Полшада конституциявий можаро: бош вазир президент билан муросага боришдан бош тортди

**Полшада конституциявий можаро: бош вазир президент билан келишувга боришдан бош тортди**

Полша бош вазири Доналд Туск конституциявий трибунал атрофидаги можаро юзасидан президент Карол Навроцкий ҳамда уни қўллаб-қувватлаётган консерватив “Ҳуқуқ ва адолат” (ПиС) партияси билан муросага келишни рад этди. У 31-октябр, шанба куни кечқурун мамлакат фуқароларига мурожаат қилиб, конституциявий тартибни тиклашни ўзининг бош вазифаси деб атади.

Тускнинг мурожаати конституциявий трибунал судяларидан бири Анна Корвин-Пиотровска мазкур орган раиси Богдан Свьенчковский ва унинг ўринбосари Бартломей Соханскийни вақтинча лавозимидан четлатганидан бир кун ўтиб янгради.

Судянинг бу қарори трибунал раҳбарлари зарур қарорлар қабул қилинишига тўсқинлик қилаётгани билан изоҳланди. Ҳукумат ҳам уларни муҳим қарорларни атайлаб кечиктиришда айбламоқда.

Можаронинг яна бир сабаби — президент Навроцкийнинг Полша парламенти (Сейм) томонидан сайланган янги судяларни қасамёд қилдиришдан амалда бош тортгани бўлиб қолмоқда.

Полша бош вазири ўз мурожаатида “Ҳуқуқ ва адолат” партияси даврида шакллантирилган Конституциявий трибунал ҳақиқий суд бўлмаганини таъкидлади. Шунингдек, у президент Карол Навроцкий ва Анджей Дудани мамлакатда қонун устуворлигини издан чиқаришда айблади.

“Биз барча сиёсий кучлар ва ҳар икки президентга қонун устуворлигини биргаликда тиклаш имконини берадиган резолюция ва қонун лойиҳаларини таклиф қилдик. Бироқ буларнинг барчаси бесамар кетди. Президент ва ъҲуқуқ ва адолатъ партияси ҳамма ташаббусларни тўсиб қўйди”, деди Туск.

Унинг айтишича, лавозимидан четлатилишидан олдин трибунал раҳбари Свьенчковский парламент томонидан сайланган янги судяларнинг ўз вазифаларини бажаришига тўсқинлик қилган.

Туск 31-октябрга ўтар кечаси Навроцкийнинг полиция томонидан қуршаб олинган Конституциявий трибунал биносига кирганини ҳам танқид қилди.

“Ҳуқуқий давлатда сиёсатчи, ҳатто президент бўлса ҳам, суд ҳудудига кириб, кўрсатмалар бериши ва судяларни қўрқитиши мумкин эмас”, деди Полша бош вазири.

Туск ҳозирги вазиятда унинг асосий вазифаси Конституцияга мувофиқ трибуналнинг хавфсиз ва узлуксиз ишлашини таъминлаш эканини билдирди.

“Баъзи масалаларда муросага ўрин йўқ. Бақириқ ва ёлғон Полшада қонун манбаи бўла олмайди ва ҳеч қачон бўлмайди”, дея қўшимча қилди у.

Полша конституциявий трибунали судяси Корвин-Пиотровска трибунал раиси ва унинг ўринбосарини лавозимидан четлатиш ҳақида қарор чиқаргач, давлат органи биноси олдида намойишлар бошланди. Трибунал, бош прокурор ва адлия вазири Валдемар Журекнинг мурожаатларидан сўнг бино ҳудуди полиция томонидан қуршаб олинди.

Корвин-Пиотровска юзага келган вазиятни муҳокама қилиш учун давлат раҳбари билан фақат президент саройида учрашишга тайёрлигини айтди.

30-октябр куни кечқурун Сенегалга йўл олган президент Карол Навроцкий самолётини ортга қайтарган. Варшавага қайтгач, у лавозимидан четлатилган трибунал раиси Свьенчковский ва Олий суднинг биринчи раиси Збигнев Капинский билан учрашган.

Шундан сўнг, 31-октябрга ўтар кечаси Навроцкий Капинский билан бирга трибунал биносига кирган. У ерда бўлган айрим шахслар бунга тўсқинлик қилишга уринганига қарамай, президент бинога киришга муваффақ бўлган. Навроцкий у ерда маҳаллий вақт билан соат 05:00 гача қолган.

31-октябр куни кундузи президент парламент фраксиялари раҳбарлари билан учрашувлар ўтказган.

Доналд Туск бощилигидаги “Фуқаролик коалицияси” эса президентнинг учрашиш ҳақидаги таклифини рад этган.

Шу тариқа, Полшада бош вазир ва президент ўртасида конституциявий трибунал устидан назорат, судяларни тайинлаш ва ҳокимиятлар ўртасидаги ваколатлар борасидаги сиёсий қарама-қаршилик янада кескинлашди.