Пул ва бошқалар
О'ш мери Жанар Акаев муқаддас Сулаймон-Тоо тог'ининг халқаро ҳуқуқий мақомини о'згартириш бо'йича дадил таклиф билан чиқди. Шаҳар ма'мурияти раҳбарининг со'зларига ко'ра, ЮНЕСКОнинг мавжуд қат'ий қоидалари табиий ҳудуд атрофидаги туризм инфратузилмасини ривожлантиришни сезиларли даражада чеклайди ва хорижий инвестицияларни жалб қилишга то'сқинлик қилади.
Мисол тариқасида, шаҳар ҳокими савдо марказидан тог' чо'ққисига канат ё'ли қуриш бо'йича муваффақияциз лойиҳани келтирди. Бироқ, расмий бу тартибсиз ривожланиш, ресторанлар ташкил этиш ёки о'з-о'зидан пайдо бо'ладиган савдони англатмаслигига; аксинча, ҳудудда сайр қилиш ва дам олиш учун ободонлаштирилган майдонлар бо'лиши кераклигига ишонтирди, бу эса ҳудуднинг ташриф буюрувчилар учун жозибадорлигини оширади.
Ҳокимнинг таклифи дарҳол жамоатчилик ва тарихий меросни муҳофаза қилиш соҳасидаги мутахассисларнинг салбий муносабатини келтириб чиқарди. Таҳлилчиларнинг та'кидлашича, жойларни ЮНЕСКО реестридан олиб ташлашнинг халқаро амалиёти ҳар доим атроф-муҳит ва ноёб ландшафтлар учун ог'ир оқибатларга олиб келган. Нефт қазиб олиш туфайли Умманда қо'риқхонанинг чиқариб ташланиши, Германиядаги Элба водийсидаги автомагистрал ко'приги ва Буюк Британиянинг Ливерпул шаҳридаги порт ҳудудининг реконструксия қилиниши каби преседентлар тижорат манфаатларига берилган имтиёзлар муқаррар равишда глобал аҳамиятга эга ёдгорликларнинг асл тарихий ва маданий ко'ринишини қайтариб бо'лмайдиган даражада ё'қотишига олиб келишини ко'рсатади.