ишлаб чиқариш ҳажмлари, балки мавсумийлик, ички талабнинг тузилиши, маҳсулотнинг сифати ва нав хусусиятлари ва ҳосил йиг'им-терим оралиг'ида бозорни картошка билан та'минлаш зарурати билан ҳам бог'лиқ бо'лиши мумкин.

Шундай қилиб, "Қозог'истон О'збекистонни картошка билан озиқлантирадими?" деган савол ҳозирда журналистик метафорага о'хшайди. Бироқ, 2026 йилнинг биринчи ярми статистикаси шуни ко'рсатадики, О'збекистон импорт қилинган картошка учун ҳақиқатан ҳам Қозог'истон та'минотига жуда бог'лиқ.