Ўзбекистонда суюлтирилган газ бозорига ўтиш бошланади

Ўзбекистонда аҳолини суюлтирилган газ билан таъминлашни босқичма-босқич бозор тамойилларига ўтказиш режалаштирилмоқда. Пилот лойиҳани Андижон вилоятида ишга тушириш кўзда тутилган, деб хабар берди энергетика вазири Шерзод Хўжаев «Ўзбекистон 24» телеканалига берган интервьюсида.

Лойиҳа доирасида аҳолига суюлтирилган газни эркин нархларда нафақат «Ҳудудгазтаъминот», балки камида иккита хусусий тадбиркор ҳам сотиши мумкин бўлади. Вазирнинг сўзларига кўра, хусусий секторнинг иштироки рақобат муҳитини яратиши ва хизмат кўрсатиш сифатини яхшилаши керак.

Ҳукумат белгиланган меъёрдан ортиқ газга эҳтиёж туғилганда, фуқаролар ва тадбиркорлар баллонларни автомобилларга газ қуйиш шохобчаларида мустақил равишда тўлдириб, сўнгра уларни шахсий автомобилларида ташиши билан боғлиқ вазиятни муаммолардан бири деб ҳисоблайди. Хўжаев бундай усулни ноқонуний, нотўғри ва хавфли деб атади.

Шу муносабат билан бевосита маҳаллаларда суюлтирилган газ баллонларини сотиш шохобчаларини ташкил этиш варианти кўриб чиқилмоқда. Шу билан бирга, бундай объектларга қўйиладиган техник талабларни қайта кўриб чиқиш режалаштирилган.

Истеъмолчилар учун мобил илова жорий этиш мўлжалланмоқда. У орқали керакли ҳажмдаги газни буюртма қилиш ва уйга етказиб бериш учун қулай вақтни танлаш мумкин бўлади.

Ҳозирда «Ҳудудгазтаъминот» сиғими 20 кг бўлган бир турдаги баллонлардан фойдаланмоқда. Хусусий операторларга суюлтирилган газни амалдаги чекловларсиз, бошқа ҳажмдаги баллонларда сотишга рухсат бериш режалаштирилмоқда.

Ўзгаришлар импорт қилувчиларга ҳам дахлдор бўлади. Суюлтирилган газни олиб кирувчи тадбиркорлар аҳолига зарур ҳажмни сотгандан сўнг, қолган ёқилғини биржа орқали чекловларсиз сотишлари мумкин бўлади.

Иқтисодиёт ва молия вазирининг нефть-газ соҳаси бўйича ўринбосари Хуршед Мустафоев «Ҳудудгазтаъминот» таркибида алоҳида LPG-Trade корхонаси ташкил этилишини маълум қилди. У аҳолини суюлтирилган газ билан таъминлаш билан шуғулланади.

Бундан ташқари, куз-қиш даврида барқарор ишлашни таъминлаш учун «Ҳудудгазтаъминот»ни моддий қўллаб-қувватлаш чоралари кўзда тутилган. Шу билан бирга, суюлтирилган газ импорт қилувчилар учун амалдаги қонунчиликда назарда тутилган айрим биржа имтиёзларини бекор қилиш режалаштирилмоқда.

Мустафоевнинг сўзларига кўра, ушбу чора-тадбирлар мажмуи куз-қиш даврида аҳолини суюлтирилган газ билан узлуксиз таъминлашни кафолатлаши лозим.

Ҳозирда 3,8 млн га яқин истеъмолчи ва 2 мингга яқин ижтимоий соҳа объекти суюлтирилган газ билан таъминланмоқда. 2026 йилда уларга 604,8 минг тонна ёқилғи етказиб бериш кўзда тутилган.

Шу билан бирга, истеъмолчиларнинг 22 фоизи суюлтирилган газни 46 кундан ортиқ оралиқ билан олмоқда. Кечикишлар сабабли оилаларнинг бир қисми газни автомобилларга газ қуйиш шохобчаларидан бозор нархларида сотиб олишга мажбур бўлмоқда. Натижада бундай истеъмолчиларнинг харажатлари белгиланган нархдан бир неча баробар юқори бўлиши мумкин, деб таъкидланди президент ҳузуридаги йиғилишда.