Қозоғистон IPO-га киришни соддалаштириш ва капитал бозорини мустаҳкамлаш бўйича ислоҳотларни режалаштирмоқда

Қозоғистон ўз капитал бозорини кенг кўламли ислоҳ қилишга тайёргарлик кўрмоқда, унда 2030 йилгача еттита йўналиш бўйича 35 та чора-тадбир амалга оширилиши режалаштирилган. Молиявий бозорни тартибга солиш ва ривожлантириш агентлиги маълумотларига кўра, ислоҳотлардан мақсад компаниялар, айниқса кичик ва ўрта бизнес учун молиялаштиришни осонлаштириш, инвестиция имкониятларини кенгайтириш ҳамда бозор инфратузилмаси ва халқаро алоқаларини мустаҳкамлашдан иборат.

Асосий устувор йўналишлардан бири — компанияларнинг фонд бозорига чиқишини соддалаштиришдир. Листинг ҳомийлари корхоналарга IPO га тайёргарлик кўришда кўмаклашади, инвестиция банклари, аудиторлар ва юристлар билан ишларни мувофиқлаштиради ҳамда листингдан кейин қўллаб-қувватлашни таклиф этади. Компаниялар, шунингдек, IPO га тайёргарлик кўриш харажатлари учун солиқ чегирмаларини талаб қилишлари мумкин бўлади, талаб қилинадиган эркин муомаладаги акциялар (free-float) даражасини сақлаб қолган оммавий компаниялар учун эса корпоратив даромад солиғи бўйича вақтинчалик имтиёзлар жорий этилиши мумкин.

Қозоғистонлик инвесторлар KASE ва AIX орқали хорижий қимматли қоғозлар таклифларидан янада мослашувчан фойдаланиш имкониятига эга бўладилар, квазидавлат компанияларининг IPO ва SPO лари эса мажбурий маҳаллий тақсимот ва чакана инвесторлар учун минимал квоталарни талаб қилади. Ислоҳотлар, шунингдек, нооммавий акциядорлик жамиятларининг соддалаштирилган тузилмасини, акцияларнинг янги синфларини, конвертация қилинадиган воситаларни ва ходимлар учун акция опционларини, шунингдек, янада мослашувчан корпоратив бошқарувни назарда тутади. Муайян шартларга жавоб берадиган компаниялар кейинчалик оммавий таклифларга ўтишлари мумкин бўлади.

Дастур, шунингдек, жамоавий инвестиция маҳсулотларини, жумладан, пул бозори, облигация, индекс, тармоқ ва тематик фондларни, шунингдек, кўчмас мулк фондларини кенгайтиради. Ягона асосий маълумотлар стандарти инвесторларга фонд стратегиялари, хавф-хатарлари, даромадлилиги, ликвидлиги ва комиссиялари бўйича таққосланадиган маълумотларни тақдим этади.

Хорижий инвесторлар учун Қозоғистон ҳисоб-китоблар, дивидендлар, корпоратив ҳаракатлар ва овоз бериш учун халқаро депозитар инфратузилмасини яратишни режалаштирмоқда. Таклиф, шунингдек, электрон ҳужжатлар, масофавий идентификация қилиш ҳамда халқаро депозитарийлар ва глобал кастодианлар томонидан амалга ошириладиган AML/KYC процедураларини тан олишни ўз ичига олади.

Режа пенсия фондлари, инвестиция фондлари ва суғурталовчилар учун қимматли қоғозларни кредитлашнинг марказлаштирилган механизмини яратишни назарда тутади, бу эса таъминланган қисқа сотувлар (short selling), хежирлаш ва арбитражни амалга ошириш имконини беради. Маркет-мейкерлик қоидалари ҳам фаолият натижаларига асосланган талабларга, жумладан, спредлар, бозор чуқурлиги ва котировкалар давомийлигига қараб ўзгаради.

Яна бир ташаббус — ўрта компаниялар учун ҳомийлик тадқиқотларини қамраб олиш бўлиб, ундаги стандартлар таҳлилчилар мустақиллигини ҳимоя қилиш ва манфаатлар тўқнашувини бартараф этишга қаратилган. Қозоғистон, шунингдек, кредит портфелларини савдо қилинадиган қимматли қоғозларга айлантириш имконини берувчи секуритизацияни ривожлантиришни режалаштирмоқда. Бу тизим инвесторларни ҳимоя қилиш, портфелни ошкор қилиш, захира хизматини кўрсатиш, хавф-хатарларни ушлаб қолиш ва солиққа тортиш тартибини ўз ичига олади.

Ислоҳотлар рақамли молиявий активларни ҳам қамраб олади, бунда ҳисоб-китобларнинг узил-кесиллиги, платформалар, банклар ва молиявий инфратузилма ўртасидаги мувофиқлаштириш, шунингдек, малакасиз инвесторлар учун ҳимоя чоралари ва инвестиция чекловлари бўйича қоидалар белгиланади. Дастур, шунингдек, барқарор ва исломий молиялаштиришни ҳам ўз ичига олади. Қозоғистон ўзининг миллий яшил таксономиясини кенгроқ ESG тоифаларига кенгайтиришни, барқарорлик билан боғлиқ маълумотларни ошкор қилиш ва текшириш талабларини жорий этишни ҳамда барқарор инвестиция фондлари учун қоидаларни белгилашни режалаштирмоқда.

Исломий молиялаштириш учун таклиф этилаётган чора-тадбирлар давлат исломий қимматли қоғозлари, Шариат бошқаруви ва солиқдан холи мақомни ўз ичига олади. Ислоҳотлар 2030 йилгача босқичма-босқич жорий этилиши, бозор хавф-хатарлари ва натижалари мунтазам равишда кўриб чиқилиши кутилмоқда.