Парвозим бекор қилинса ёки кечиктирилса, қандай ҳуқуқларга эга бўламан?
Парвозлар ҳаво ҳаракатини бошқариш тизимидаги муаммолар туфайли бекор қилинмоқда, агар сиз бундан жабр кўрган бўлсангиз, қандай ҳуқуқларга эгасиз?
Парвозим бекор қилинса ёки кечиктирилса, қандай ҳуқуқларга эга бўламан?
Буюк Британия бўйлаб ҳаво ҳаракатини бошқариш тизимидаги муаммо туфайли 2000 га яқин рейс тўхтатилганидан кейин минглаб авиайўловчиларнинг саёҳат режалари барбод бўлди.
Парвоз бекор қилинганда ёки кечиктирилганда, жабрланган йўловчилар бир нечта ҳуқуқларга эга бўлади, жумладан, пул маблағларини қайтариб олиш ёки бошқа рейсга жойлаштирилиш. Аммо бу ҳуқуқлар авиакомпания ва жўнаб кетиш нуқтасига қараб фарқ қилиши мумкин.
Қўшимча компенсация фақат авиакомпания айбдор бўлган тақдирдагина тўланади, ҳаво ҳаракатини бошқариш тизимидаги муаммолар каби ҳолатлар учун эса тўланмайди. Бу сиз учун нимани англатиши қуйида тушунтирилади.
Парвозлар кечиктирилганда ёки бекор қилинганда, Буюк Британия ва ИА (Европа Иттифоқи) авиакомпаниялари, шунингдек, Буюк Британия ёки ИА аэропортидан жўнаб кетаётганингизда бошқа ташувчилар сизга ғамхўрлик қилиш мажбуриятига эга.
Кечикиш ёки бекор қилиниш сабаби аҳамиятга эга эмас. Шунинг учун ҳаво транспортидаги узилишлардан жабрланган ҳар бир киши бунга ҳақли бўлади.
Бунга зарур ҳолларда озиқ-овқат ва турар жой билан таъминлаш, шунингдек, сизни манзилингизга етказиш киради. Авиакомпания сиз учун ҳеч қандай қўшимча харажатларсиз муқобил рейс ташкил қилиши керак.
Фойдаланилмаган турар жой каби қўшимча йўқотишлар, агар тўлов усули сифатида кредит картасидан фойдаланилган бўлса, кредит карта провайдеридан талаб қилиниши мумкин.
Шундан сўнг, саёҳат суғуртаси провайдерингизга даъво аризаси билан мурожаат қилиш керак бўлиши мумкин. Аммо нималар суғурта билан қопланиши бўйича ягона стандарт таъриф мавжуд эмас.
Нималар ва қандай шароитларда қопланишини билиш учун полис тафсилотларини диққат билан ўрганиб чиқиш талаб этилиши мумкин.
Йўловчилар, шунингдек, Буюк Британия ҳукуматининг саёҳат бўйича тавсияларига амал қилишга чақирилмоқда.
Агар парвозингиз Буюк Британия қонунчилиги билан ҳимояланган бўлса, авиакомпаниянгиз сизга пулни қайтариб олиш ёки муқобил рейсга қайта банд қилиш (бронь қилиш) ўртасида танлов имкониятини бериши керак.
Бу бекор қилиш қанча вақт олдин эълон қилинганидан қатъи назар амал қилади.
Чиптанинг ишлатилмаган ҳар қандай қисми учун пулни қайтариб олишингиз мумкин.
Шундай қилиб, агар сиз бориш-келиш чиптасини банд қилган бўлсангиз ва бориш рейси бекор қилинса, сиз бориш-келиш чиптасининг тўлиқ қийматини қайтариб олишингиз мумкин.
Агар сиз барибир саёҳат қилмоқчи бўлсангиз, авиакомпаниянгиз сизга муқобил рейс топиши керак.
Агар бошқа авиакомпания сизнинг манзилингизга сезиларли даражада тезроқ учаётган бўлса ёки бошқа мос транспорт турлари мавжуд бўлса, унда сиз ушбу муқобил транспортга банд қилиниш ҳуқуқига эгасиз.
Агар парвозингиз Буюк Британияга Буюк Британия ёки ИАга тегишли бўлмаган авиакомпанияда амалга оширилаётган бўлса, банд қилиш шартлари ва қоидаларини текширишингиз керак.
Агар сиз парвоз бекор қилингани сабабли чет элда ёки аэропортда қолиб кетган бўлсангиз, Буюк Британия қонунчилиги билан ҳимояланган авиакомпаниялар бошқа ёрдамларни ҳам кўрсатиши керак.
Бунга қуйидагилар киради: оқилона миқдордаги озиқ-овқат ва ичимликлар, кўпинча ваучерлар шаклида; алоқа ўрнатишингиз учун имконият, кўпинча қўнғироқ харажатларини қоплаш орқали; агар кейинги куни учиш учун тунаб қолишингиз керак бўлса, бепул турар жой; турар жойгача ва ундан орқага транспорт.
Агар авиакомпаниянгиз ёрдам ташкил қила олмаса, сиз уни ўзингиз ташкил қилиш ва кейинчалик харажатларни қайтариб олишни талаб қилиш ҳуқуқига эгасиз.
Фуқаролик авиацияси бошқармаси одамларга квитанцияларни сақлаб қолишни ва керагидан ортиқ пул сарфламасликни тавсия қилади.
Агар парвозингиз қисқа масофали рейсда икки соатдан кўпроқ, ўрта масофали рейсда уч соатдан кўпроқ ёки узоқ масофали рейсда тўрт соатдан кўпроқ кечиктирилса, сиз худди парвоз бекор қилингандагидек ёрдам олиш ҳуқуқига эгасиз.
Агар сиз беш соатдан кўпроқ вақтга кечиксангиз ва энди саёҳат қилишни хоҳламасангиз, пулни тўлиқ қайтариб олишингиз мумкин.
Агар сиз ABTA аъзоси бўлган компаниядан пакетли тур сотиб олган бўлсангиз ва парвозингиз бекор қилинса, сиз мос келувчи муқобил рейсга ёки пулни тўлиқ қайтариб олишга ҳақлисиз.
Ҳаво ҳаракатини бошқариш муаммолари, шунингдек, ноқулай об-ҳаво, аэропорт ходимларининг иш ташлашлари, можаролар ёки бошқа "фавқулодда ҳолатлар" туфайли юзага келган узилишлар сизга қўшимча компенсация олиш ҳуқуқини бермайди.
Бироқ, бошқа вазиятларда, бу авиакомпаниянинг айби деб топилганда, сиз Буюк Британия қонунчилигига кўра бир қатор ҳуқуқларга эга бўласиз.
Булар Буюк Британия аэропортидан исталган авиакомпанияда учаётганингизда, ИА ёки Буюк Британия авиакомпаниясида Буюк Британия аэропортига қўнаётганингизда ёки Буюк Британия авиакомпаниясида ИАдаги аэропортга қўнаётганингизда амал қилади.
Сиз нимага ҳақли эканлигингиз бекор қилинишга нима сабаб бўлганига ва сизга қанча вақт олдин хабар берилганига боғлиқ.
Агар парвозингиз икки ҳафтадан камроқ вақт қолганда бекор қилинса, сизга таклиф қилинаётган муқобил рейс вақтига қараб компенсация талаб қилишингиз мумкин.
Сиз талаб қилишингиз мумкин бўлган сумма, шунингдек, сиз саёҳат қилаётган масофага боғлиқ: 1500 км дан кам бўлган парвозлар учун, масалан, Глазгодан Амстердамга, бир киши учун 220 фунт стерлинггача; 1500 км дан 3500 км гача бўлган парвозлар учун, масалан, Ист-Мидлендсдан Марракешга, бир киши учун 350 фунт стерлинггача; 3500 км дан ортиқ парвозлар учун, масалан, Лондондан Нью-Йоркка, бир киши учун 520 фунт стерлинггача талаб қилишингиз мумкин.
Авиакомпаниялар бой берилган даромадни қопламайди. Саёҳат суғуртаси полислари ҳам одатда бой берилган даромадни қопламайди.
Агар сиз парвозлар кечикиши сабабли ишга кеч қоламан деб ўйласангиз, ҳуқуқшуносларнинг таъкидлашича, бу ҳақда иш берувчингизни хабардор қилиш сизнинг масъулиятингиздир.
Иш берувчингиз билан ишда бўлмасликни қандай ҳал қилишни келишиб олишингиз керак, масалан, йиллик таътилдан фойдаланиш ёки иш ҳақи сақланмайдиган таътил олиш орқали.
Мутахассисларнинг таъкидлашича, агар шартномада бошқача кўрсатилмаган бўлса, иш берувчилар бундай вазиятда ишда бўлмаган ходимларга ҳақ тўлашга қонуний жиҳатдан мажбур эмас.