Ўзбекистон нақд пулни декларация қилмасдан экспорт қилиш чегарасини оширишни режалаштирмоқда.
Ўзбекистон 10 000 АҚШ доллари эквивалентигача бўлган суммада йўловчи божхона декларациясини тўлдирмасдан нақд миллий ва хорижий валютани олиб чиқишга рухсат беришни режалаштирмоқда. Ҳозирда бу чегара 100 миллион сўмни (тахминан 8 453 АҚШ доллари) ташкил этади. Қонун лойиҳаси 2027-йил охирига қадар тайёр бўлиши кутилмоқда.
Ўзбекистон божхона декларациясини тўлдириш талабисиз нақд хорижий валютани олиб чиқиш лимитини 10 000 АҚШ доллари эквивалентига оширишни режалаштирмоқда. Ушбу ташаббус 27-август куни божхона органлари ишини такомиллаштиришга қаратилган президент фармонининг бир қисмидир.
Фармонда "Ўзбекистоннинг янги божхонаси – 2030" стратегияси тасдиқланади. Ушбу стратегия декларациялар фақат белгиланган миқдор ошиб кетганда талаб қилинадиган тизимни жорий этишни таклиф қилади.
Божхона қўмитаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Марказий банк ва Адлия вазирлиги билан биргаликда тегишли қонун лойиҳасини ишлаб чиқиш ва уни 2027-йил декабрига қадар Вазирлар Маҳкамасига тақдим этиш вазифаси юклатилган.
2023-йил сентябр ойидан бошлаб Ўзбекистон фуқаролари йўловчи божхона декларациясини тўлдирмасдан 100 миллион сўмгача бўлган миллий ёки хорижий валютадаги нақд пулни олиб чиқишлари мумкин. Илгари бу лимит 70 миллион сўм эди. 2-сентабр ҳолатига кўра, 100 миллион сўм тахминан 8453 АҚШ долларига тенг. 100 миллион сўмдан ортиқ суммалар мажбурий декларация қилиниши керак ва декларацияда фақат ортиқча сумма эмас, балки экспорт қилинаётган бутун сумма кўрсатилиши керак.
Ҳозирда 100 миллион сўмдан ортиқ суммани экспорт қилишга фақат истисно ҳолатларда рухсат берилади. Резидентлар учун ушбу қоида, хусусан, чет элга саёҳат қилаётган ҳукумат делегациялари аъзоларига нисбатан қўлланилади. Норезидентлар илгари импорт қилинган ва декларация қилинган валютанинг қолган қисмини экспорт қилиш ҳуқуқига эга. Халқаро мусобақалар, танловлар ва олимпиадалар иштирокчилари ва ғолибларига алоҳида қоидалар қўлланилади.
Аввалроқ Марказий банк раиси Тимур Ишметов валюта бозори либераллаштирилгандан ва янада мослашувчан валюта курсига ўтгандан сўнг, ислоҳотларнинг кейинги босқичи капитал ҳисобини кенгроқ очиш бўлишини айтган эди. Унинг сўзларига кўра, режа ҳимоя механизмларини сақлаб қолган ҳолда инвесторларга кўпроқ эркинлик беришдан иборат.