Покистон Эронни ҳусийларни тийиб қўйиш ҳақида огоҳлантирди
Покистон Эронга ҳусийларни жиловлаш борасида огоҳлантириш юборди
Покистон Саудия Арабистонининг огоҳлантиришини Эронга етказди. Ар-Риёд Теҳрондан Яман ҳусийларини жиловлашни сўрамоқда. Саудия, Покистон ва Эрон манбаларига кўра, бу қадам инқироз янада кучайиб кетишининг олдини олиш учун кўрилмоқда, деб хабар берди Реутерс.
Ҳусийлар 8-сентябр куни Хамис Мушайт шаҳридаги ҳарбий ҳаво базаси ва яқин атрофдаги шаҳарлардаги нефт обьектларига зарба берди. Натижада 73 киши яраланди. Бу феврал ойида АҚШ ва Исроилнинг Эронга қарши уруши бошланганидан бери Саудия Арабистонига қилинган энг йирик ҳужумлардан бири бўлди.
Ҳусийларнинг ҳарбий матбуот котиби Яҳё Сарий 9-сентябр куни баёнот берди. Унинг айтишича, Саудия ҳарбий самолётлари сўнгги 12 соат ичида Яманнинг турли вилоятларига 54 марта авиазарба берган. Сарий бу ҳужумлар жавобсиз ва жазосиз қолмаслигини билдирди.
Кучайиб бораётган низо сабаб Яқин Шарқда дунё энергия таъминотига таҳдид солувчи иккинчи уруш ўчоғи юзага келмоқда. Шу билан бирга, Эрон ва АҚШ Форс кўрфазида ҳарбий тўқнашувларни давом эттирмоқда. Покистоннинг Эронга берган огоҳлантириши катта аҳамиятга эга, чунки мамлакатнинг Саудия ва Туркия билан мудофаа шартномаси мавжуд.
Исломобод расмийлари ҳар қандай ҳарбий рол фақат Саудия ҳудудини ҳимоя қилиш билан чекланишини таъкидлади. Бироқ Покистон Мудофаа вазири Хавожа Асиф ҳужумлар қироллик ҳудудига ўца, Ар-Риёд, Анқара ва Исломобод ўртасидаги қўшма хавфсизлик битими ишга тушишини айтди.
“Бир мамлакатга қилинган тажовуз ҳар учала давлатга қилинган тажовуз деб ҳисобланади. Бу ерда ҳеч қандай чалкашлик ёки шубҳа йўқ. Саудияда сабабсиз тажовуз ёки низо юзага келиши ушбу битимни албатта амалда кучга киргизади”, деди Асиф Покистон телевидениесида.
Покистон Мудофаа вазирлиги, Ташқи ишлар вазирлиги ва ҳарбийлари Реутерс агентлигининг бу борадаги сўровига изоҳ бермади.
Покистон йиллар давомида Саудия Арабистони ва Эрон билан муносабатларни мувозанатда ушлаб келган эди. Унинг вазиятга аралашуви ҳусийлар ҳужуми қанчалик жиддий эканини кўрсатмоқда.
“Манбаларга кўра, Теҳронга берилган хабар аниқ: ҳусийларни тўхтатинг, акс ҳолда билвосита низо кенгроқ минтақавий хавфсизлик инқирозига айланади”, дейилади хабарда.
Минтақавий юқори мартабали дипломатнинг айтишича, Покистон бу хабарни Эронга сўнгги 24 соат ичида етказган. Исломобод Теҳрондан ҳусийларнинг Саудия Арабистонига ҳужумларини тўхтатиш учун ўз таъсиридан фойдаланишни сўраган.
Эроннинг юқори мартабали расмийси Покистон сешанба куни Теҳронга ушбу хабарни етказганини тасдиқлади. Теҳрондан эса “Эрон ҳусийларни назорат қилмайди” деган жавоб берилган.
Бироқ Эроннинг иккита манбаси бошқача маълумот берди. Уларнинг айтишича, Теҳрон ўтган ҳафтада ҳусийларга Саудия Арабистонига ҳужум қилишни буюрган. Теҳрон уларга қўшимча маблағ ва қурол ваъда қилган. Ислом инқилоби қўриқчилари корпусининг бир неча қўмондони ҳужумларни мувофиқлаштиришга ёрдам бериш учун Яманга борган.
Дипломатнинг билдиришича, Исломобод вазият кескинлашиб, Ар-Риёд Покистондан фаолроқ ҳарбий ёрдам сўрайдиган даражага етмасидан олдин ҳусийларни тўхтатишга уринмоқда.
“Покистоннинг Саудия Арабистони билан битими бор. Лекин вазият Покистон амалда аралашишга мажбур бўладиган даражага етмайди деган умиддаман. Ҳозирча дипломатия йўли қўлланади”, деди дипломат Реутерсъга.
Покистонлик манбанинг айтишича, Саудия расмийлари жавоб чораларини мувофиқлаштириш учун Ар-Риёдда Покистон ва Туркия ҳарбий вакиллари билан учрашган. Уч мамлакат ўз қўшинларини Яманга киритмасликка ва ҳар қандай жавоб зарбаси фақат Саудия ҳудудидан берилишига келишиб олган.
Иккинчи покистонлик манба жавоб зарбаларига қўшилиш бўйича ҳеч қандай қарор қабул қилинмаганини айтди. У Ар-Риёд билан мудофаа битими фақат Саудия ҳудудини ҳимоя қилиш билан чекланишини таъкидлади. Покистон кучлари Саудия ичида ҳарбий, техник, қуруқликдаги ёки ҳаводаги ёрдамни кўрсатиши мумкин. Лекин улар хорижий ҳудуддаги жанговар операцияларда қатнашмайди.
Минтақавий дипломатнинг қўшимча қилишича, Эрон ва ҳусийлар олиб бораётган босим кампанияси Теҳрон кутганига тескари натижа бериши мумкин.
Теҳрон Вашингтонга Эрон портлари қамалига нисбатан босим ўтказиш учун Форс кўрфази хавфсизлигини нишонга олмоқда. Бироқ бу ҳаракат Саудия, Покистон, Туркия ва АҚШга иттифоқчи бошқа давлатлар ўртасидаги алоқаларни узиш ўрнига, уларни ўзаро хавфсизлик бўйича янада яқинроқ ҳамкорлик қилишга мажбур қилмоқда.