Қимматбаҳо металлар миллий агентлиги ва Ўзбекистон Марказий банки стейблкоинларга ёндашувларни баён қилди.
Тошкентда бўлиб ўтган форумда Саноатчилар ва Тадбиркорлар Миллий Ассоциацияси (НАИП), Ўзбекистон Марказий банки ва Хитой Халқ банки вакиллари стаблекоинларни тартибга солиш ва активларни токенизация қилишни муҳокама қилишди.
О'збекистон истиқболли лойиҳалар бо'йича миллий агентлиги (НАПП) ва О'збекистон Марказий банки стаблесоинларга о'з ёндашувларини аниқладилар.
О'збекистон истиқболли лойиҳалар бо'йича миллий агентлиги (НАПП) облигациялар ва акцияларни токенлаштириш бо'йича қоидаларни ишлаб чиқмоқда ва стаблесоинлардан то'лов воситаси сифатида фойдаланиш бо'йича синов лойиҳаларини амалга оширмоқда. Шу билан бирга, О'збекистон Марказий банки рақамли молиявий воситаларнинг хусусий эмитентлари билан ишлаш бо'йича устувор ё'налишларини белгилаб берди. Ушбу баёнотлар 25-август куни Тошкентда бо'либ о'тган Ипак ё'ли молия ва технологиялар форумида "Чегара, давоми: Токенлаштириш ва стаблесоинлар" сессияси иштирокчилари томонидан билдирилди.
Сессияни ПвС Стратегй& компаниясининг катта ҳамкори Петер Гассманн олиб борди. Мунозарани очиб берар экан, у учта чамбарчас бог'лиқ, аммо бир хил бо'лмаган тушунчалар о'ртасидаги фарқларни аниқлаб берди.
Гассманннинг со'зларига ко'ра, стаблесоин захираларни сақлайдиган ва талаб бо'йича токен эгасига маблаг'ларни қайтаришни о'з зиммасига олган хусусий компания томонидан чиқарилади. Токенланган актив облигация, фонд ёки бошқа мулк бо'лсин, активга эгалик қилиш ёзувини ифодалайди. Токеннинг о'зи шунчаки қобиқ бо'либ, асосий активнинг табиати эса калит ҳисобланади. Олдинги иккита концепциядан фарқли о'лароқ, марказий банкнинг рақамли валютаси марказий банк томонидан чиқарилган замонавий пуллар билан бир хил ҳисоб-китоб якунийлигига эга бо'лган, аммо турли ҳисоб-китоб усуллари ва технологияларидан фойдаланадиган суверен пулдир.
Қимматбаҳо металлар ва металлар бо'йича миллий агентлик (НАПП) директорининг биринчи о'ринбосари Вячеслав Пакнинг та'кидлашича, агентлик О'збекистон Марказий банки билан биргаликда мамлакатдаги иккита асосий молиявий хизматларни тартибга солувчи органлардан бири бо'либ, криптоактивлар муомаласини тартибга солиш учун мас'улдир. НАПП ҳозирги устувор ё'налишлари қаторида блокчейнга асосланган янги то'лов тизимини яратишни ҳам режалаштирмоқда. У самарали тартибга солиш блокчейн технологиясининг о'зини фундаментал тушунишни талаб қилишини та'кидлади, чунки худди шу технология стаблесоинларни чиқариш, активларни токенлаштириш ёки ма'лумотлар яхлитлигини та'минлаш учун ишлатилиши мумкин ва талаб қилинадиган тартибга солиш танланган дастурга бог'лиқ. Шунингдек, у дунёнинг ҳеч бир мамлакати ҳали қимматли қог'озларни токенлаштириш учун то'лиқ ишлайдиган тартибга солиш тизимини ишлаб чиқмаганлигини та'кидлаб, ҳал қилинмаган муаммолар қаторида овоз бериш ҳуқуқлари ва корпоратив бошқарувда иштирок этиш каби токенланган акциялар эгаларининг ҳуқуқларини ҳимоя қилишни тилга олди.
Ўзбекистон Марказий банки Пул-кредит сиёсати департаменти директори Самижон Иноғомов 2026-йилнинг биринчи ярмида мамлакатга ўтказилган пул ўтказмалари ҳажми 9,3 миллиард долларга етганини, бу сумманинг ярмидан кўпи тўғридан-тўғри банк карталари орқали келиб тушганини маълум қилди.
Унинг сўзларига кўра, мамлакат 5 фоизлик мақсадли инфляцияни нишонга олиш режимига амал қилади ва пул-кредит сиёсати нуқтаи назаридан асосий савол қайси тўлов технологияси кенг тарқалиши эмас, балки у одамларнинг жамғарма, қарз олиш ва валюта танлаш нуқтаи назаридан хатти-ҳаракатларини ўзгартирадими ёки йўқми. Унинг таъкидлашича, мамлакатда стаблесоин бозори эндигина шакллана бошламоқда, тезкор трансчегаравий тўловларга бўлган талаб эса асосан тартибга солиш периметри доирасидаги мавжуд инфратузилма томонидан қондирилмоқда.
Хусусий стаблесоин эмитентларига қўйиладиган талаблар ҳақида гапирар экан, Иноғомов иккита устувор йўналишни аниқлади: ҳамён даражасидаги оқим маълумотларини йиғиш — қанча маблағ ўтказилгани, қайси валютада ва сарфлангани ўрнига қанча улуш сақлангани — шунингдек, ички ва халқаро миқёсда муомалада бўлган токенлар учун захиралар ҳақида ҳисобот бериш.
Хитой Халқ банкининг Рақамли Валюта Институти бош директори Му Чангчун регуляторнинг ички мониторинг платформасидан олинган ма'лумотларни тақдим этди, бу платформа 16 та оммавий блокчейн ва 36 та стаблекоинларни кузатиб боради. О'тган йили таҳлил қилинган занжир ичидаги о'тказмаларнинг тахминан 60 триллион долларидан 8,5 триллион доллари бир хил ташкилотлар ичидаги суб'эктлар о'ртасида маблаг'ларни ички қайта тақсимлаш, 11,1 триллион доллари протоколлар ичидаги транзаксияларни ажратиш ва 16,3 триллион доллари арбитраж транзаксиялари ҳисобига то'г'ри келди. Шундай қилиб, реал иқтисодий фаолият ҳажми тахминан 25 триллион долларни ташкил этди, аммо ҳақиқий то'лов мақсадларидаги транзаксиялар умумий миқдорнинг бир фоизидан камрог'ини ташкил этди.
Му Чангчуннинг со'зларига ко'ра, марказий банкнинг рақамли валютаси ва стаблекоинлар о'ртасидаги танлов одатда ма'лум бир юрисдикциянинг о'зига хос хусусиятларига бог'лиқ: капитал назорати мавжуд бо'лган мамлакатлар ко'пинча рақамли фиат валютасини, чуқурроқ капитал бозорларига эга юрисдикциялар - масалан, Қо'шма Штатлар - ко'проқ стаблекоинларни танлайди. У чегаралараро тартибга солиш мувофиқлаштириши томонидан қо'ллаб-қувватланадиган "бир хил бизнес - бир хил хавф - бир хил қоидалар" тамойилига асосланган саноат учун ягона тартибга солиш тизимига эҳтиёж борлигини та'кидлади. Шунингдек, у виртуал валюталар Хитойда қонуний то'лов воситаси эмаслигини ва уларни алмаштириш ва суг'урталаш тақиқланганлигини та'кидлади.
Телеграмдаги Валлет компаниясининг бош операцион директори Павел Христолюбов крипто саноати ан'анавий молиявий тизимдан ташқарида ишлайдиган индивидуал ихлосмандлардан институционал қабулга о'тганини ва ҳозирги тартибга солиш бо'йича муҳокамаларнинг катта қисми улгуржи ва институционал қабул қилиш даражаларига қаратилганлигини та'кидлади.
Унинг та'кидлашича, кейинги қадам чакана савдо даражасида кенгроқ қабул қилиш бо'лиши керак, бу ҳали ҳам дастлабки босқичларида ва тартибга солувчилар дарҳол қат'ий қоидаларни жорий қилиш о'рнига, тартибга солиш синов майдончалари ва ма'лумотларни то'плаш орқали ёндашувларни синаб ко'ришлари керак. Келажакдаги интилишлари қаторида у стаблесоинларни "охирги мил" даражасида то'лов инфратузилмасининг то'лиқ ҳуқуқли элементига - охирги фойдаланувчи учун воситанинг мавжудлиги ва шаффофлигига бевосита та'сир қилувчи сегментга айлантиришни номлади.
Лиминал Сустодй компаниясининг бош тижорат директори Ражеш Сабари, ташкилоти ҳар йили стабилкоинлар ва токенлаштирилган активлар билан бог'лиқ 100 миллиард доллардан ортиқ трансчегаравий транзаксияларни қайта ишлайди, асосий ҳал қилинмаган муаммо ривожланаётган мамлакатларда "охирги мил"да валюта ликвидлиги, я'ни рақамли активни маҳаллий валютага якуний алмаштириш эканлигини та'кидлади.
Сирсле компаниясининг халқаро алоқалар бо'йича бошқарувчи директори Саида Жаффар компания о'з вазифасини технологияни о'зи учун тарг'иб қилишдан ко'ра, амалий муаммоларни ҳал қилиш учун ан'анавий ва рақамли молияни бирлаштиришда ко'ришини айтди.