Ўзбекистонда 152 мингдан ортиқ талаба ижарага олинган квартираларда яшайди.
Депутатлар яшаш жойида рўйхатдан ўтаётган талабалар учун имтиёзларни кенгайтирувчи тузатишларни иккинчи ўқишда маъқулладилар. Уй-жой майдони учун таклиф қилинган ижтимоий норма энди нафақат ётоқхоналарга, балки ижарага олинган квартираларга ҳам тааллуқли бўлмайди. Ҳозирда ушбу квартираларда 152 000 дан ортиқ талаба (умумий соннинг 20,5%) яшайди.
2025/2026 ўқув йили бошида Ўзбекистонда 152 000 дан ортиқ талаба ижарага олинган квартираларда яшаган. Ушбу маълумотни депутат Шуҳрат Ёқубов 18 август куни Олий Мажлис Қонунчилик палатаси йиғилишида фуқароларни яшаш ва яшаш жойида рўйхатдан ўтказишни соддалаштиришга қаратилган қонун лойиҳаси муҳокамаси пайтида тақдим этди.
Ёқубов Олий таълим, фан ва инновация вазирлиги маълумотларига таяниб, 2025/2026 ўқув йили бошида мамлакат бўйлаб 202 та олий таълим муассасасида 741 483 талаба кундузги таълим олаётганини маълум қилди. Улардан тахминан 441 000 нафари ёки 59 фоизи ўз уйларида ёки яқин қариндошлари билан яшаб, у ердан дарсларга қатнаб келган.
Яна 102 000 талаба университет ётоқхоналарида, 44 000 дан ортиғи эса давлат-хусусий шериклик асосида яратилган ётоқхоналарда жойлашган. 152 000 дан ортиқ талаба, я'ни умумий аҳолининг тахминан 20,5% ни ташкил этувчи, ижарага олинган уй-жойлар.
"Бугунги кунда 152 000 дан ортиқ талабамиз ижарага олинган квартираларда яшайди. Айнан уларнинг манфаатларини ҳимоя қилиш учун қонун лойиҳасига ижарага олинган уй-жой то'г'рисидаги қоида қо'шилди", деб та'кидлади Шуҳрат Ёқубов.
Қонун лойиҳаси яшаш жойида ро'йхатдан о'тишда уй-жой майдони учун ижтимоий норма қо'лланилмайдиган талабалар тоифасини кенгайтиради. Биринчи о'қишда ушбу имтиёз асосан университет талабалари ва талабалар ётоқхоналаридаги талабаларга тегишли бо'лган бо'лса, иккинчи о'қишда у о'рта махсус касб-ҳунар ва касб-ҳунар та'лими муассасаларидаги талабаларга ҳам татбиқ этилди.
Бундан ташқари, ҳужжатга ижарага олинган квартиралар ҳам киритилди, чунки талабаларнинг катта қисми аслида уларда яшайди.
Мунозара давомида ушбу енгиллик битта квартирада ро'йхатдан о'таётган талабаларнинг сонининг ко'пайишига олиб келадими деган савол туг'илди.
Ўзбекистон Ички ишлар вазирлиги Миграция ва шахсийлаштириш департаменти бошлиғининг биринчи ўринбосари полковник Улуғбек Мирзакамбаров ушбу масала амалиётчилар ва Олий таълим, фан ва инновация вазирлиги билан муҳокама қилинганини маълум қилди. Ички ишлар вазирлиги ижарага бериладиган уйларга имтиёзни кенгайтириш амалий муаммолар туғдирмаслиги ва кўп сонли талабалар учун рўйхатдан ўтиш масаласини ҳал қилиши керак деган хулосага келди.
“Талабаларнинг қарийб 70 фоизи ётоқхона билан таъминланмаган ва шунинг учун ижарага олинган квартираларда яшашга мажбур. Одатда талабалар уйларни тўрт-беш кишилик гуруҳларда ижарага олишади”, деб таъкидлади у.
Унинг сўзларига кўра, янги тартибга ижарага бериладиган квартираларни киритиш кўплаб талабаларнинг яшаш жойида рўйхатдан ўтиш билан боғлиқ муаммоларини ҳал қилиши ва рўйхатдан ўтиш талабларига риоя қилмаслик учун маъмурий жавобгарлик хавфини камайтириши керак.
Қонун лойиҳаси бир гуруҳ парламент аъзолари ташаббуси билан ишлаб чиқилган ва илгари, 11-август куни биринчи ўқишда концептуал жиҳатдан тасдиқланган эди. Иккинчи ўқишга тайёргарлик кўриш жараёнида унинг асосий қоидалари сақланиб қолди, аммо парламент аъзоларининг таклифларини акс эттириш учун бир қатор қоидалар кенгайтирилди.
Асосий о'згаришлардан бири яшаш жойида ро'йхатдан о'тишда уй-жой майдони учун ижтимоий нормани қо'ллаш билан бог'лиқ.
Асл нусхада университет талабалари ва талабалар ётоқхоналаридаги жойлар учун ушбу талабдан истисно мавжуд эди. Иккинчи о'қиш учун ушбу имтиёздан фойдаланиш ҳуқуқи доираси кенгайтирилди: энди у о'рта махсус ва касб-ҳунар та'лими муассасалари талабаларига ҳам қо'лланилади.
Ма'рузачи со'зларига ко'ра, ушбу о'згартириш 100 000 дан ортиқ ёшларнинг манфаатларини янада қондиради. Хусусан, мамлакат бо'йлаб 92 та академик лицейда 37 000 дан ортиқ о'қувчи таҳсил олади.
Депутатлар қонунни иккинчи о'қишда ма'қулладилар.