Президентнинг сўзларига кўра, Ўзбекистонда кичик бизнесни текширишга уч йиллик мораторий жорий этилади.
Ўзбекистон кичик бизнесни текширишларга уч йиллик мораторий жорий этади, агар улар жамоат саломатлиги ёки бошқа тадбиркорларнинг манфаатларига хавф туғдирмаса. Ўрта ва йирик бизнесни такрорий текширишларга бир йил ичида фақат бизнес-омбудсманнинг рухсати билан рухсат берилади.
Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев кичик бизнесни текширишга уч йиллик мораторий эълон қилди. Бу эълон 18-август куни Хоразм вилоятида тадбиркорлар билан очиқ мулоқот чоғида эълон қилинди. Ушбу чора бизнесга маъмурий босимни камайтиришга қаратилган саъй-ҳаракатларнинг бир қисмидир.
Давлат раҳбари сўнгги уч йил ичида Ўзбекистонда солиқ юки 13,4% дан 12% гача, сўнгги ўн йил ичида эса соя иқтисодиётининг улуши 50% дан 26% гача камайганини таъкидлади. Мирзиёев иқтисодиётни соядан чиқариш текширувлар орқали эмас, балки тадбиркорларга тўғри иш тартибини тушунтириш ва уларга ёрдам кўрсатиш орқали амалга оширилиши кераклигини таъкидлади.
5000 тадбиркорнинг фаолияти таҳлили шуни кўрсатдики, уларнинг ярмидан кўпи йилига икки-уч марта, яна 21% эса тўрт марта солиқ текширувидан ўтказилган. Солиқ текширувлари кўпинча ёнғин, қурилиш, санитария, карантин ва энергетика инспексиялари томонидан кейинги текширувлар билан бирга ўтказилади. Президент: “Биз бир нарсани тушунишимиз керак: тинчлик бўлмаган жойда эркинлик ҳам, ривожланиш ҳам, инновацияга интилиш ҳам бўлмайди”, деди.
Кичик бизнесни текширишга уч йиллик мораторий аҳоли саломатлигига ёки бошқа тадбиркорларнинг манфаатларига зарар етказмайдиган текширувларга нисбатан қо'лланилади. Шунинг учун, аҳоли саломатлигига хавф туг'дирадиган ёки бошқа бизнесларнинг манфаатларига та'сир қиладиган текширувлар о'з кучида қолади.
О'рта ва йирик бизнес учун ихтиёрий профилактик аудит механизми режалаштирилган. Агар тадбиркор бундай аудитни мустақил равишда о'тказса, солиқ органлари унинг натижаларини тан олади. Агар қоидабузарликлар аниқланса, тадбиркор камчиликларни тузаца, жаримага тортилмайди.
Бундан ташқари, бир йил ичида бизнесни такрорий текшириш фақат бизнес-омбудсманнинг рухсати билан амалга оширилиши мумкин.
Эслатиб о'тамиз, О'збекистонда кичик бизнес учун ҳар қандай қо'шимча мажбуриятларга мораторий 2025-йил 1-июлдан 2028-йил 1-январгача жорий этилган. "Биринчи имконият" тамойили ҳам жорий этилмоқда, унга ко'ра тадбиркорлар фаолиятнинг биринчи йилида биринчи қоидабузарлик учун жаримага тортилмайди.